where	may
really	y
who	pi
shovel	lampa
neighboring	pata
furrow	suka
breath	sama
mother	mama
he	pay
not	mana
one	huk
weave	away
prickly pear cactus	tuna
potato	papa
basin	arma
harvest	allay
first-person singular possessive	-y
rain	para
red	puka
mister	tata
oneself	kiki
old	paya
third-person singular possessive	-n
consonant cluster	-ni
qayna	-s
-ña	-na
accusative	-ta
p'ampa	pampa
sumaq	-si
this	kay
hand	maki
feces	aka
coca	kuka
equal	masi
spirit	nuna
flower	tuktu
maternal uncle	kaku
lightning	illa
farmland	chakra
eastern	anti
lead	titi
lady	palla
baby animal	uña
do not	ama
under	uran
great horned owl	tuku
downfall	urma
female	china
louse	usa
bark	kina
replete	saksa
spicy	haya
hour	ura
fortune	sami
watery	unu
thuta	tuta
wrong	panta
punch	taka
ch'iri	chiri
achira	achira
any	ima
really	ari
three	kimsa
woman	warmi
solution	paska
speech	parlay
metal	lata
elevated	uma
baking	chaya
navel	pupu
lukewarm	pari
purple	kulli
added	yapa
again	yapay
Quechua	runa simi
man	runa
clothing	chiripa
mute	amu
shucking	tipi
land	marka
sister	pani
soft	api
worm	kuru
question	tapu
sample	malli
duck	pili
noble	tupa
happy	kusi
brother	turi
cane	siku
memory	yuya
poison	miyu
one	juk
year	wata
fire	nina
name	suti
girl	sipas
tomorrow	kaya
-hina	hina
four	tawa
song	taki
gourd	mati
stupid	upa
back	wasa
pair	pitu
sun	inti
rice	arus
navel	puti
earth	pacha
scarf	haku
measure	tupu
storehouse	raki
cloud	puyu
phuña	puna
mother	wawa
pants	wara
soul	aya
plant	yura
distinct	wak
maternal uncle	kaka
grape	uwa
tail	chupa
service	yanay
northern	chincha
yes	arí
niece	mulla
little	pisi
plant	yuri
minute	minutu
second	sikundu
day	p'unchaw
week	simana
month	killa pacha
moon	killa
two	iskay
-paq	-pa
cheese	kisu
allative	-man
eagle	anka
pot	manka
only	-lla
house	wasi
together	tanta
that	chay
snake	amaru
flea	piki
disgust	milla
lime	isku
diminutive	-cha
flour	kuta
rhea	suri
neck	kunka
cock-of-the-rock	tunki
salty	kachi
weak	sansa
roast	kanka
billion	lluna
able	kuti
every	sapa
wild	purun
also	-pas
big	hatun
Inca	Inka
become	-ya
cracked	sipi
descend	bahay
fat	wira
dried corn	sara
heap	qutu
tooth	kiru
goat	karwa
gruel	lawa
runasimi	-m
good	allin
-nku	-ku
owl	juku
flower	sisa
particular	waki
shearing	rutu
locative	-pi
thin	chala
western	kunti
minute	chinini
grace	grasya
plural	-kuna
loom	awana
hundred	pachak
ten	chunka
landless	wakcha
fly	halay
raw	chawa
sand	challa
very	ancha
sweet	miski
carry	apay
skin	qara
cislocative	-mu
greatest	yaya
cheese	masara
mouth	simi
foot	chaki
easy	jasa
black	yana
sorrow	phuti
difficult	sasa
brick	kusasqa tika
warehouse	qullqa
Estonia	Istunya
guilt	hucha
dog	allqu
topic	-qa
girl	taski
long	suni
Algeria	Alhirya
Germany	Alimanya
Angola	Angula
East Timor	Anti Timur
Austria	Awstiriya
Australia	Awstralya
Brunei	Bruniy
Equatorial Guinea	Chawpipacha Khiniya
Czech Republic	Chiksuyu
North Korea	Chinchay Kuriya
Denmark	Dansuyu
Greece	Grisya
Jordan	Hurdanya
Croatia	Hurwatsuyu
Egypt	Ihiptu
Indonesia	Indunisya
India	Indya
Slovakia	Isluwakya
Slovenia	Isluwinya
Israel	Israyil
Ethiopia	Ithiyupya
peanut	inchik
topic	-ri
striped	suyu
district	distritu
category	katiguriya
Greek	grigu
genitive	Mishikupi
Vietnam	Witnam
Sophocles	Sophokles
river	mayu
I	ñuqa
you	qam
many	achka
five	pichqa
desired	munay
water	yaku
we	ñuqayku
we	ñuqanchik
create	kamay
flag	wiphala
apple	mansana
buttocks	siki
opening	kicha
messenger	kacha
chiwanway	-mi
fruit	ruru
cough	uhu
old	machu
lucmo	rukma
abiu	awinakina
dark red	panti
traction	aysay
condor	kuntur
quinoa	kinwa
guanaco	wanaku
sedan chair	wantu
rope	watu
said	ñin
robust	nanaq
rain	paray
vomit	aqtuy
laughter	asiy
firewood	ch'iqtay
cogitate	hamut'ay
come	hamuy
bite	kaniy
set fire to	kañay
cut	kuchuy
defeat	llalliy
beating	maqay
food	mikhuy
adorn	achalay
deal out	achuray
excretion	akay
chew coca	akulliy
condole	alawchay
explain	alayrichiy
relief	allinyay
agree	allipunakuy
cover	allpachay
remove dust	allpanay
grind	allpayachiy
warp	allwiy
prohibit	amatay
mute	amuyay
exaggerate	anchachay
boast	anchaykachay
worsen	anchayay
drink	anqusay
whine	anschiykachay
dislodge	anschurichiy
make way	anschuriy
coat	antachay
bless	añaychay
adorn	añaynichiy
carry	apakapuy
delay	apatatay
introduce	apaykuy
help	apaysiy
adorn	achalakuy
rebellion	ankallikuy
get together amicably	anschuykunakuy
approach	anschuykuy
wet	apichakuy
wet	apichay
sour	aqhayay
sand	aquchay
kill	araway
rent	arinsay
convulse	arqhipay
dark	arphayay
increase	askhayachiy
increase	askhayay
diminish	asllayachiy
humour	asipayay
flagellate	asut'iy
approach	asuykuy
move	astakuy
despoil	atikay
contend	atilchay
defeated	atipachikuy
contend	atipanakuy
power	atiy
glide	awankay
unweave	awannay
war	awqanakuy
clear	aycharay
talk nonsense	aykhuy
related	aylluchakuy
harvest	aymuray
contradict	ayñiy
comprehend	aypay
cloud	ayphayay
invite	aypuriy
chase away	ayqichiy
escape	ayqiy
take refuge	ayqeykuy
help	aysaysiy
trot	chahchay
enable arable ground	chahrachay
farm	chahrakuy
help farm	chahraysiy
build	chakachay
stuff	chakachikuy
cut off	chakannay
crucify	chakatay
submerge	challpuy
fish	challway
hasten	chanchay
appraise	chaninchay
crush	chanqay
precipitate	chanqaykuy
throw	chanqaykukuy
kill	chanqiyay
chatter	chanrararay
appropriate	chapakuy
watch over	chapatiyay
apprehend	chapay
solder	chapiy
submerge	chapuy
submerge	chapukuy
receive	chaskiy
receive courteous	chaskiykuy
come	chawpichay
arrive	chayay
lodge	chayakamuy
return	chayanpuy
orange	aruma
clear	chiqachakuy
elucidate	chiqaqchay
flirt	chiqchiykachay
hate	chiqnikuy
impregnate	chichuyay
select	chihlluy
diminish	chikachay
lose	chinkachiy
disappear	chinkarpariy
flee	chinkakapuy
immerse	chinkaykuy
sparkle	chinpiy
incline	chinruykachiy
become bright	chiraray
cool	chiriyachiy
fling	chuqay
harden	chuchuyay
depilate	chuhchannay
tremble	chuhchuy
cover	chukullikuy
soak	chulluchiy
soak	chulluy
adopt	churichakuy
engender	churiyay
put	churpuy
travel	chutay
swindle	ch'achuy
become hoarse	ch'akayay
be thirsty	ch'akichikuy
dry	ch'akichiy
spray	ch'allay
peck	ch'aphchay
prune	ch'aphranay
spatter	ch'aqchuy
stone	ch'aqiy
slap	ch'aqlay
bark	ch'aqway
moisten	ch'aranchay
become hoarse	ch'arqayay
rob	ch'aspay
tie	ch'atay
chisel	ch'iqanay
disseminate	ch'iqichiy
vex	ch'iqmichiy
cut stone	ch'iquy
filter	ch'illchichiy
wink	ch'illmipakuy
stain	ch'illuchay
wink	ch'ipihyay
shirr	ch'ipuy
press	ch'irway
become dark	ch'isiyay
spout	ch'iwkachiy
suck	ch'unqay
sip	ch'uqchuy
construct	ch'uhllay
baste	ch'uhtay
drip	ch'ullchuy
drip profusely	ch'ullullulluy
drain	ch'umay
absent	ch'usay
skin	ch'utiy
rinse	ch'uyanay
absolve	ch'uyanchay
clarify	ch'uyayachiy
pour	ch'uychuy
sieve	icharay
cry continuously	inqhiykachay
flay	iqhay
childish	irqiyay
cover	hak'uchay
raise	hallmay
scratch	hallp'iy
suppose	hamurpay
imbalance	hank'ay
loll	hant'arqay
wean	hanuk'ay
yawn	hanyay
belch	hapay
dig	haratay
hang	haraway
weak	harchiyay
lightly toast grain	harwiy
safeguard	hat'alliy
obstacle	hark'ay
mire	hat'ansillay
get up	hatariy
enlarge	hatunchay
wrinkle	hawch'ay
amuse	hawkay
triumph	haylliy
collaborate	haymay
execute	hayratachiy
separate	haytarakuy
kick	hayt'ay
hand in	haywariy
gesticulate	haywaykachay
shell	hephq'ay
suffocate	hiq'ipay
throw out	hich'ay
sob	hik'ipakuy
hiccup	hik'iy
tiptoe	hink'iy
gather sheep	hip'iy
lift	huq'ariy
moisten	huq'uchay
move out of place	hurquy
relapse	huchachakuy
make smaller	huch'uiyachiy
diminish	huch'uiyay
unify	huhllay
suddenly change	huhyay
sweat	hunp'iy
fill	hunt'achiy
repay	hunt'apuy
stink	hunyay
meet together	huñuchiy
congregate	huñunakuy
join	huñuy
help	huñuysiy
seed	husk'ay
bore	hut'kuy
infested	hut'uyay
walk	ichiy
flash	illapay
shine	illay
besiege	intuy
believe	iñiy
brand cattle	irpay
mix straw	ischuchay
hesitate	iskayyay
duplicate	iskaychay
evacuate	ismay
decay	ismuy
fight	awqay
hunt	chakuy
throw	chamqay
feel	kullay
skinny	khuyay
move	kuyuy
split	laray
sadness	llakiy
fear	manchay
look for	maskhay
smell	mutkhiy
cut	p'itiy
organize	paway
flight	phaway
blow	phukuy
game	pukllay
swell	punkiy
go	puriy
sleep	puñuy
freeze	qasay
sight	qhaway
quwi	quy
purchase	rantiy
burning	rawray
see	rikuy
talk	rimay
leave	ripuy
go	riy
breath	samay
steep	sayay
illuminate	achikyay
adorn	achalachiy
choice	akllay
stutter	aklluykachay
stutter	aklluy
reconcile	allipanakuy
heal	allinyachiy
cover	allpay
indecent	allquchakuy
scorn	allquchay
prohibit	ama ñiy
descend	uray
sew	siray
lie	siriy
steal	suway
stab	t'urpuy
song	takiy
push	tanqay
ask	tapuy
find	tariy
sowing	tarpuy
spit	thuqay
sit	tiyay
father	churi
rough	taku
accept	añiy
accept	añikuy
accept	uniy
accept	huñiy
accept	uyniy
accept	uynikuy
consent	awñiy
ruminate	kutipakuy
converse	rimachiy
talk	yawnay
ear	rinri
bring along	apakamuy
read	ñawilliy
read	qillqaqhaway
reread	qillqaqhawapay
read	ñawiy
reread	ñawiykachay
dance	tusuy
instrumental	-wan
dative	-paq
ablative	-manta
ñuqa	-p
candle	wila
float	tuytuy
drink	upyay
fall	urmay
hear	uyariy
tear	waqay
attach	watay
blow	wayray
swim	wayt'ay
killing	wañuchiy
death	wañuy
throw	wikch'uy
winay	wiñay
knowledge	yachay
count	yupay
memory	yuyay
read	ñawinchay
sister	ñaña
life	kawsay
licking	llaqway
expression	ñiy
pacay	pakay
wild	sacha
tear	wiqi
holy	willka
do	ruray
announce	willay
help	yanapay
go in	yaykuy
six	suqta
seven	qanchis
nine	isqun
eleven	chunka hukniyuq
twelve	chunka iskayniyuq
thirteen	chunka kimsayuq
fourteen	chunka tawayuq
fifteen	chunka pichqayuq
sixteen	chunka suqtayuq
seventeen	chunka qanchisniyuq
eighteen	chunka pusaqniyuq
nineteen	chunka isqunniyuq
twenty	iskay chunka
thirty	kimsa chunka
forty	tawa chunka
fifty	pichqa chunka
sixty	suqta chunka
seventy	qanchis chunka
eighty	pusaq chunka
ninety	isqun chunka
thousand	waranqa
twenty-one	iskay chunka hukniyuq
twenty-two	iskay chunka iskayniyuq
twenty-three	iskay chunka kimsayuq
twenty-four	iskay chunka tawayuq
twenty-five	iskay chunka pichqayuq
twenty-six	iskay chunka suqtayuq
twenty-seven	iskay chunka qanchisniyuq
twenty-eight	iskay chunka pusaqniyuq
twenty-nine	iskay chunka isqunniyuq
thirty-one	kimsa chunka hukniyuq
thirty-two	kimsa chunka iskayniyuq
thirty-three	kimsa chunka kimsayuq
thirty-four	kimsa chunka tawayuq
thirty-five	kimsa chunka pichqayuq
thirty-six	kimsa chunka suqtayuq
you	qamkuna
they	paykuna
bring	apamuy
dry	ch'akiy
hate	chiqniy
put	churay
send	kachay
return	kutiy
request	mañay
circle	muyuy
old	awki
grandparents	awkikuna
principality	awkisuyu
republic	ripuwlika
thirty-seven	kimsa chunka qanchisniyuq
ten thousand	chunka waranqa
hundred thousand	pachak waranqa
million	hunu
thirty-eight	kimsa chunka pusaqniyuq
thirty-nine	kimsa chunka isqunniyuq
forty-one	tawa chunka hukniyuq
forty-two	tawa chunka iskayniyuq
forty-three	tawa chunka kimsayuq
forty-four	tawa chunka tawayuq
forty-five	tawa chunka pichqayuq
forty-six	tawa chunka suqtayuq
forty-seven	tawa chunka qanchisniyuq
forty-eight	tawa chunka pusaqniyuq
forty-nine	tawa chunka isqunniyuq
abound	achkachay
puppy	allqucha
honor	apuchay
p'ampachay	pampachay
pampachay	p'ampachay
bury	p'ampay
pampa	p'ampa
ruffled	ch'iri
freeze	chiriy
-er	-q
teaching	yachachiy
teacher	yachachiq
pupil	yachakuq
study	yachakuy
learner	yachachikuq
wash	mayllakuy
washing	mayllay
break	llik'iy
torn	llik'isqa
-saq	-sqa
-raq	-rqa
old	chakwas
old man	achachi
alpaca	allpaqa
mountain	pikchu
adore	willkay
consecrate	willkachay
work	llamk'ay
disobey	llamkay
touch	llamkhay
read	ñawiriy
source	pukyu
spout	pukyuy
wiñay	winay
already	ña
edible	mikhuna
outside	jawa
pain	nanay
lead	pusay
noise	buulla
rotten	ismu
follow	qatiy
forgetting	qunqay
stench	asnay
scratch	aspiy
skunk	añas
manure	wanu
approach	chimpay
help	chimpachiy
heal	hampiy
grab	hap'iy
happiness	kusikuy
bear	jukumari
fish	challwa
second-person singular possessive	-yki
bread	t'anta
second-person plural possessive	-ykichik
putative	-chá
-pa	-paya
tree	sach'a
pen	qillqana
writing	qillqay
progressive	-chka
hina	-hina
how	imahina
young	wamra
illness	unquy
arrive	chayamuy
morning	paqarin
dawn	paqariy
dawn	paqar
limitative	-kama
Saturday	k'uychichaw
hope	suyay
rainbow	k'uychi
Monday	killachaw
Tuesday	atipachaw
victory	atipa
Wednesday	quyllurchaw
star	quyllur
Thursday	illapachaw
lightning	illapa
Friday	ch'askachaw
curly	ch'aska
Sunday	intichaw
deep	ukhu
deep red	chiwanway
meat	aycha
request	watukuy
yesterday	qayna
town	llaqta
cry	waqachiy
-ku	-nku
first-person inclusive plural possessive	-nchik
-ku	-yku
book	liwru
call	qayay
that	haqay
father	tayta
tool	llamk'ana
punish	maqakuy
argue	maqanakuy
reciprocal	-naku
see	rikunakuy
mana	-chu
what	imanay
wask'a	waska
long	wask'a
dirty	khuchi
lasso	waskay
exile	mitmay
colony	mitma
village	ayllu
recognize kinship	ayllunakuy
assemble	aylluy
I	sapay
base	manqu
mighty	qhapaq
strong	sinchi
harden	sinchiyay
generous	ruq'a
left	lluq'i
right	paña
accountant	yupanki
blood	yawar
meeting	tupay
young	wayna
community work	ayni
communal help	ayniy
messenger	chaski
yarawi	harawi
yarawiy	harawiy
humita	humint'a
make humita	humint'ay
shift	mit'a
here	kaypi
there	chaypi
over there	haqaypi
from this	kaymanta
from that	chaymanta
from that	haqaymanta
table	patacha
friend	atillcha
car	karru
brother	wawqi
science	riqsiy
acquaintance	riqsi
known	riqsisqa
bathe	armay
bathe	armakuy
granary	pirwa
stack	pirway
division	t'aqa
and then	hinaspa
title	umalli
upper	hanaq
but	-taq
with	-yuq
sierra valley	qhichwa
week	hunk'a
hot vegetation zone	rupha rupha
hot	rupha
wild	sallqa
pacha	p'acha
face	uya
shine	llimphiy
smell	q'apay
planting	hawiy
multicolored	ñawra
color	llimphi
flower	t'ika
adobe brick	tika
small	ch'uspa
slowly	pallay
furrow	khata
hat	chuku
mirror	rirpu
light	k'anchay
ñam	ñan
vicuna	wik'uña
heat	ruphay
wind	wayra
extinguish	thasnuy
api	p'api
rock	rumi
harden	rumiyay
southern	qulla
begonia	achanqaray
first	hukñiqi
second	iskayñiqi
third	kimsañiqi
first	ñawpa
animal	q'awa
worker	ruraq
drunkenness	machay
corn liquor	aqha
hide and seek	chinkay
-sapa	-spa
pay	kañiy
said	ñisqa
bind	saway
certainty	-puni
for	-rayku
father	ususi
infinite	llulluy
pigeon	urpi
heart	sunqu
swimming	wamp'uy
alone	paylla
thin	ch'arki
dry meat	ch'arkiy
devil	supay
bewitch	layqay
sorcerer	layqa
ichá	icha
nevertheless	ichaqa
confusion	musphay
perhaps	ichá
become old	ruk'uyay
old	ruk'u
behead	qhuruy
strangle	sipiy
straw harvest	ichhuy
mountainous	urqu
ullantay	ullanta
ullanta	ullantay
tarantula	apanqura
tuber	raqacha
fungus	k'allampa
quy	quwi
guinea pig	kututu
eye	ñawi
anointed	willaq
resistant	anku
idyll	wayllu
love tenderly	waylluy
durable	qaqa
boulder	qaqa qaqa
virgin select	aklla
girlfriend	salla
eat pitu	pituy
universal	llapan
all	llapa
death	wañu
bloom	t'ikay
fine	ñina
honor	sumay
rise up	lluqsiy
stand up	sayariy
hostile	awqa
do like so	hinay
all	hinantin
dress oneself	churakuy
stumble	mitk'ay
false step	mitk'a
flee	mitikuy
thresh	t'ustuy
embrace	marq'ay
nose	sinq'a
snuff	sinq'ay
present	kunan
Peru	takanakuy
dignified	much'ay
maturation	puquy
tree	mallki
hope	suyakuy
strong	kallpa
male-assigned	quariwarmi
race	kallpay
rest upon	q'imikuy
approach	q'imiy
call	waqyay
call	waqya
leader	kuraka
elder	kuraq
central	chawpi
kiss	much'a
abundant	yupa
grow	ruruy
ripe	puqu
without	-nnaq
support	q'imi
skillful	amawt'a
princess	ñust'a
airplane	antanka
brown	allqa
black-and-white	alqa
blue	anqas
brown	ch'umpi
belt	chumpi
belt up	chumpiy
lead	rampay
orange	killmu
become purple	kulliyay
become dark	tutayay
sky blue	qhusi
clear	qusi
yellow	q'illu
green	q'umir
purple	sañi
smile	thiti
gray	uqi
orange	willapi
experiment	yaña
experimentation	yañay
white	yuraq
God	Dyus
sacred	wak'a
broody hen	tuqtu
amancay	hamanq'ay
feed salt	qullpay
salty	qullpa
parcel	suyuy
lid	ch'ipchi
recur	-ykacha
flutter	phawaykachay
blink	ch'ipchiy
cover	qatay
blanket	qata
annually	watan watan
meet	qilliy
heap	qisa
bluster	phiñay
angry	phiña
freedom	qispiy
ripen	susuy
punishment	wanay
found	tiqsiy
overtake	yalliy
more	yalli
devilish	millaymana
bad	millay
approach	asuy
place	suk'ay
whistle	sukay
thing	suk'a
afternoon	sukha
grief	phutiy
letter	qillqa
then	chayqa
crooked	q'iwi
torsion	q'iwiy
wheel	qalla
begin	qallay
brightness	phaqsa
glitter	phaqsay
angel	anqil
joy	q'uchu
generation	miray
counter	yupana
birth	wachay
drink	suq'uy
cloud	phuyu
evaporation	phuyuy
universal	tiksi
begin	tiksiy
round	muyu
gold	quri
gild	qurichiy
transfer	wantuy
happiness	kusiy
fart silent	thasay
belly	wiksa
chicken	wallpa
creation	wallpay
castle	pukara
fortify	pukaray
free	qispi
clear	q'ispi
door	punku
earn	usachiy
be able to	usay
flower	sisay
bring up	uyway
tame	uywa
true	chiqa
straight	chiqan
climb	siqay
metal	chuqi
diminish	yawyay
queen	quya
equal	paqta
objective	paqtay
all	tukuy
outside	waqta
land	allpa
evaluation	tupuy
milk	ñukñu
dark jungle hardwood	chunta
harvest maize	kallchay
gentian	phallcha
cloak	yaqullay
cloak	yaqulla
jump	phinkiy
departure	lluqsi
break	p'akiy
torn	p'aki
confusion	pantay
first spin	puchkay
spindle	puchka
split	puchqay
beginning	qallariy
call	qapariy
appearance	rikuriy
leave	saqiy
tiredness	sayk'uy
earth up potato	taqtay
change	tukuchiy
cobblestone	khallki
pavement	khallkiy
clear	sut'i
be called	sutiy
dark	t'itu
foresee	t'ituy
sting	wach'iy
arrow	wach'i
boat	wamp'u
fool	wampu
opening	wamphu
great	may may
lodging	tampu
attention	uyay
dye cactus	ayrampu
bend	k'umuy
boast	kumuy
lowered	k'umu
soft	llamp'u
fine dust	llamp'uy
love	khuya
close	wichq'ay
garden	muya
catwalk	uruya
polychrome	pillqu
unite	ch'antay
form	chantay
step	thatki
beat	thatkiy
jaguar	uturunku
tongue	qallu
abstract	llulmiy
lie	llullay
untrue	llulla
mislead	pallquy
rub	thupay
crowd	ch'unku
win	mayway
evasion	ayqi
lucky	ataw
money	qullqi
milk	ch'away
wide	chaway
poverty	muchuy
defense	amachay
not yet	manaraq
dawn	rankhi
thigh	chanka
become	t'ikray
rear	t'ikra
hang	warkuy
cook	yanuy
hunger	yarqay
thirsty	yarqa
prepare	allichay
correct	allichiy
go sit	tiyamuy
hollow	p'uru
feather	phuru
long dress	suyru
virtual	rikch'ay
immediately	kunallan
advice	kunay
bundle	q'ipi
carry	q'ipiy
soft	hak'u
accountant	khipukamayuq
responsible	kamayuq
rumble	kunununuy
melt	unuyay
cheery	chikchi
hail	chikchiy
snow	rit'i
snow	rit'iy
jar	p'uyñu
more	aswan
surround	kanchay
light	k'ancha
comb	ñaqch'ay
comb	ñaqch'a
cleaning	pichay
build	pirqay
wall	pirqa
sprout	qawa
honor	yupaychay
kneel	ullpukuy
flour	ullpu
heat up	qunuy
close	kaylla
burn	ninay
campfire	kaña
power	kanay
shining	lliphlliy
reflected brilliance	lliphlli
adverse	qhincha
bring misfortune	qhinchachay
build	qinchay
common	khuska
place	kuska
sad	llaki
forecast	watuy
biggest	hatuchaq
skinny	raphi
wing	raphra
root	saphi
sprout	saphiy
celebration	raymi
toast	watyay
baked potato	watya
small parasol	achiwa
shaded	llanthu
quiet	upallay
chubby	p'uti
work	qaray
disrobe	q'aray
naked	q'ara
be sick	qishyay
salvation	qispichiy
track	saruy
foundation wall	takay
plough	yapuy
remembrance	yarpay
rise	yarquy
seek	ashiy
loss	chinka
punch	kutay
read	liyiy
graze	michiy
pressure	ñit'iy
untie	paskay
expression	rikuchiy
fleece	rutuy
sit	takuy
salty	millu
ventilate	wayrachiy
blast furnace	wayrachina
seat	tiyana
boiling	t'impuy
boil	t'impuchiy
fast	utqay
hustle	utqaychay
upper	wichay
origin	yuriy
stop	alqay
arrange	allinchay
amusement	awsay
go	ayway
raise	huqariy
urination	ispay
urinate frequently	ispapakuy
urine	ispa
grasp	chariy
kick	hayt'a
elevation	huqari
fall	ishkiy
knot	iskiy
knot	khipuy
bite	khachuy
bite	khachu
twist	kachuy
open	kichay
try	malliy
lickspittle	llaqwaq
arm	marq'a
swallow	millp'uy
rite	hayway
adapt	amañay
communal worker	mink'ay
service	mink'a
division	rak'iy
part	rak'i
sale	rantikuy
satisfaction	saksay
insertion	sat'iy
rain	tamyay
rain	tamya
be widowed	ikmayay
widow	ikma
assemble	tantay
old	thanta
become old	thantay
make bread	t'antay
laundry	t'aqsay
collapse	thuñiy
abyss	thuñi
night	tutay
enjoy	achiy
sneeze	achhiy
dam	hark'a
victory	llalli
motorcycle	mutur phirunku
fertilize	wanuy
weight	llasay
weight	llasa
hungry	mallay
tire	pisipay
narrow	pisiy
squeeze	q'apiy
handful	q'api
burn	ruphachiy
braid	simp'ay
braid	simp'a
belly	pach'a
harvest	tipiy
tear off	t'ipiy
very thin	t'ipi
bridge	chaka
subordinate clause	-pti
bird	pisqu
also	utaq
woven shoulder scarf	lliklla
intrative	-pura
male	qhari
tropical	yunka
satisfaction	hunt'ay
full	hunt'a
wealth	kapuy
answer	kutichiy
dream	musquy
appear	musquchay
Switzerland	Suwisa
fermentation	p'uchquy
take away	qichuy
itch	siqsiy
itch	siqsi
sieve	suysuy
meet up	taripay
cough	uhuy
altitude sickness	suruqch'i
turtle	charapa
go down	uraykuy
bloom	waytay
flower	wayta
sorrow	alalay
toast cereal	hamk'ay
lame	hank'a
toasted	hamk'a
burn	hayay
lick	lampiy
shovel	lampay
stretch	mast'ay
wide	mast'a
cold	qasa
pile up	qutuy
cracked	sipiyay
join	t'inkiy
united	t'inki
stab	t'uksiy
prickly	t'uksi
sip	upiy
five	picga
five	pizga
worm	khuru
Poland	Pulunya
Japan	Nihun
almost	yaqa
speaker	rimaq
meadow	waylla
hot	wayllay
light	achik
half	ch'iqta
deer	taruca
deer	taruka
spicy	jaya
drive	apaykachay
fox	atuq
snail	ch'uru
wood	k'ullu
chair	chukuna
blanket	phullu
open	kichariy
close	wisq'ay
snake	katari
bean	chuwi
monkey	k'usillu
spider	apasanka
bat	chiñi
opossum	q'ara chupa
cousin	qayri
nephew	kuncha
anthill	sik'imira
clay	t'uru
ground	jallp'a
horse	kawallu
sheep	uwija
donkey	wuru
image	rikch'akuy
greet	rimaykuy
uninvited guest	uspa
sterile	uchpa
remove ash	uchpay
bond	watana
sugar	misk'i
basket	isanka
hour	phani
onion	siwulla
complete	junt'ay
birthday	wata junt'ay
climb	wichariy
ladder	wicharina
graveyard	ayapampa
table	jamp'ara
arrive	chamuy
night	ch'isi
week	qanchischaw
good	k'acha
last	ñawpaq
look for	mask'ay
apartment	juch'uy wasi
small	juch'uy
big	jatun
prepare	wakichiy
schoolmate	yachakuq masi
roof	wasi qhatana
trash	q'upa
lawn	q'umir pampa
skinny	tullu
armadillo	khirkinchu
sit	chukuy
drip	sut'uy
drip	sut'u
berate	anyay
thread	q'aytu
how many	hayk'a
bed	puñuna
bedroom	puñuna wasi
heal	jampiy
hospital	jampina wasi
medicine	jampina
cook	wayk'uy
kitchen	wayk'una wasi
restaurant	mikhuna wasi
grandfather	jatun tata
grandmother	jatun mama
new	musuq
New Year	musuq wata
where	maypi
where	mayman
where	maymanta
frog	jamp'atu
broom	pichana
cut	k'utuy
scissors	k'utuna
pencil	k'aspi qillqana
stick	k'aspi
urinate	jisp'ay
bathroom	jisp'ana wasi
save	jallch'ay
garage	awtu jallch'ana wasi
car	awtu
university	jatun yachaywasi
school	yachaywasi
school	yachay wasi
university	jatun yachay wasi
living room	samana wasi
warm	q’uñi
tea	q’uñi yaku
juice	misk'i yaku
egg	runtu
watermelon	santiya
banana	latanu
peach	turasnu
grapefruit	turunja
melon	milun
strawberry	phurutilla
chalkboard	pirqa qillqana
eraser	qillqa pichana
pencil case	qillqanakuna jallch'anapaq
bicycle	lata wuru
airplane	lata pisqu
bicycle	iskaymuyu
mouse	juk'ucha
jaguar	uthurunku
cut	khuchuy
knife	khuchuna
spoon	wislla
frying pan	payla
stove	q'uncha
teapot	yaku t'impuchina
wardrobe	p'acha jallch'ana
church	iñi wasi
belief	iñi
wild	k'ita
zoo	k'ita uywap wasin
lake	qucha
ocean	mama qucha
Pacific Ocean	Pasiphiku mama qucha
lawyer	amachaq
laundryman	t'aqsaq
worker	llamk'aq
soldier	awqapuri
suffer	ñak'ay
butcher	ñak'aq
shaman	jampiri
mayor	kamachiq
janitor	pichaq
cook	wayk'uq
doctor	jampiq
how many	machka
milk	wilali
ceramic cup	qiru
funnel	jumina
ladle	wisllasapa
plate	chuwa
nest	thapa
chick	chillwi
dancer	tusuq
suffix	k'askaq
fresh corn	choklo
mote	mut'i
drink	tujuri
sweeten	misk'ichay
cook	chayachiy
oca	uqa
freeze-dried potato	ch'uñu
unoccupied	qasi
chatter	qasi simi
scrub	khituy
catch	jap'iy
straw	ichhu
filthy	saqra
pollution	miyuy
human body	kurku
ear	ninri
nose	sinqa
horns	waqra
wing	likra
peck	chhutuy
beak	chhutuna
breast	ñuñu
breastfeed	ñuñuchiy
fingernail	sillu
bark	ayñay
scratch	silluy
bite	khaniy
lick	llunk'uy
run	rumpiy
growl	phiñakuy
meow	miyaw ñiy
swim	way'tay
dive	ch'ultikuy
obey	kasukuy
smart	yachaysapa
stubborn	thalu
build	wasichay
viscacha	wisk'acha
lizard	ararankha
New World vulture	suwintu
give birth	uñachakuy
get ready	wakichikuy
dry	ch'aki
put on makeup	k'achanchakuy
get dressed	p'achallikuy
adorn	k'achanchay
noon	chawpi p'unchaw
snack	quqawi
clean	llimphu
dirty	ch'ichi
sour	k'allku
clear	ch'uwa
cloudy	qunchu
shallow	ch'aqcha
hot	k'ajay
wet	juq'u
happy	kusisqa
sad	llakisqa
bent	wist'u
ranger	qhawaq
armadillo	khirki
corn husk	p'anqa
corn silk	phuñi
flour	jak'u
corncob	q'urunta
rooster	k'anka
turkey	qallqatu
wheat	riwu
clarify	ch'uwachay
rough	qhachqa
finger	ruk'ana
hair	chukcha
mirror	lirpu
dark	laqha
prison	laqha wasi
week	qanchis p'unchaw
cross	chakana
underwear	juch'uy p'acha
jacket shirt	kutuna
socks	p'ullqu
discotheque	tusuna wasi
wrap	mayt'uy
shell	mayt'una
size	chhika
carrot	sanawrya
zucchini	sapallu
bumblebee	wayrunq'u
husband	qusa
taste	llamiy
Americas	Awya Yala
karaoke bar	takina wasi
sell	ranqhay
store	ranqhana wasi
pharmacy	jampiy ranqhana wasi
bakery	t'anta ranqhana wasi
car dealership	awtu raqhana wasi
car dealership	awtu ranqhana wasi
scorpion	sira sira
vacation	samay pacha
past	ñawpaq pacha
present	kay pacha
future	qhipan pacha
next	qhipan
drought	ch'aki pacha
stop	jark'ay
umbrella	para jark'ana
mine	qhuya
angry	phiñasqa
tired	sayk'usqa
shrub	qhura
parsley	q'umir qhura
bean	jawas
thorn	kichka
prick	kichkay
achiote	achiyuti
roast	kankay
hummingbird	q'inti
sob	hikyana
weasel	achuqalla
bind	arwiy
stuffing cucumber	achuqcha
rocoto	ruqutu
wool	millma
donkey	asnu
lazy	qilla
ragged	chhachu
feed	mikhuchiy
metal	q'illay
scar	q'illa
Andean flicker	hak'akllu
hole	t'uqu
mercury salt	llimp'i
destruction	qulluy
cut off	qhulluy
pile	qullu
something	imapas
chest	qhasqu
bird of prey	aqchi
yellow	alqamari
raven	allqamari
correct	chanin
value	chaniy
sand	aqu
womb	kisma
mother-in-law	kiwach
father-in-law	kiwachi
uncle	qaka
-raq	-rqu
outside	kancha
bore	t'uquy
nape	much'u
barley	siwara
fava bean	hawas
kaniwa	qañiwa
raw	hanku
callus	khacha
large needle	yawri
cane	sikuwa
already	-ña
munay	-naya
still	-raq
together	-ntin
I	nuqa
rest	puchu
order	kamachiy
light	chhalla
Algeria	Arhilya
stand up	hatarichiy
write	iskribiy
snake	mach'aqway
heavy	llasaq
remain	puchuy
rectum	uquti
fly	ch'uspi
toasted corn	kamcha
chawar	ch'awar
agave	paqpa
grant	quriy
qatuy	qhatuy
yawn	hanllariy
stammer	hanllay
satiate	amikuy
noodle	fidiyu
whistle	huywiy
khumara	kumar
Andes Mountains	Antikuna
fresh corn	chuqllu
Tajikistan	Tayiksuyu
bee	abiha
