someone	a-
as if	is
pus	his
oh	as
with	bee
ice	tin
inalienable	god
song	sin
grime	chin
market	kin
you	ni
quickly	hah
weight	das
flirting	pop
springtime	daan
not	da
with	nee
about him	baa
winter	hai
negative	doo
his	bi-
dilʼéés	di-
adverb	-ee
up	dei
inalienable	gaan
third person object	y-
penis	aziz
e	ę
inalienable	chai
juniper	gad
cat	gídí
cat	mósí
moo	muu
for	bá
bearberry	dinas
you know	jó
inside	yah
up	dah
adobe	bis
he	bí
letter	a
crying	cha
stomach	abid
oops	wah
scar	sid
English	Bilagáana bizaad
hot	sido
yes	aho
steam	siil
he	hó
stomach	-bid
water	tó
for you	ná
trash	diz
yuck	ih
grouse	dih
with	yee
hope	sih
for him	há
I	shí
you	naa
say	ní
month	ńdízídígíí
foot	ké
occurred	lá
frost	sho
what	daa
opposite	-lah
stick	gish
dry	sigan
inalienable	-doh
WBA	Wááshindoon bikéyah ałhidadiidzooígíí
his	be-
bear	shash
rabbit	gah
donkey	télii
insect	chʼosh
sheep	dibé
pig	bisóodi
fish	łóóʼ
frog	chʼał
deer	bįįh
tone	´
my	she-
i	į
works	naalnish
pattern	haiłgéésh
crawl	naaʼnaʼ
aged	sání
there	aadi
speak	yáłtiʼ
ponder	nitsékees
oolzhiizh	alzhish
caw	gáa
lava	chézhin
louse	yaaʼ
lacewing	aniłtʼánii
valence-change prefix	Ø
about	haa
word	saad
tribe	dineʼé
mist	ááh
cough	dikos
A	Ą
but	nidi
gorilla	mágítsoh
eagle	atsá
bat	jaaʼabaní
consonant	-s-
January	Yas Niłtʼees
February	Atsá Biyáázh
March	Wóózhchʼį́į́d
April	Tʼą́ą́chil
May	Tʼą́ą́tsoh
June	Yaʼiishjááshchilí
July	Yaʼiishjáástsoh
August	Biniʼantʼą́ą́tsʼózí
September	Biniʼantʼą́ą́tsoh
October	Ghąąjįʼ
November	Níłchʼitsʼósí
December	Níłchʼitsoh
by the way	shoh
day	jį́
consonant	-n-
say	jiní
Ll	ł
I don't know	hóla
ooljééʼ	ʼ
person	diné
over there	níléidi
with me	shił
with him	bił
with	yił
beautiful	hózhǫ́
a	ą
Estonia	Ééstii bikéyah
E	Ę
breath	ayol
naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí bąąh dahooʼaahgo	naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí bąąh dahooʼaahgo
immune system	naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí
Navajo	Diné bizaad
gun	beeʼeldǫǫh
dadilhóni aheltłʼidígíí	dadilhóni aheltłʼidígíí
tank	chidí naaʼnaʼí beeʼeldǫǫh bikááʼ dah naaznilígíí
mathematics	ałhiiʼnínáʼiidzóóh
łeetsoh beeʼeldǫǫhtsoh beeʼalį́į́h	łeetsoh beeʼeldǫǫhtsoh beeʼalį́į́h
uranium	łeetsoh
lead	dilyį́hí
Canyon de Chelly	Tséyiʼ
canyon	tsékooh
Hopi	Oozéí
Hopi	Ayahkinii
Black Mesa	Dziłíjiin
Yootó hahoodzo	Yootó hahoodzo
Colorado	Dibé nitsaa hahoodzo
Zuni	Naashtʼézhí
Geronimo	Mąʼii Ashkii
Jesus	Doodaatsaahii
Jesus	Jíísas
coyote	mąʼii
spider	naʼashjéʼii
Zimbabwe	Hooghan Tsé Bee Ádaalyaaí bikéyah
Europe	Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah
Mercury	Mókiwii
sunbearer	jóhonaaʼéí
outer space	yágháhookáán
automobile	chidí
truck	chidítsoh
bikááʼ náʼoobałí	bikááʼ náʼoobałí
chidí naatʼaʼí	chidí naatʼaʼí
dance	azhish
scientist	naʼałkaahí
motorcycle	dziʼizítsoh
lemon	chʼil łitsooí díkʼǫ́zhígíí
potato	nímasii
cheese	géeso
peach	didzétsoh
rice	alóós
coffee	ahwééh
salt	áshįįh
áshįįh łikan	áshįįh łikan
apple	bilasáana
bread	bááh
dah díníilghaazh	dah díníilghaazh
meat	atsįʼ
yucca	hashkʼaan
corn	naadą́ą́ʼ
squash	naayízí
bean	naaʼołí
ice cream	abeʼ yistiní
pancake	abeʼ bee neezmasí
food	chʼiyáán
chʼil łichxíʼí	chʼil łichxíʼí
pear	bilasáana bitseeʼ nineezígíí
honey	tsísʼná bitłʼizh
milk	abeʼ
flour	akʼáán
tamale	ałchʼįʼ beʼestłʼóní
smallpox	łóódtsoh
coal	tsékǫʼ
o	ǫ
snake	tłʼiish
ship	tsin naaʼeeł
tsin yiłkaałii	tsin yiłkaałii
beaver	chaaʼ
centipede	jááłánii
armadillo	kááʼtsʼiní
red-winged blackbird	chʼagii
moose	deeteel
łéʼé-	łį́į́ʼ
hummingbird	dahiitį́hii
turtle	chʼééh digháhii
tééh łį́į́ʼ	tééh łį́į́ʼ
shash łigaígíí	shash łigaígíí
whale	łóóʼtsoh
American robin	téél halchíʼí
Earth	nahasdzáán
mountain	dził
saguaro	hosh aditsahiitsoh
Gila monster	tiníléí
Komodo dragon	tiníléítsoh
cougar	náshdóítsoh
Yavapai	Dilzhíʼí
Chiricahua Apache	Chíshí
Havasupai	Góóhníinii
Papago	Kégiizhí
Blackfeet	Kéʼ łizhiní
Ute	Nóódaʼiʼ
Comanche	Naałání
Waalibéí dineʼé	Waalibéí dineʼé
Chééwokii dineʼé	Chééwokii dineʼé
Paiute	Béíyózhin
Gáagii dineʼé	Gáagii dineʼé
fire	kǫʼ
yucca	tsáʼásziʼ
quaking aspen	tʼiisbáí
willow	kʼaiʼ
holly	didzéłchííʼ
monster	naayééʼ
skunk	gólízhii
dog	łééchąąʼí
táłtłʼááh łį́į́ʼ	táłtłʼááh łį́į́ʼ
naʼashǫ́ʼii łóóʼ	naʼashǫ́ʼii łóóʼ
łóóʼ hashké	łóóʼ hashkéhé
lizard	naʼashǫ́ʼii
rhinoceros	déélgééd
rat	łéʼétsoh
mole	naadoobooʼíinii
hedgehog	adijiłii
porcupine	dahsání
sloth	ndilnaʼii
hippopotamus	tééhoołtsódii
kangaroo	nahatʼeʼiitsoh
kangaroo rat	nahatʼeʼii
naaki góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ	naaki góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ
tsin naaʼeeł bee daʼahijighánígíí	tsin naaʼeeł bee daʼahijighánígíí
tsin yilátah ayání	tsin yilátah ayání
Grand Canyon	Bidááʼ Haʼaztʼiʼ Tsékooh
grass	tłʼoh
bamboo	lókʼaatsoh
Arizona	Tségháhoodzání
Chinese	Tsiiʼyishbizhí Dineʼé
Texas	Akałii bikéyah
turkey	tązhii
Wyoming	Tóʼííbézhí Hahoodzo
Navajo rug	diyogí
France	Dáághahii Dineʼé bikéyah
star	sǫʼ
tank	chidí naaʼnaʼí beeʼeldǫǫhtsoh bikááʼ dah naaznilígíí
snow	yas
wolf	mąʼiitsoh
camel	ghą́ą́ʼaskʼidii
mouse	naʼatsʼǫǫsí
wóláchííʼ yiyání	wóláchííʼ yiyání
mąʼii łitsooí	mąʼii łitsooí
mágí diʼilí	mágí diʼilí
butterfly	kʼaalógii
scorpion	séigoʼ
grasshopper	nahachagii
falcon	giní
crow	gáagii
dragonfly	tániilʼáí
duck	naalʼeełí
thermometer	hadoh dóó hakʼaz neiłkidígíí
łeetsoh bee atsiniltłʼish álʼį́	łeetsoh bee atsiniltłʼish álʼį́
táłkááʼ tsʼin	táłkááʼ tsʼin
money	béeso
cotton	ndikʼąʼ
submarine	tsin naaʼeeł táłtłʼááh naagháhígíí
tsin naaʼeeł chidí naatʼaʼí bee nágéhé	tsin naaʼeeł chidí naatʼaʼí bee nágéhé
tʼáadoo leʼé danílʼį́ bił hazʼą́	tʼáadoo leʼé danílʼį́ bił hazʼą́
sulfur	łeetsoii
thank you	ahéheeʼ
cannon	beeʼeldǫǫhtsoh
big	-tsoh
Navajo	Naabeehó
Tʼóok bikéyah	Tʼóok bikéyah
land	kéyah
state	hahoodzo
flute	tsʼisǫ́ǫ́s
shoulder blade	agąąstsiin
dilní bee nidaʼanéhígíí	dilní bee nidaʼanéhígíí
łóód doo nádziihii	łóód doo nádziihii
cell phone	bił níjoobałí
cell phone	bił níjooyisí
cocaine	nííʼiiʼniłí
condom	akááʼ ałtsoozígíí
rottenness	naałdzid
chʼil łigaii	chʼil łigaii
dah woozh	dah woozh
chestnut	neeshchʼííłchííʼ
pine nut	neeshchʼííʼ
onion	tłʼohchin
elephant	bíchį́į́h yee adilohii
peanut	neeshchʼííłbáhí
hazelnut	neeshchʼíínímazí
neeshchʼííʼ hááheeshchiiʼí	neeshchʼííʼ hááheeshchiiʼí
bįįh yildeeʼí	bįįh yildeeʼí
air	níłchʼi
big	nitsaa
big	nitsxaaz
pueblo	kiisʼáanii
monkey	mágí
sore	łóód
Wikipedia	Wikiibíídiiya
January	Zas Niłtʼees
bicycle	dziʼizí
encyclopedia	ínsadoobíídiiya
goat	tłʼízí
otter	tábąąstíín
tábąąh mąʼii	tábąąh mąʼii
lion	náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí
flint	béésh
wool	aghaaʼ
mercury	béésh tózháanii
prairie dog	dlǫ́ǫ́ʼ
color	nidaashchʼąąʼígíí
microorganism	chʼosh doo yitʼínii
fever	tahoniigááh
Germany	Béésh Bichʼahii bikéyah
tornado	níyoltsoh
muskmelon	taʼneeskʼání
watermelon	chʼééhjiyáán
chʼil łitsxooí ntsxaaígíí	chʼil łitsxooí ntsxaaígíí
orange	chʼil łitsxooí
chʼil naʼatłʼoʼii	chʼil naʼatłʼoʼii
walnut	haʼałtsédii
tea	chʼil ahwééh
mágí bichʼiyąʼ	mágí bichʼiyąʼ
soldier	siláo
and	dóó
from	-dóó
annual plant	chʼil
tea	chʼil gohwéhí
then	áádóó
white	łigaii
black	łizhiní
Africa	Naakaii Łizhiní Bikéyah
land	bikéyah
chipmunk	hazéítsʼósii
squirrel	hazéí
fall	iichʼąh
quarter	naakiiyáál
bisóodi bitsįʼ niheeshchʼiizhígíí	bisóodi bitsįʼ niheeshchʼiizhígíí
bisóodi bitsįʼ yikʼánígíí	bisóodi bitsįʼ yikʼánígíí
bisóodi bitsįʼ	bisóodi bitsįʼ
awl	tsah
clam	chʼosh bitsʼaʼ doolkʼoolígíí
canoe	tsin naaʼeeł nineezígíí
curtainlike	níbaal
chair	bikááʼdahʼasdáhí
nátʼoh náltʼohí	nátʼoh náltʼohí
alizh bizis	alizh bizis
rose	chǫǫh
sunflower	nidíyílii
tulip	bílátah łichííʼígíí
eye	binááʼ
smoke	łid
bottle	tózis
tłʼohchin díchʼííʼí	tłʼohchin díchʼííʼí
son	hayeʼ
daughter	hatsiʼ
thirty	tádiin
two	naaki
twenty	naadiin
eight	tseebíí
bee iʼiilkeedí	bee iʼiilkeedí
beer	bizhééʼ hólóní
liver	azid
muscle	adoh
knee	agod
shoulder	awos
gąą-	agaan
mother	amá
sister	hádí
kéyah haʼdéísná	kéyah haʼdéísná
tsunami	tó nitéél nitságo atságáá
feces	chąąʼ
contract	ałgáádeitʼááh
hakʼaz ayání	hakʼaz ayání
carrot	chąąshtʼezhiitsoh
tobacco	nátʼoh
circular	názbąs
hail	níló
níłchʼi doo diiltłádí	níłchʼi doo diiltłádí
níłchʼi bee adíníséhé	níłchʼi bee adíníséhé
storage pit	nooʼ
shore	tábąąh
dough	taosʼniiʼ
valley	tééh
plastic	tó doo bidééłníní
river	tooh
covering	chʼah
smokehole	chʼíláyiʼ
cook	chʼiyáán ííłʼíní
spruce	chʼó
lake	beʼekʼid
béeso bá hooghan	béeso bá hooghan
béeso bizis	béeso bizis
heat	hado
coldness	hakʼaz
roll	yisdis
lobster	chʼosh bíláshgaantsohí
serrated	doolghas
bisóodi bijáád	bisóodi bijáád
tongue	atsooʼ
-wó-	awooʼ
lip	adaaʼ
heel	akétal
brother	hánaaí
man	hastiin
husband	hahastiin
zá-	azééʼ
foot	akeeʼ
forest	tsintah
rock	tsé
łį́į́ʼ bighan	łį́į́ʼ bighan
rectangle	heeneez
tééh łééchąąʼí	tééh łééchąąʼí
bįįh yáázh	bįįh yáázh
arroyo	bikooh
pineapple	bilasáana diwozhí
wood	chizh
dolphin	tééh hóyáanii
rhyolitic tuff	dleesh
package	hééł
tsin naaʼeeł hééł bee nágéhé	tsin naaʼeeł hééł bee nágéhé
salve	tłah
dirty	niłhin
diné bee naagehé	diné bee naagehé
stitches	nálkad
hooghan bikááʼ	hooghan bikááʼ
spaghetti	naaʼahóóhai bichʼííʼ
bag	bizis
bag	azis
ladder	haazʼéí
dancer	alzhishí
basketball	jooł nikídílniihí
ball	jooł
sand	séí
bindweed	nahooyéí
herb	hazaʼaleeh
celery	hazaʼaleehtsoh
ring	yoostsah
bead	yooʼ
bracelet	látsíní
sock	yistłé
jacket	éétsoh
coat	éénééz
cut	jizhgish
burn	ádoodlid
blood	dił
béésh áłtsʼózí	béésh áłtsʼózí
bee adleeshí	bee adleeshí
copper	béésh łichíiʼii
dah azką́	dah azką́
Homo sapiens	bílaʼashdlaʼii
tłʼiish áníní	tłʼiish áníní
firefly	chʼosh bikǫʼí
carbon	káábin
béésh ászólí	béésh ászólí
tin	béésh dildǫʼí
béésh łigaii	béésh łigaii
oxygen	níłchʼi yáʼátʼéehii
magnesium	béésh łikoní
sodium	soodin
hydrogen	háájiʼjin
níłchʼi ászólí	níłchʼi ászólí
níłchʼi łitsxooí	níłchʼi łitsxooí
cobalt	béésh łibáhí
níłchʼi dootłʼizhí	níłchʼi dootłʼizhí
Sunday	Damóo
Monday	Damóo Biiskání
Friday	Nidaʼiiníísh
gray	łibá
axe	tsénił
magazine	naaltsoos wóltaʼí
grouse	dįʼ
thorn	hosh
ripened	neestʼą́
pretty	nizhóní
sacred	diyin
bizęęs	sęęs
swan	dééłgai
pigeon	hasbídí
decorated	naashchʼąąʼ
dah alzhin	dah alzhin
Nematocera	tsʼíʼii
clock	náʼoolkiłí
dwelling	hooghan
snare	beeʼódleehí
or	éí doodaí éí
kǫʼ naʼałbąąsii diné bee nágéhé	kǫʼ naʼałbąąsii diné bee nágéhé
very	ayóo
quail	díłdánii
living thing	naaldeehii
number	námboo
time	naʼalkid
slave	naalté
herder	naʼniłkaadí
year	nááhai
crab	chʼosh bikágí ntłʼizí
iguana	naʼashǫ́ʼiitsoh
leader	naatʼáanii
Sunday	Damį́įgo
thin	tózháán
hat	bichʼah
flammable	łikon
tsi-	tsin
red	łichííʼ
titanium	béésh doo ńdiniichxíihii
ground	niʼ
Russia	Biʼééʼ Łichííʼí bikéyah
Catholic Church	Ééʼ neishoodii
clothing	ééʼ
rainforest	hodíłchʼil níłtsánígíí
guitar	agaanstsiin
German	Bééshbichʼahí
Dziłgaiitsoh Honeezkʼazii bikéyah	Dziłgaiitsoh Honeezkʼazii bikéyah
Himalayas	Dziłgaiitsoh Honeezkʼazii
agaanstsiin yiltązhí yázhí	agaanstsiin yiltązhí yázhí
tsídii naʼałkʼaiʼí	tsídii naʼałkʼaiʼí
bird	tsídii
parrot	tsídii yáłtiʼí
tónteel tsídii	tónteel tsídii
flamingo	tsídii jáádnézí
red ant	wóláchííʼ
red ant	wáláchííʼ
Héítii bizaad	Héítii bizaad
agaanstsiin yiltązhí dijoolígíí	agaanstsiin yiltązhí dijoolígíí
agaanstsiin yiltązhí nímazígíí	agaanstsiin yiltązhí nímazígíí
agaanstsiin yiltązhí názhahígíí	agaanstsiin yiltązhí názhahígíí
béeso neizooí	béeso neizooí
United Nations	Nahasdzáán Bikáaʼgi Kéyah Naaznilgo Ałhidadiidzooígíí
praying mantis	Naakaii náásééł
ocean	tónteel
united	ałhidadiidzooígíí
leaf	bitʼąąʼ
light	ászólí
Persian cat	mósíʼilí
pheasant	zéédzísgaii
hakʼaz bįįh	hakʼaz bįįh
łeeyiʼ chʼosh	łeeyiʼ chʼosh
irrigation	nidaʼąnyéézh
blister	tóʼiiłtą́
chʼosh bijáád hastání	chʼosh bijáád hastání
six	hastą́ą́
leg	bijáád
bizaʼazis hólónígíí	bizaʼazis hólónígíí
ten	neeznáá
three	tááʼ
four	dį́į́ʼ
five	ashdlaʼ
seven	tsostsʼid
nine	náhástʼéí
eleven	łaʼtsʼáadah
twelve	naakitsʼáadah
thirteen	tááʼtsʼáadah
fourteen	dį́į́ʼtsʼáadah
fifteen	ashdlaʼáadah
sixteen	hastą́ʼáadah
seventeen	tsostsʼidtsʼáadah
eighteen	tseebíítsʼáadah
nineteen	náhástʼéítsʼáadah
one	tʼááłáʼí
janitor	nahashoohí
florist	chʼil baa nahaniihí
tailor	ééʼ ííłʼíní
baker	bááh ííłʼíní
béésh bee haneʼé	béésh bee haneʼé
calendar	yoołkáłí
performance	nahaghá
náhásdzo yázhí	náhásdzo yázhí
experiment	nabóhonitaah
wheelbarrow	nabégilí
urine	łizh
bone	tsʼin
brass	béésh łitsoii
dilní daabééshígíí	dilní daabééshígíí
trails	bitiin
words	bizaad
tsin bigaan	tsin bigaan
arm	bigaan
Aooméénii bikéyah	Aooméénii bikéyah
van	chidí níyizí
pickup truck	chidí bikéeʼjįʼ adeezʼáhígíí
beside	bąąh
moustache	dághá
chidí bigaan	chidí bigaan
clergyman	ééʼ neishoodii
pace	adéesʼeez
bee naʼanishí	bee naʼanishí
too	ałdóʼ
tsin deigházhígíí	tsin deigházhígíí
therefore	háálá
everywhere	tʼáá ałtsogóó
tʼáá áłahjįʼ	tʼáá áłahjįʼ
tłʼóóʼgóó dadiltłiʼígíí	tłʼóóʼgóó dadiltłiʼígíí
one	-ígíí
desert	doo nidahałtingóó
tropics	deesdoigi
subtropics	honeezílígi
valence-change prefix	-ł-
fundamentals	áʼádaatʼéhígíí
moth	iichʼąhii
within	iiʼ
in	biiʼ
in	biyiʼ
chanter	hataałii
earwig	jeeʼiighááh
centipede	jáád łánii
many	łą́
kin shijaaʼ	kin shijaaʼ
town	kin łání
upon	yikʼi
upon	bikʼi
upon	yikááʼ
exchange	yikʼé
exchange	bikʼé
tłʼiish bichóhí	tłʼiish bichóhí
greetings	yáʼátʼééh
reptile	naaldlooshii dadichʼízhii
Pima	Naakétłʼáhí
wild boar	bisóodi ałchiní
I don't speak English	Bilagáana bizaad doo shił bééhózin da
dlǫ́ʼátah néʼéshjaaʼ	dlǫ́ʼátah néʼéshjaaʼ
owl	néʼéshjaaʼ
red-tailed hawk	atseełtsoii
łeeyiʼ bitiiní	łeeyiʼ bitiiní
dormouse	yéigo ałhoshii
tsiiyah wozhii	tsiiyah wozhii
pine weevil	neeshchʼííʼ biyaʼ
Antarctica	Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí
waterfall	hadahiilį́
raspberry	dzidzé łikaní dinilchííʼígíí
Cyprus	Béésh Łichíiʼii bikéyah
chʼil bílátah hózhóón	chʼil bílátah hózhóón
flower	chʼilátah baa hózhónii
biyázhí neiyéhé	biyázhí neiyéhé
church	ééʼneishoodii bikin
finger	álázhoozh
work	naʼanish
work	naanish
jéí ádįįh	jéí ádįįh
I	Į
ooljééʼ nitʼą́ą́ hanádzá	ooljééʼ nitʼą́ą́ hanádzá
ooljééʼ łáhjigo nádaał	ooljééʼ łáhjigo nádaał
known	bééhózin
seed	akʼǫ́ǫ́ʼ
wren	jádídlǫ́ʼii
-ta	-tah
hell	chʼį́įdiitah
cherry	didzéchííʼ
antler	adeeʼ
moon	ooljééʼ
moon	tłʼéhonaaʼéí
oak	chéchʼil
maple	sóól
backbone	íígháán
caterpillar	chʼosh ditłʼooí
caterpillar	wódítłʼooí
inspection	naalkaah
mint	azeeniłchin
tłʼoh naadą́ą́ʼ	tłʼoh naadą́ą́ʼ
chili pepper	azeedíchʼííʼ
poison ivy	kʼíshíshjį́į́zh
agave	noodah
hackberry	jiłhazhí
sunflower	ndíyíliitsoh
merely	tʼóó
kʼįįʼ báhádzidígíí	kʼįįʼ báhádzidígíí
kʼįį-	kʼįįʼ
heaven	yáʼąąsh
rutabaga	tséyaa hataałí
turnip	chʼil bikétłʼóól dijoolí
there is	hólǫ́
ayęęzhii yiltʼąąʼí	ayęęzhii yiltʼąąʼí
mushroom	ábishjaaʼ
lime	chʼil dootłʼizhí díkʼǫ́zhígíí
bilasáana bitseeʼ hólóní	bilasáana bitseeʼ hólóní
gooseberry	kʼíníjíłʼahí
Taiwan	Táiwáán
whiskey	tódiłhił
wine	wáán
Lord's Prayer	Bóhólníihii bisodizin
reed	lókʼaaʼ
cattail	teeł
summer	shį́
éí doodaiiʼ éí	éí doodaiiʼ éí
or	doodaiiʼ
autumn	aakʼee
meals	daadánígíí
say	deiłní
jackrabbit	gahtsoh
chʼilátah baa hózhónii bijeeh	chʼilátah baa hózhónii bijeeh
Vietnam	Biʼednam
house	bikin
treaty	ahaʼdeetʼaah
naa-	anaaʼ
pleural	ajéí
heart	ajéídíshjool
pine	ńdíshchííʼ
tó nilį́į́h	tó nilį́į́h
wild gourd	ndilkal
government	wááshindoon
Rocky Mountains	Tsédeeshzha Dził
cloud	kʼos
dah iistłʼǫ́	dah iistłʼǫ́
turquoise	dootłʼizhii
argument	saadtah
tsé naatʼaʼí	tsé naatʼaʼí
pitch	bijeeh
twenty-two	naadįįnaaki
birch	kʼishchííʼ
ash	dahbaʼ
home	bighan
navigation	naʼaʼeełígíí
windy	níyol
government	biwááshindoon
wildcat	náshdóí
table	bikááʼ adání
made	ályaa
-ná	anááʼ
pupil	anázhiin
pupil	anázhiin ałníiʼdiígíí
gruel	tóshchíín
chéchʼil binááʼ	chéchʼil binááʼ
quadruped	naaldlooshii
one	łáaʼii
each other	ał-
hawk	dzílí
usually	łeh
dahsitą́	dahsitą́
picture	eʼelyaa
béeso adaʼhaʼnį́į́ł	béeso adaʼhaʼnį́į́ł
sweet potato	nímasii łikaní
beeʼeldǫǫh tʼáá bíniʼdii bikʼa ádiih yiyiinííłígíí	beeʼeldǫǫh tʼáá bíniʼdii bikʼa ádiih yiyiinííłígíí
photograph	eʼelyaaígíí
toad	chʼał dichʼízhí
what about	shąʼ
táłtłʼááh chʼosh daadánígíí	táłtłʼááh chʼosh daadánígíí
naaki góneʼ	naaki góneʼ
inside	góneʼ
shellfish	łóóʼ bitsʼaʼ dahólónígíí
gruel	naadą́ą́ʼ dootłʼizhí
ílį́įgo naalyéhé	ílį́įgo naalyéhé
autumn	aakʼeego
during	-go
winter	haigo
who	háí
summer	shį́įgo
springtime	dąągo
do not	tʼáadoo
beetle	chéłchaaʼ
locust	wóóneeshchʼįįdii
from	-dę́ę́ʼ
federal government	Wááshindoon
not	doo...da
nitʼąąʼ nahaneʼ	nitʼąąʼ nahaneʼ
sand painting	iikááh
at	-gi
at	-di
sing	hataał
łé-	łeezh
tobacco pipe	nátʼostseʼ
bar	bikááʼ adlání
naalyéhé bá hooghan	naalyéhé bá hooghan
merchandise	naalyéhé
cow	béégashii
béégashii yáázh	béégashii yáázh
soap	táláwosh
mica (original meaning source)	tsésǫʼ
hammer	bee atsidí
bee	tsísʼná
rope	tłʼóół
oak	tséchʼil
moccasin	kélchí
ké yistłóní	ké yistłóní
marijuana	naakai binátʼoh
with us	nihił
disease	ąąh dah hazʼą́
disease	ąąh dah hoyoołʼaałii
white man	bilagáana
gourd	aghááł
spoon	bééshʼadeeʼ
antler	bideeʼ
walrus	tábąąstííntsoh bideeʼ hólónígíí
sea lion	tábąąstííntsoh
personal computer	béésh bee akʼeʼelchí áłtsisígíí
computer	béésh bee akʼeʼelchíhí tʼáá bí nitsékeesígíí
pronghorn	jádí
nahachagii biyázhí	nahachagii biyázhí
Milky Way	yikáísdáhí
medicine	azeeʼ
spinach	waaʼ
łáaʼii góneʼ	łáaʼii góneʼ
tááʼ góneʼ	tááʼ góneʼ
dį́į́ʼ góneʼ	dį́į́ʼ góneʼ
ashdlaʼ góneʼ	ashdlaʼ góneʼ
hastą́ą́ góneʼ	hastą́ą́ góneʼ
tsostsʼid góneʼ	tsostsʼid góneʼ
tseebíí góneʼ	tseebíí góneʼ
náhástʼéí góneʼ	náhástʼéí góneʼ
neeznáá góneʼ	neeznáá góneʼ
broadcast	naasas
it	sisas
naaghá	naʼadá
aspirin	atsiitsʼiin dinih azeeʼ
some	łaʼ
wing	atʼaʼ
Merry Christmas	Yáʼátʼééh Késhmish
hornet	tsísʼnáłtsooítsoh
yellowjacket	tsísʼnáłtsooí
just	tʼáá
lightning	atsiniltłʼish
aahwiinítʼį́ bá hooghan	aahwiinítʼį́ bá hooghan
tsáskʼeh bá hooghan	tsáskʼeh bá hooghan
raven	zhį́ʼii
tsin naabąąs	tsin naabąąs
they	daabí
go ahead	hágoshį́į́
lying around	naaznilgo
crane	dééł
little	yáázh
little	yázhí
ago	yę́ędą́ą́ʼ
aforementioned	yę́ę
autumn	aakʼeedą́ą́ʼ
last summer	shį́į́dą́ą́ʼ
last winter	haidą́ą́ʼ
probably	shį́į́
wagon	tsinaabąąs
back	tʼą́ą́ʼ
water	taah
nothing	ádin
by means of	nihee
but	ndi
by means of	shee
story	bahaneʼ
so then	áko
forever	hoolʼáágóó
to	-góó
extend	hoolʼá
current events	ádahooníłígíí
next day	biiskání
excess	biláahgo
beyond	bilááh
beyond	biláahdi
beyond	bilááhgóó
ahead	biláahjįʼ
completed	ałtso
later	náasdi
forward	náás
future	náásgóó
lengthwise	náásee
there	áadi
there	aadę́ę́ʼ
there	áádę́ę́ʼ
there	aadóó
point	áajiʼ
direction	áájí
optative	lágo
tʼáá átʼé	tʼáá átʼé
is	átʼé
only	tʼéí
only	tʼéiyá
sister	adeezhí
newspaper	aseezį́ binaaltsoos
glove	lájish
pants	tłʼaajįʼééʼ
deijiʼ ééʼ	deijiʼ ééʼ
nose	áchį́į́h
elbow	achʼoozhlaaʼ
asdzání bichʼah	asdzání bichʼah
dress	tłʼaakał
too	dóʼ
blanket	beeldléí
arrowhead	kʼaabéésh
béésh	béésh astʼogii
coffee	gohwééh
meteor	sǫʼ nanidéhígíí
beautifully	nizhónígo
that one	éidí
now	kʼad
marked	náhásdzo
road	atiin
petroleum	tókǫʼí
petroleum	akʼahkǫʼ
chidí bitooʼ	chidí bitooʼ
fat	akʼah
social security card	naanish binaaltsoos
water	táłkááʼ
laughter	dloh
scarf	zéédéełdoii
with each other	ahił
clock	naʼalkidí
upper part	deijiʼ
ground	łeeyiʼ
upward	dego
Internet	Béésh Łichíiʼii Bee Ééhoozinígíí
telegraph	béésh łichíiʼii bee dahaniʼígíí
naaʼahóóhai aleeh	naaʼahóóhai aleeh
bee haʼnitá	bee haʼnitá
tsitsʼaaʼ naadloʼí	tsitsʼaaʼ naadloʼí
ééʼ bee naatʼáhí	ééʼ bee naatʼáhí
bottom	táłtłʼááh
deictic	ho-
chʼil naʼatłʼoʼii	chʼil naʼatłʼoʼiitsoh
chicken	naaʼahóóhai
lion	náshdóítsoh bitsiijįʼ diʼilígíí
do you speak English	Bilagáana bizaadísh dinitsʼaʼ
haigééd	ha-
amen	tʼáá ákótʼée doo
wóláchííʼ yildeełí	wóláchííʼ yildeełí
okay	lą́ʼąąʼ
night	tłʼééʼ
how old are you	díkwíí ninááhai kʼad
how many	díkwíí
hundred	neeznádiin
nowadays	dííshjį́
Solar System	Yágháhookáán biiʼ hólónígíí
Naabeehó nishłį́	Naabeehó nishłį́
US-American	ílį́įgo Wááshindoon Bikéyah biiʼ kééhojitʼíinii
valuable	ílį́įgo
United States	Wááshindoon Bikéyah
cell phone	biłńjoobałí
one hundred	tʼááłáhádí neeznádiin
two hundred	naakidi neeznádiin
three hundred	táadi neeznádiin
four hundred	dį́įʼdi neeznádiin
five hundred	ashdladi neeznádiin
six hundred	hastą́ądi neeznádiin
seven hundred	tsostsʼidi neeznádiin
eight hundred	tseebíidi neeznádiin
nine hundred	náhástʼéidi neeznádiin
this	díí
díí jį́	díí jį́
where	háadi
here	kwii
here	kweʼé
there	níláahdi
that one	níléí
that one	nléí
when	hahgo
tʼáá ałtso	tʼáá ałtso
that one	ńléí
there	ńláahdi
thousand	mííl
thousand	tʼááłáhádí mííl
tʼóó bílaʼ dijool	tʼóó bílaʼ dijool
łáaʼii góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ	łáaʼii góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ
diligently	yéigo
terror	yééʼ
Monday	Damį́įgo Biiskání
Saturday	Yiską́ Damį́įgo
Tuesday	Naakijį́ Ndaʼanish
Wednesday	Tágíjį́ Ndaʼanish
Thursday	Dį́ʼíjį́ Ndaʼanish
Friday	Ndaʼiiníísh
Sunday	damóo
week	damį́įgo
months	náhidizídígíí
bumblebee	tsísʼnátsoh
yellow	łitsooí
tonight	díítłʼééʼ
offspring	biyázhí
tsinsitą́ dikʼą́	tsinsitą́ dikʼą́
mile	tsinsitą́
inch	asdzoh
náhásdzo hayázhí dikʼą́	náhásdzo hayázhí dikʼą́
adéesʼeez dikʼą́	adéesʼeez dikʼą́
tʼáá aaníí	tʼáá aaníí
really	tsʼídá
on me	shąąh
to me	shaa
in me	shiiʼ
to him	yaa
within me	shiyiʼdi
inside	biyiʼdi
computer	béésh nitsékeesí
computer	béésh tʼáá bí nitsékeesígíí
yáʼátʼééh iʼííʼą́	yáʼátʼééh iʼííʼą́
sunset	iʼííʼą́
tʼáá bí	tʼáá bí
sunset	iʼííʼą́ągo
surface	bikáaʼjįʼ
picture	aheeskidígíí
yáʼátʼééh abíní	yáʼátʼééh abíní
morning	abíní
here	kǫ́ǫ́
pot	ásaaʼ
baby	awééʼ
éí biniinaa	éí biniinaa
reason	éí naa
plastic	tó doo bináká nílíní
through	bináká
pottery	łeetsʼaaʼ
cup	bee adlání
esteem	ílį́įnii
away	bitsʼą́ą́ʼ
away	nihitsʼą́ą́ʼ
toward	bichʼįʼ
OK	yaʼ
tʼáá íiyisíí ahéheeʼ	tʼáá íiyisíí ahéheeʼ
tʼáá íiyisíí	tʼáá íiyisíí
toward	nichʼįʼ
toward	shichʼįʼ
in front of	áchʼą́ą́h
tʼah dooda	tʼah dooda
not yet	tʼahdoo
no	dooda
veteran	siláołtsooí nilį́į́ ńtʼę́ʼę́ę
one	ńtʼę́ʼę́ę
farthest	aláahdi
cradleboard	awéétsʼáál
in	yiyiʼ
in vain	chʼééh
girl	atʼééd
hark	geʼ
friendship	kʼé
end	nidahoneesʼą́ą́dę́ę́ʼ
long ago	ałkʼidą́ą́ʼ
to us	nihaa
maiden	chʼikę́ę́h
body	atsʼíís
point	yitahjiʼ
point	bitahjiʼ
clearly	ííshją́ą́
truth	tʼááʼaaníinii
life	iiná
berry	didzé
berry	dzidzé
blueberry	dzidzé łikaní dootłʼizhígíí
date	hashkʼaan dijéʼé
papaya	hashkʼaan dootłʼizhí
how are you	haʼátʼíísh baa naniná
haaʼíílá ńtʼé	haaʼíílá ńtʼé
fog	áhí
tsʼídá háadi da	tsʼídá háadi da
Christmas	Késhmish
gopher	naʼazísí
Merry Christmas	Nizhónígo Késhmish Daʼdoohłeeł
as far as	-jįʼ
no trespassing	doo kóneʼ naʼadáa da
here inside	kóneʼ
side	-jí
here	kóneʼé
Merry Christmas and a Happy New Year	laanaa yáʼátʼéehgo Késhmish, nił hózhǫ́ǫgo chʼídoohah
wishing	laanaa
maternal grandfather	acheii
toward	áchʼįʼ
intestine	achʼííʼ
yesterday	adą́ą́dą́ą́ʼ
simultaneously	tʼáá ahą́ą́h
ahił haneʼ	ahił haneʼ
leg	ajáád
tip	álátah
following	ałkééʼ
center	ałnį́į́ʼ
separate	ałʼąą
Navajo	Naaltsoos Ayiilaa
amá sání	amá sání
paternal grandfather	análí
hoopoe	ǫǫbǫʼii
tónteel zhį́ʼii	tónteel zhį́ʼii
cardinal	tááʼyaʼniiltʼóshii
golden eagle	atsátsoh
sparrow	tsídiiłbáhí
blue jay	joogii
goshawk	giníłbáhí
nighthawk	biizhii
swallow	táshchozhii
Bactrian camel	ghą́ą́ʼnaakiskʼidii
back	bíígháán
another	łahgo
once	łah
wolverine	niłchiis
magpie	ąąʼąʼii
bluebird	dólii
bluebird	dóliiłchííʼ
Japanese marten	dlǫ́ʼiiłtsooí
weasel	dlǫ́ʼii
náhookǫsdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii	náhookǫsdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii
turn over	náhookǫs
south	shádiʼááh
rise	haʼaʼaah
west	eʼeʼaah
Happy New Year	Nizhónígo Nináánááhai Dooleeł
armpit	achʼáayah
north	náhookǫsdę́ę́ʼ
beyond	yilááh
stoat	dlǫ́ʼiiłgaii
south	shádiʼááhdę́ę́ʼ
will be	dooleeł
dóó	naaghá
Náátsʼósí bichʼiyąʼ	Náátsʼósí bichʼiyąʼ
food	bichʼiyąʼ
eyebrow	anátʼéézh
number	ánéeltʼeʼ
yes	aooʼ
woman	asdzání
representative	ásizį́
leaf	atʼąąʼ
body	atah
tail	atseeʼ
sledgehammer	bee atsidítsoh
hair	atsiiʼ
head	atsiitsʼiin
egg	ayęęzhii
esophagus	azágí
saliva	azhééʼ
father	azhéʼé
voice	azhí
war	baaʼ
gossip	aseezį́
fearful	báhádzidii
X-ray generator	beeʼaghádaʼdildlaadí
X-ray	agháʼdeeldlaad
go	-bąs
uncle	abízhí
cornmeal mush	taaʼniil
morning	abínídą́ą́ʼ
ashkiiké	ashkii
long	nineez
kǫʼ naʼałbąąsii	kǫʼ naʼałbąąsii
driver	naʼałbąąsii
last night	tłʼéédą́ą́ʼ
many	łą́ągo
elk	dzééh
longer	áníłnééz
bigger	alááh
tʼáá ákwíí jį́	tʼáá ákwíí jį́
tʼáá ákwíí	tʼáá ákwíí
there	ákwíí
father	ataaʼ
forehead	átááʼ
bump	hadzííyá
then	índa
prayer	sodizin
side by side	ałhąąh
in	-kʼehjí
American Civil War	bilagáana tʼáá biʼałkʼiijééʼ
goodbye	hágoóneeʼ
newspaper	haneʼ binaaltsoos
many thanks	ahéheeʼ nitsaago
diligently	yéego
plantlike	chʼilgo
algae	tátłʼid
algae	tátłʼidgo
sky	yágo
fifteen	gíinsi
chʼilgo dootłʼizh	chʼilgo dootłʼizh
tátłʼidgo dootłʼizh	tátłʼidgo dootłʼizh
yágo dootłʼizh	yágo dootłʼizh
brown	dibéłchíʼí
orange	łichxíʼí
yéego łitso	yéego łitso
orange	łitsxo
again	nááná
really	-x-
yellow	yiitsóóh
cephalopod	łóóʼ bigaan dahólónígíí
ground	łeeh
graveyard	łeeh dahoʼdiiʼníiłgi
green	diitłʼíísh
come here	hágo
said	yidííniid
nurse	azeeʼ neiikáhí
Dinékʼehjí doo diistsʼaʼ da	Dinékʼehjí doo diistsʼaʼ da
Navajo	Dinékʼehjí
Navajo	Dinékʼehgo
accordance	kʼehgo
white man	Bilagáanakʼehgo
English	Bilagáanakʼehjí
two-spirit	nádleehé
Dinétah	Sisnaajiní
Four Corners	Dinétah
dootłʼizhii	Tsoodził
diichiłí	Dookʼoʼoosłííd
Dinétah	Dibé Nitsaa
New Mexico	Dził Náʼoodiłii
first	áłtsé
Dinétah	Naatsisʼáán
díkwíí łą́	díkwíí łą́
łichííʼ	éísh
no	ndagaʼ
white	łigai
black	łizhin
white	yiigááh
being happy	hózhǫ́ǫgo
slippery	nahateeł
meaning	óolyé
iron	yidiłhį́į́h
black	yiijį́į́h
still	tʼahdii
giant	yéʼiitsoh
gods	yéʼii
account	biniinaa
times	áłahjįʼ
there	ákweʼé
doo ákweʼé	doo ákweʼé
under	biyaa
down	góyaa
tʼáadoo hodinaʼí	tʼáadoo hodinaʼí
finally	wónáásdóó
outdoors	tłʼóóʼgóó
outdoors	tłʼóóʼ-
thus	ákótʼéego
children	áłchíní
tracks	nabikééʼ
snowing	ńchííl
hand	álaʼ
may	daatsʼí
yes	ouuʼ
against	yikʼijįʼ
áádóó bikʼijįʼ	áádóó bikʼijįʼ
football	jooł yitalí
we	nihí
armpit	achʼáháyah
eyelash	anádiz
way	bichʼą́ą́h
wool	bighaaʼ
profession	binahaghaʼ
leader	binantʼaʼí
among	bitahgi
among	bitah
from	bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
tail	bitseeʼ
hair	bitsiiʼ
brain	bitsiighąąʼ
young	biyáázh
amphibian	biyáázh tsʼǫʼasánígíí
tadpole	tsʼǫʼasánii
tractor	chidí naaʼnaʼí
evil	chʼį́įdii
damn	chʼį́įdiitahgóó
user	choyoołʼįįhí
spring	dą
beverage	daadlánígíí
war	daʼahijoogą́ą́ʼ
combat	ahigą́
graze	daʼałchozhígíí
dah naaʼeeł	dah naaʼeeł
exist	dahólónígíí
sheep	dibé bighaaʼ
spherical	dijool
sour	díkʼǫ́ǫ́zh
popping	dildǫʼ
instrument	dilní
dark	diłhił
pink	dinilchííʼ
glitter	disxǫs
Bible	Diyin God Bizaad
mold	dláád
west	eʼeʼaahjí
Facebook	naaltsoos biniiʼ
face	aniiʼ
bridge	naʼníʼá
across	haʼnaa
across	tséʼnaa
muskox wool	hakʼaz ayání bighaaʼ
kin	hakʼéí
yes	haoh
sneeze	hátsʼíhyaa
carefully	hazhóʼógo
softly	hazhóóʼógo
carefully	hazhóʼó
baa haneʼ hazhóʼó	baa haneʼ hazhóʼó
quiet	hodéezyéél
exists	hólónígíí
pretty	hózhóní
visible	yitʼį́
thunder	iiʼniʼ
jádí nátʼoh	jádí nátʼoh
kudu	jádítsoh
arrow	kʼaaʼ
quiver	kʼaaʼ biziiz
Philippines	Kéyah Dańlíinii
bąąh ádingo	bąąh ádingo
none	ádingo
darkly	diłhiłgo
land	kéyahígíí
toe	akézhoozh
potsherd	kitsʼiil
here	kǫ́ǫ́ʼ
let	leʼ
ambulance	diné atítʼįįhgo bee naagéhé
I love you	ayóóʼánííníshʼní
right	ákótʼé
sleeping	ałhosh
ashes	łeeshchʼih
corn	łeeʼshibéézh
colt	łéʼéyázhí
greyhound	łééchąąłgaii
blackly	łizhingo
Oozéí bizaad	Oozéí bizaad
battery	chidí bijéí
my name is	yinishyé
wááshindoon bikin	wááshindoon bikin
called	wolyé
turtle	tsisteeł
back	tʼąąʼ
tʼáá hó	tʼáá hó
corn pollen	tádídíín
water strider	táłkááʼ dilwoʼí
táłtłʼááh chʼosh	táłtłʼááh chʼosh
cucumber	taʼneeskʼání áłtsʼóózígíí
pygmy hippopotamus	tééhoołtsódiichilí
táłtłʼááh chʼosh ntsxaaígíí	táłtłʼááh chʼosh ntsxaaígíí
táłtłʼááh chʼoshtsoh bideeneezí	táłtłʼááh chʼoshtsoh bideeneezí
táłtłʼááh chʼoshtsoh bideeteelí	táłtłʼááh chʼoshtsoh bideeteelí
tłʼízí bighaaʼ	tłʼízí bighaaʼ
angora goat	tłʼízíʼilí
outside	tłʼóoʼdi
tó łichxíʼí	tó łichxíʼí
soda pop	tó łikaní
river	tooh nílíní
osprey	táłkááʼ naalzheehí
tsé dootłʼizh	tsé dootłʼizh
housefly	tséʼédǫ́ʼii
áłtsé góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ	áłtsé góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ
bottom	táłtłʼááhdi
violet	tsédédééh
Indian paintbrush	dahiitį́hídą́ą́ʼtsoh
tłʼééʼ yiigáhii	tłʼééʼ yiigáhii
stump	tsehégod
pole	tsin ííʼáii
tsin naabąąs yázhí	tsin naabąąs yázhí
flute	tsʼisǫ́ǫ́s tsinígíí
slim	-tsʼósí
narrow	áłtsʼózí
wide	niteel
horseshoe	názhah
azeeʼ hókániitsoh	azeeʼ hókániitsoh
year	yihah
New York State	Nííyóó Hahoodzo
New York State	Kin Yótʼááh Deezʼá Hahoodzo
advertisement	óʼoolkąąh
what time is it	díkwíígóó oolkił
what time	díkwíígóó oolkiłgo
impermeable	tánéígis
orange	łitsxooí
shá bitłʼóól	shá bitłʼóól
rope	bitłʼóól
shá bítłʼájiiłchiiʼ	shá bítłʼájiiłchiiʼ
sunshine	shą́ą́ʼ
sunshine	shą́ąʼjiʼ
over me	sháátis
south	shádiʼááhjí
people	shidineʼé
brother	sikʼis
my	shi-
soldier	siláołtsooí
jeep	siláołtsooí bichidí
please	tʼáá shǫǫdí
please	tʼáá shxǫǫdí
naʼashjéʼii bitłʼóól	naʼashjéʼii bitłʼóól
all right	wehee
heaven	wótʼááh
catfish	dághaałóóʼ
jiinishbaah	joobaah
yellow	yiyiiłtsóóh
jiilgéésh	jiilgéésh
Mexican	naakaii
twice	naakidi
colugo	naalkʼįhiitsoh
orator	naatʼááh
war chief	hashkééjí naatʼááh
warrior	hashké
Nevada	Naʼazhǫǫsh hahoodzo
hop	nahachaʼ
raining	nahałtin
restore	náhádleeh
Earth	nahasdzáánígíí
month	náhidizííd
north side	náhookǫsjí
question	naʼídíkid
ńdíshchííʼ bigaan	ńdíshchííʼ bigaan
for you	nihá
limit	nihoolʼá
inflammable gas	níłchʼi łikoní
rain	níłtsą́
round	nímaz
year	nináháhááh
big	nitsxaa
mongoose	dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhígíí
I love you	ayóóʼánóshʼní
hurt	yizéés
lie	siʼą́
common purslane	tséghániłchʼi
red	yiyiiłchííh
ripen	nitʼą́
locate	sitą́
shitah honeezgai	shitah honeezgai
through	shitah
dikos shidoolnaʼ	dikos shidoolnaʼ
shitah honiigai	shitah honiigai
striped	noodǫ́ǫ́z
tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼii	tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼii
other side	wónaanídę́ę́ʼ
white	yiyiiłgááh
well	yáʼátʼéehgo
way	yichʼą́ą́h
sweet	łikan
locate	shijool
locate	siłtsooz
locate	sinil
locate	siką́
just	ʼáh
ʼáh tsʼííd	ʼáh tsʼííd
leaf insect	atʼąąʼ nahalinii
locate	siyį́
locate	sitłééʼ
emigrating	iinééh
tʼáá hó ájítʼéego tʼéiyá	tʼáá hó ájítʼéego tʼéiyá
popcorn	naadą́ą́ʼ dilchxoshí
soda pop	tó dilchxoshí
locate	siziid
náʼoolkiłí tʼááłáʼí ahééʼílkid bee náás ninádajiiłkeed	náʼoolkiłí tʼááłáʼí ahééʼílkid bee náás ninádajiiłkeed
hour	ahééʼílkid
doo	yinízin
shíká	nízin
dampen	néíshoh
old	haatih
Tanzania	Tʼanzanííya
Diné bizaad baa	ółtaʼ
hermaphrodite	nádleeh
neeznáá dah yíjihí	neeznáá dah yíjihí
card game	dáʼákaʼ
quiet	diiłheeł
our	danihi-
gray	yiyiiłbááh
dáʼákaz bitooʼ	dáʼákaz bitooʼ
cornstalk	dáʼákaz
juice	bitooʼ
dashing	iisááł
áshłaa	íílééh
black	yiyiishį́į́h
few	tʼáá díkwíí
other	łaʼígíí
thick	áníłtsááz
small	áłtsʼíísí
narrow	áłtsʼóózí
thin	áłtʼą́ą́ʼígo
wife	hweʼesdzáán
root	bikétłʼóól
bark	bitáshtʼóózh
flower	chʼil látah hózhóón
hide	akágí
ear	ajaaʼ
fingernail	áláshgaan
neck	akʼos
back	anághah
breast bone	ayid
Earth	nahosdzáán
road	daʼnitiingóó
new	ániidí
full	hadéébįįd
cold	sikʼaz
cold	deeskʼaaz
bad	doo yáʼátʼéeh da
chin bąąh	chin bąąh
straight	kʼézdon
sharp	deení
doo deení da	doo deení da
smooth	dilkǫǫh
cloth	naakʼaʼatʼą́hí
tsah bee náʼálkadí	tsah bee náʼálkadí
finger	álánééz
navel	atsʼééʼ
sick	daatsaah
tsʼííh niidóóh	tsʼííh niidóóh
door	dáádílkał
name	bízhiʼ
if	ládą́ą́ʼ
burning	diltłiʼ
sew	náʼálkad
naalkidgo bee bééhoʼdílzin	naalkidgo bee bééhoʼdílzin
green	yidiiłtłʼíísh
Ethiopia	Iithiyópya
information	nibéédahwiizįįhgo
second	áłtsʼíísígo
second	tsį́įłgo yilkiłígíí
back-to-back	ghąąjįʼ
cowboy	akałii
Przewalski's horse	łį́į́ʼ ałchiní
aleeh	ałeeh
in front	shitsijįʼ
behind	shikéédę́ę́ʼ
behind	shikééʼ
for	shíká
around	shinaagóó
above	bideiijígo
above	bideiidę́ęʼgo
above	shideiigi
Good Friday	Ndaʼiiníísh Yáʼátʼéehii
Good Friday	Jesus Biʼdiisxínę́ędą́ą́ʼ Bééhániih
past	-dą́ą́ʼ
back then	-ę́ę
tsékʼi naʼazólii	tsékʼi naʼazólii
tangled	ałtaaneesdiz
husky	áníldííl
Easter	Jesus Daaztsą́ą́dę́ę́ʼ Náádiidzáhígíí Bééhániih
possible	bihónéedząąh
tracks	bikééʼ
chʼíiníłʼaʼ	chʼííłʼá
stupid	diigis
hot	deesdoi
people	kin yaaʼáanii
people	hashtłʼishnii
people	hónágháahnii
people	tó díchʼíiʼnii
tó áhání	tó áhání
Western Apache	Dziłghą́ʼí
near	áhání
far	nízah
dense	díłchʼil
right	nishʼnáájígo
left	nishtłʼajígo
right	doo ákótʼée da
wet	ditłééʼ
wet	hoditłééʼ
dry	hóółtseii
dry	yíłtseii
lukewarm	sizílí
warm	honeezílí
hot	díchʼííʼ
interest	ínáóltąʼí
afterward	akéeʼdi
middle	ííłnííʼ
midsummer	shį́ʼííłnííʼ
paid	nahalyé
midnight	tłʼéʼííłnííʼ
middle	ííłníiʼjįʼ
quiet	déesxéél
maternal grandmother	amásání
cold	diłkʼáás
Earth Day	Nahasdzáán Baa Hą́ą́hwiindzin Bá Hazʼą́
sovereignty	akʼídádéestʼį́į́ʼ
law	bee hazʼáanii
stagger	didzééh
this	gaʼ
grandchildren	bitsóóké
maternal grandchild	atsóí
shoe game	késhjééʼ
place nearby	nahjį’
powwow	atsʼos bee alzhishí
feather	atsʼos
warm	hoozdo
despite	tʼáá ákótʼée ndi
cold	hoozkʼaz
celebrate	hanidááh
alive	hiná
indicator stick	bee aditsxįłí
Saturday	Yiską́ Damóo
Saturday	Damóo yázhí
learn	íhoołʼaah
limp	iʼniłdih
Mother's Day	Amá Bééhániih
against	binahjįʼ
oh dear	yáadilá óolyé
standing	kʼédǫǫh
fountain	tó háálį́įgo bá hazʼą́
flows	háálį́
space	hazʼą́
water fountain	tó háálínígi
maple	sóól dichʼíizhii
chʼilátah hózhóón	chʼilátah hózhóón
dust devil	náátsʼǫ́ʼoołdísii
that direction	níléíjí
solar eclipse	jóhonaaʼéí daaztsą́
phonograph	béésh hataałí
béésh náʼiiláhí	béésh náʼiiláhí
beyond	shilááh
The Star-Spangled Banner	Dah Naatʼaʼí Sǫʼ bił Sinil
jay	dilzhę́ʼii
pinyon jay	tsʼání
scrub jay	tsʼánídílzhiʼí
Memorial Day	Siláołtsooí Bigáál Dah Nídahidiitʼįʼígíí Béédahaniih
tsétah tłʼízí	tsétah tłʼízí
back then	hą́ądą́ą́ʼ
remembered	bééhániih
obtuse angle	ałhiʼdiidzo
planet	jóhonaaʼéí yináádáłígíí
Venus	Biinis
Mars	Máaz
Ceres	Séwes
Jupiter	Jíbitoo
Saturn	Séetin
Uranus	Yoowéinis
Neptune	Néʼtoon
Pluto	Tłóotoo
Haumea	Haʼooméya
Makemake	Maakiimaakii
kéyah yádiłhił biiʼ hólónígíí	kéyah yádiłhił biiʼ hólónígíí
heavens	yádiłhił
sandstone	tsé dizéígíí
lunar eclipse	ooljééʼ daaztsą́
n	ń
rhubarb	jiłtʼoʼí
heavy	nidaaz
ancestor	bizází
ancestor	azází
enemy	anaaʼí
Anasazi	anaasází
grinding stone	tsédaashjééʼ
soot	jeełid
shattered home	kitsʼiilí
drink	adlą́
eat	ayą́
bite	adiłhash
spit	jidizhah
blow	doochʼih
blow	deeyol
laugh	yidloh
know	hashniih
wherever	naagháagi
think	neeshtʼááʼ
smell	honishchin
Father's Day	Azhéʼé Bééhániih
trial	naʼalkaah
abalone shell	diichiłí
jóhonaaʼéí tʼą́ą́ʼ ńdeesdzą́	jóhonaaʼéí tʼą́ą́ʼ ńdeesdzą́
shį́įgo shá ninádááh	shį́įgo shá ninádááh
far	nízaad
sun travel	níʼdítʼááh
apricot	dzidzétsoh díkʼǫ́ǫzhii
peach	dzidzétsoh
Texas	Téʼsiz hahoodzo
bull rider	dóola bił naalgeedígíí
Perdicinae	naaʼahóóhaiłbáhí
rodeo clown	hastiin łą́ átʼínígíí
rodeo	ahóóhai
pick-up man	bił ńdaʼalgeedgo náyiiláhígíí
cold	neezkʼaz
rodeo	łį́į́ʼ tʼáá dilkǫǫhgo naalgeedígíí
saddle	łį́į́ʼ bikʼídahaznilgo naalgeedígíí
team roping	béégashii ałtsʼą́ą́ʼ wódleehígíí
away	ałtsʼą́ą́ʼ
calf roping	béégashii yáázh wódleehígíí
bull riding	dóola naalgeedígíí
tóshjeeh binaago łį́į́ʼ náádadiilwoʼígíí	tóshjeeh binaago łį́į́ʼ náádadiilwoʼígíí
around	binaa
around	binaago
wicker water bottle	tóshjeeh
steer wrestling	béégashii bikʼos náágisgo neheʼníłígíí
rodeo	béégashii yáázh tʼóó yisdlohígíí
hand	bílaʼ
piki	tséʼástʼéí
odor	halchin
locate	naazhjool
locate	naazʼą́
schoolchild	áłchíní ółtaʼígíí
afraid	náldzid
locate	naaztłééʼ
taut	nídon
locate	naastsooz
inquiry	naʼídíłkid
locate	naazką́
locate	naaztą́
Kéyah Dańlíinii bikáaʼgi kéédahatʼínígíí bizaad	Kéyah Dańlíinii bikáaʼgi kéédahatʼínígíí bizaad
inhabitant	kééhatʼínígíí
North Macedonia	Masedóonya
fireworks	naaltsoos dildoní
month	yiziłígíí
day	yoołkááł
tsétah gah	tsétah gah
gangsta	chʼah digizii
gangsta	tłʼaajįʼééʼ ndaazí
prisoner	awáalyaaí
jail	awáalya
doctor	azeeʼííłʼíní
many	tʼóó ahayóí
alfalfa	tłʼoh waaʼí
learn	yíhoołʼaah
fluffy	hainiłchaad
dream	naʼiidzeeł
hard	nantłʼah
toy	daanéʼé
woman	asdzáán
locate	naazyį́
month	nídízííd
locate	naazhjaaʼ
glucometer	áshįįh łikan bee bídaʼneelʼąąhígíí
peace chief	hózhǫ́ǫ́jí naatʼááh
chʼosh nahachagii	chʼosh nahachagii
striped hyena	tééh łééchąąʼí noodǫ́zígíí
tsinlátah mąʼii	tsinlátah mąʼii
azeeʼ ndootʼeezhí	azeeʼ ndootʼeezhí
Ute	Nóódaʼí
ragworm	táłtłʼááh chʼoshyog
łeeyiʼ chʼosh bikágí ntłʼizí	łeeyiʼ chʼosh bikágí ntłʼizí
hide	bikágí
jádítsoh bideeʼ shiyishígíí	jádítsoh bideeʼ shiyishígíí
gahjaaʼí bitseeneezígíí	gahjaaʼí bitseeneezígíí
nipple cactus	kʼaabizhii
kingbird	chʼiyíítʼogii
snipefish	dáánézí
northern snakehead	tłʼiishtsiiʼí
hirola	jádí binááʼ dį́įʼii
witchgrass	tłʼohdaʼaghálii
pennycress	nááʼnoodǫ́ǫzii
junco	dilchʼóshii
caecilian	łeeyiʼ chʼoshtsoh binááʼ hólónígíí
fallow deer	bįįh łikizhígíí
Kiowa	Káawa
hammerkop	tsiikʼánii
dobsonfly	aniłtʼániitsoh
ceanothus	chʼįdą́ą́ʼ
hosh aditsahii	hosh aditsahii
American bittern	yáhashjool
chʼilátah atsʼos	chʼilátah atsʼos
Atlas moth	iichʼąhii ntsxaaígíí
ostseʼ yiltʼąąʼí	ostseʼ yiltʼąąʼí
tsinyaa tłʼoh	tsinyaa tłʼoh
skunkweed	naʼashjéʼiidą́ą́ʼ
oriole	choozhghalii
prickly pear	hosh niteelí
boxthorn	haashchʼéʼédą́ą́ʼ
silverfish	łeʼesoołii
tééh jádítsoh	tééh jádítsoh
ratite	tsídii doo ndaatʼáʼii
rhinoceros beetle	chéłchaaʼtsoh
palm thief	atʼaʼ yiltʼąąʼí yąąh dah sidáhígíí
dowitcher	tábąąsdísíłbáí
golden pheasant	Náátsʼózídę́ę́ʼ tsiiłtsooí
retriever	łééchąąʼí bił nidaʼazheehígíí
camel spider	zahalchíʼii
wóláchííʼ yildeełíchilí	wóláchííʼ yildeełíchilí
tsinlátah nahatʼeʼiitsoh	tsinlátah nahatʼeʼiitsoh
Federated States of Micronesia	Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼgi Kéyah Yázhí dah Ndaaʼeełgo Ałhidadiidzooígíí
Pacific Ocean	Eʼeʼaahjí tónteel
naʼatsʼǫǫsí bijaaʼntsxaaígíí	naʼatsʼǫǫsí bijaaʼntsxaaígíí
potato beetle	nímasii yiyání
scissorbill	yaadaaʼnézí
táłtłʼááh naatʼáʼii	táłtłʼááh naatʼáʼii
fun	tʼáá ádzaagóó
water monitor	tiníléítsoh naʼałkǫ́ʼígíí
Oregon grape	chéchʼil ntłʼizí yiltʼąąʼí
banded mongoose	dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii noodǫ́zígíí
pufferfish	niicháadii
Americas	Kéyah dah siʼánígíí
diving petrel	níyol yiiʼ naʼałkǫ́ʼígíí
swim	naʼałkǫ́ǫ́ʼ
caddis fly	iichʼąhiitsʼósí
buttonquail	tłʼohtah díłdánii yił aheełtʼéhii
grass	tłʼohtah
jacamar	tsídii disxǫsígíí
Barbary sheep	Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah dibé
tsétah dibé	tsétah dibé
rocks	tsétah
beard moss	tsįdláád
tó wónaanídę́ę́ʼ náshdóí	tó wónaanídę́ę́ʼ náshdóí
quoll	mósí bizaʼazis hólóní
lugworm	tábąąhgi łeeyiʼ chʼosh
codetalker	Diné bizaad yee naazbaaʼígíí
that	yígíí
into	biih
man alive	yáadilá
God	Diyin Ayóó Átʼéii
is	átʼéii
God	Diyin God
clawed frog	chʼał bikéshgaan hólóní
tree shrew	tó wónaanídę́ę́ʼ hazéí bíchį́į́hnézí
tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼiiłkizhii	tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼiiłkizhii
corn smut	dą́ʼáchaan
táłtłʼááh kʼaaʼ	táłtłʼááh kʼaaʼ
Java cat	hodíłchʼilgi dlǫ́ʼiitsoh
dense	hodíłchʼil
łeeyiʼ nahakʼízii	łeeyiʼ nahakʼízii
cricket	nahakʼízii
wótááhgóó ałnááʼáłtʼahí	wótááhgóó ałnááʼáłtʼahí
sego	áłchínídą́ą́ʼ
leaf beetle	tádídíín yiyání
lungfish	łóóʼ ńdídzihígíí
horned lizard	naʼashǫ́ʼii dichʼízhii
pacarana	ghą́ą́ʼnoodǫ́ǫzii
hatinídę́ę́ʼ tsídiiłgaii	hatinídę́ę́ʼ tsídiiłgaii
feather star	gaantsʼósí
naaʼołí yiltʼąąʼí	naaʼołí yiltʼąąʼí
vinegaroon	séigoʼ bitseeʼ áłtsʼózígíí
moonrat	łéʼétsoh diwozhí
South American sea lion	Shádiʼááhdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh
springhare	Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nahatʼeʼii
pyrrhuloxia	tááʼyaʼniiltʼóshiiłbáhígíí
glycosuria	łizh áshįįhłikan tʼéiyá
spider wasp	jáád neishoodí
phlox	tsídiidą́ą́ʼ
sabellid	atʼaʼ éljołí nahalinígíí
kowari	łéʼétsoh bizaʼazis hólóní
pocket	azaʼazis
hoatzin	tsídiiłchxoní
tsintah bįįhchilí	tsintah bįįhchilí
grey alder	kʼish
ichneumon wasp	jáád neishoodítsʼóóz
crested screamer	zééjíjinii
boatbill	daateel
łóóʼtʼą́hí atsiniltłʼish ííłʼínígíí	łóóʼtʼą́hí atsiniltłʼish ííłʼínígíí
mint	tólchiin
Andean cat	Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsétah mósí ałchinígíí
wild	ałchin
quetzal	biʼééʼ dootłʼizhgo disxǫsígíí
snout beetle	tséyooʼáałii
death camas	áłtsínítsoh
níłchʼi naalkidí	níłchʼi naalkidí
łóóʼ adishishí	łóóʼ adishishí
spiderwort	áłchínítsoh
veery	kʼaiʼbisii
dzidzé ditʼódí	dzidzé ditʼódí
brown hyena	tééh łééchąąʼí ditsʼozígíí
cheat grass	yéʼiibeʼetsʼos
brushtail	Nahatʼeʼiitsoh bikéyahdę́ę́ʼ biyázhí neiyéhé
flathead	tsiiʼnteelí
worm lizard	naʼashǫ́ʼii bijáád ádinígíí
Persian	Béézhąą bizaad
Tsin Bikeeʼ Dineʼé bizaad	Tsin Bikeeʼ Dineʼé bizaad
Dutch	Tsin Bikeeʼ Dineʼé
chidí bikʼah hágéédi	chidí bikʼah hágéédi
Grey-winged Trumpeter	tsiiyázhí
clothes moth	chʼosh ałchozhii
gaillardia	tsísʼnádą́ą́ʼ
bįįh bitseełgaiígíí	bįįh bitseełgaiígíí
hoverfly	tséʼédǫ́ʼii dishooí
hakʼaz gah	hakʼaz gah
whale shark	łóóʼntsxaaí łikizhígíí
chéłchaaʼ bideeneezígíí	chéłchaaʼ bideeneezígíí
tropicbird	atseełtsʼózí
jádí bideeneezígíí	jádí bideeneezígíí
whooping crane	tóniłhę́ęshii
Eurasian badger	tó wónaanídę́ę́ʼ nahashchʼidí
badger	nahashchʼid
merlin	chʼilhaatʼaʼii
toohjįʼ ndiigaiitsoh	toohjįʼ ndiigaiitsoh
small white	kʼaalógiiłgaígíí
roadrunner	naatsédlózii
binturong	tsinlátahgi dlǫ́ʼiitsoh
barn owl	biniiʼłigaii
southern cassowary	tsídiitsoh bikʼos dootłʼizhí
ostrich	tsídiitsoh
black vulture	jeeshóóʼ łizhinígíí
vulture	jeeshóóʼ
mockingbird	zahalánii
Jack-in-the-pulpit	niłtsínii
butter	mandagíiya
curlew	daakʼį́į́ʼ
darter	tłʼiishkʼosí
broomrape	łeeʼdoolʼeezí
bongo	jádítsoh noodǫ́zígíí
táłtłʼááh tsisteełtsoh	táłtłʼááh tsisteełtsoh
pseudoscorpion	séigoʼchilí bitseeʼ ádinígíí
red kangaroo	nahatʼeʼiitsoh łichíiʼii
bay cat	Náátsʼózídę́ę́ʼ mósíłchíiʼii ałchinígíí
tábąąh ayání	tábąąh ayání
tábąąh béégashii	tábąąh béégashii
religion	binahaghá
chʼil ditsʼozíłchííʼ	chʼil ditsʼozíłchííʼ
sika	dzeeh łikizhígíí
mara	Shádiʼááhdę́ę́ʼ gahniiʼí ntsxaaígíí
flesh-fly	tséʼédǫ́ʼii łibáhígíí
grison	Shádiʼááhdę́ę́ʼ niłchiis
nyala	jádítsoh diłhiłígíí
lancelet	łóóʼchilí bitʼaʼ ádaadinígíí
cuscus	tseelkǫǫhí
common horsetail	ałtį́į́ʼ jikʼaashí
bow	ałtį́į́ʼ
chʼoshłóóʼ bikááʼtsʼinígíí	chʼoshłóóʼ bikááʼtsʼinígíí
tsinaʼayąʼii yildeełí	tsinaʼayąʼii yildeełí
sǫʼ łóóʼ bigaanézí	sǫʼ łóóʼ bigaanézí
sǫʼ łóóʼ	sǫʼ łóóʼ
administrator	hooʼááłígíí
spike moss	tségad
paca	kʼiiznoodǫ́ǫzii
silverweed	tʼąąʼdoolghasí
bivalve	chʼosh bitsʼaʼígíí
dodder	tsiighájíłchí
łóóʼ naatʼaʼí	łóóʼ naatʼaʼí
nahatʼeʼii jáádnézí	nahatʼeʼii jáádnézí
quagga	halgaigi tééh łį́į́ʼ
behind	bineʼdę́ę́ʼ
horseshoe crab	táłtłʼááh séigoʼ bitsʼaʼígíí
genet	dlǫ́ʼiitsoh áłtsʼózígíí
ram	deenástsʼaaʼ
storm petrel	níyol yiiʼ naatʼaʼígíí
shash ndilnaʼii	shash ndilnaʼii
sponge	táłtłʼááh yilcháazhii
oyster	chʼosh yoołgai bitsʼaʼígíí
swift	tsxį́į́łnaalkʼįhii
naʼashjéʼii nahachaʼígíí	naʼashjéʼii nahachaʼígíí
decapod	chʼosh bijáád neeznánígíí
yadiizį́įgo ayání	yadiizį́įgo ayání
greasewood	díwózhii
whippoorwill	hoshdódii
ground squirrel	tsin ditʼinii
tsinlátah tsídii nahatʼeʼígíí	tsinlátah tsídii nahatʼeʼígíí
yellow warbler	tsídiiłtsooí
Japanese	Binááʼádaałtsʼózí dineʼé
king crab	chʼoshtsoh bikágí diwozhí
tsintah bisóoditsoh	tsintah bisóoditsoh
cottonwood	tʼiis
firebird	tsįyaatsiiłchííʼ
cottontail	gałbáhí
Roman	Roman dineʼé
rush	tłʼohtsʼózí
chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí	chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí
seriema	tłʼohtahilzhahí
cowbird	chʼagiiłbáhí
łóóʼ hashkéhé bíchį́į́hnézí	łóóʼ hashkéhé bíchį́į́hnézí
titmouse	chʼíshiibeezhii
okapi	bijáád noodǫ́ǫzii
tamandua	wóláchííʼ yildeełí łizhin dóó łigaígíí
caiman	bitseeʼ yee adiłhałii yázhí
hodíłchʼil ayáníchilí	hodíłchʼil ayáníchilí
Iberian lynx	Dibé diníí bikéyahdę́ę́ʼ náshdóí
shoebill	chʼídeeldlóohiitsoh
saltbush	díkʼǫ́ǫ́zhí
badger	nahashchʼidí
brant goose	naalʼeełítsoh diłhiłígíí
tiger	náshdóítsoh noodǫ́zígíí
dik-dik	díʼdikii
amber	tséjééʼ
wolf spider	naʼashjéʼiitsoh
impala	jádí bideeʼ yisdizígíí
Czech Republic	Chek bikéyah
Binááʼádaałtsʼózí dineʼé bikéyah	Binááʼádaałtsʼózí dineʼé bikéyah
Netherlands	Kéyah Wóyahgo Siʼánígíí
Greece	Gwíík Dineʼé bikéyah
fossa	dlǫ́ʼiitsoh naalzheehígíí
damselfly	tániilʼáítsʼóóz
łóóʼ hashkéhé bitsiiʼ dikʼání	łóóʼ hashkéhé bitsiiʼ dikʼání
Indonesia	Indoníízha
Egypt	Ííjip
chį́į́hnézí nahatʼeʼígíí	chį́į́hnézí nahatʼeʼígíí
chéłchaaʼ bikʼosnézí	chéłchaaʼ bikʼosnézí
akágí yitsʼǫǫsii	akágí yitsʼǫǫsii
nahatʼeʼiitsoh yázhí	nahatʼeʼiitsoh yázhí
Caribbean	Kayíbíyinsíí
thinhorn sheep	Náhookǫsdę́ę́ʼ tsétah dibé
Ukraine	Yóókwein
Israel	Ízrel bikéyah
yak	béégashiiʼilí
markhor	tłʼízí bideeʼ yisdizígíí
Switzerland	Swis bikéyah
squirrel	tseekʼi nástánii
your	ni-
Iran	Iiwą́ą́
mudskipper	hashtłʼishdi tádíʼnéehii
mud	hashtłʼish
Poland	Póolish Dineʼé bikéyah
South Africa	Kéyah Naakai Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí
nettle	hołchʼíʼí
Pakistan	Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah
díkʼǫ́ǫ́zhí yiltʼąąʼí	díkʼǫ́ǫ́zhí yiltʼąąʼí
almost	kʼasdą́ą́ʼ
let's see	haaʼí yeeʼ
remipede	yeenaʼałkǫ́ʼíłániichilí
haigo ahąą honinééh	haigo ahąą honinééh
radish	akétłʼóól łichxííʼí yázhí
root	akétłʼóól
Denmark	Déinish Dineʼé bikéyah
Carolina sphinx moth	wóóseekʼidii
chokecherry	kʼįįshzhíní
Romania	Wooméiniya
Hungary	Hángewii
Latvia	Létbiiya
Thailand	Tʼáí bikéyah
Korea	Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Yázhí
leopard	Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí
bobcat	náshdóí łibáhígíí
sawfish	chį́į́h yee achʼiishíhii
cauliflower	sęęschʼil
Malaysia	Maléízha
Papua New Guinea	Páápowa Bigíní Ániidí
asparagus	chʼałdą́ą́ʼ
jay	tʼádootłʼizhii
Croatia	Kwóóʼad bikéyah
Uzbekistan	Ózbeʼ bikéyah
Serbia	Séwib bikéyah
cockroach	chʼoshtsoh
chʼoshtsoh bíláshgaantsohí	chʼoshtsoh bíláshgaantsohí
People's Republic of China	Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah
łóóʼ bigaan tseebíí	łóóʼ bigaan tseebíí
goldeneye	naalʼeełí binááʼ łitsooígíí
locate	naazlá
locate	naaznil
locate	naaziid
spy	naalchiʼ
tragopan	tsídii bizééʼ naashchʼąąʼí
jélii łóóʼ daʼhólzhaʼígíí	jélii łóóʼ daʼhólzhaʼígíí
chʼał niłtólí	chʼał niłtólí
shash yázhí	shash yázhí
mágíłtsooí bináázhiní	mágíłtsooí bináázhiní
red squirrel	dloziłchííʼ
flat-headed cat	mósí ałchiní bitsiiʼtʼąhígíí
skua	łóóʼyiniʼįįhí
rhea	Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiitsoh
poison dart frog	Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhígíí
avocet	jáádtsʼósí
jélii łóóʼ	jélii łóóʼ
turnip	niłtsínii bikétłʼóól dijoolí
tsin yąąh dzootʼihí	tsin yąąh dzootʼihí
poison	kʼaasdá
mąʼii chʼil	mąʼii chʼil
field horsetail	ałtį́į́ʼ jikʼaashí áłtsʼózígíí
chį́į́h yee adilohii	chį́į́h yee adilohii
edge	bibąąh
Northern Ireland	Náhookǫsjí Bitsiighaʼ Łichííʼí bikéyah
barberry	shashdą́ą́ʼ
mussel	chʼosh dichiłí bitsʼaʼígíí
barracuda	yílnoodii
able	nilʼąąh
locate	silá
Galápagos tortoise	chʼééh digháhiitsoh
jam	jélii
ahąą honinééh	ahąą honinééh
called	hoolyéedi
called	hoolyé
photographed	éélkid
dziʼizí bee ałhaʼdikááh	dziʼizí bee ałhaʼdikááh
naʼałkǫ́ǫ́ʼ yee ałhaʼdikááh	naʼałkǫ́ǫ́ʼ yee ałhaʼdikááh
draw	naʼachʼąąh
artist	naʼachʼąąhí
jerky	ditsxiz
jelly	jélii ditsxizí
stingy	nichįʼ
duoplural	nidaah
Jicarilla Apache	Beehai
Lipan Apache	Tsétah chíshí
Mescalero Apache	Naashgalí
Plains Apache	Halgai hóteeljí chíshí
Oklahoma	Halgai hóteel hahoodzo
prairie	halgai
Great Plains	Halgai Hóteel
wide	hóteel
undercooked	shichʼil
steel	béésh ntłʼizígíí
cactus fruit	hosh bineestʼąʼ
hard	ntłʼiz
sétį́	sitį́
skinny	yigan
don't count your chickens before they're hatched	tʼáadoo danitʼání íítiʼ
orange	łichxííʼ
story	haneʼ
sponge	tó yitsʼǫǫsí
pole	tsin ííʼáhígíí
blue shark	łóóʼ hashkéhé dootłʼizhígíí
swamphen	tóidoozohii dootłʼizhígíí
tsétah bįįhchilí	tsétah bįįhchilí
tsisteeł diyogí	tsisteeł diyogí
łóóʼ bigháhootʼíní	łóóʼ bigháhootʼíní
India	Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bitsįʼ Yishtłizhii Bikéyah
bruised	yishtłizh
wood duck	naalʼeełí naashchʼąąʼígíí
antechinus	naʼatsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní
big hairy armadillo	kááʼtsʼiní ditłʼooígíí
łóóʼ bíígháántsiighąąʼ ádaadinígíí	łóóʼ bíígháántsiighąąʼ ádaadinígíí
boll weevil	ndikʼąʼ biyaʼ
World Trade Center	Naʼiiniʼ bá Hooghantsoh
foxtail	zééʼiilwoʼii
ńdíshchíitah dlǫ́ʼii	ńdíshchíitah dlǫ́ʼii
water boatman	tó bichʼosh
francolin	Náátsʼózídę́ę́ʼ naaʼahóóhaitʼą́ʼí
sandhill crane	déłí
sorrel	chaatʼíní
avocado	chʼil akʼahí
beet	łeehdoolʼeez łichííʼí
bitseeʼ yee adiłhałii	bitseeʼ yee adiłhałii
coati	tábąąh mąʼii bíchį́į́h nineezí
mango	Naakaii bichʼil łitsxooí
shrew	chį́į́shnézí
táłtłʼááh adijiłii	táłtłʼááh adijiłii
zucchini	naayízítsʼósí
tłʼoh dichʼíízh	tłʼoh dichʼíízh
tinamou	hodíłchʼiltah naaʼahóóhai
łóóʼtsoh bighą́ą́ʼ yílkʼidígíí	łóóʼtsoh bighą́ą́ʼ yílkʼidígíí
néʼéshjaaʼ báʼałnááʼáhii	néʼéshjaaʼ báʼałnááʼáhii
chʼosh bitsʼaʼ doolghasígíí	chʼosh bitsʼaʼ doolghasígíí
pod	bitsʼaʼ
horehound	azeeʼ ndootʼeezhí łibáhígíí
salamander	tsxilghááh
mágí bíchį́į́htsohígíí	mágí bíchį́į́htsohígíí
booby	taahilnoodii
spotted hyena	tééh łééchąąʼí łikizhígíí
fishing cat	tábąąh mósí ałchiní
pelican	tsídiidaatsohí
sugar cane	dáʼákaz łikaní
chameleon	naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii
locate	shijaaʼ
katydid	nahachagii dootłʼizhí
sweathouse	táchééh
tin can	yadiizíní
pizza	náneeskaadítéél
knitting needle	bee atłʼóhí
papaya	babáayah
biscuit	bááh nímazí
slapped bread	náneeskaadí
soft	yisééh
tónteel naʼashjéʼii	tónteel naʼashjéʼii
dictionary	naaltsoos saad bee siʼánígíí
leopard cat	Náátsʼózídę́ę́ʼ mósíłkizhii ałchinígíí
arrow worm	chʼoshkʼaaʼ
sticks	iijííł
thump	dog
toadfish	chʼałniiʼí
sunbittern	yáhashjool yił aheełtʼéhii
siil béésh náyoołbaał	siil béésh náyoołbaał
serval	náshdóítʼą́ʼí łikizhígíí
screech owl	tsidiłdǫǫhii
chʼééh	dighááh
gym	biiʼndaʼaʼnéhé
tomorrow	yiską́ągo
tomorrow	yiską́o
happen	tʼáá áhoonííłgóó
steal	yiniʼįįh
power plant	bééshbiiʼkǫǫʼítsoh
power plant	atsiniltłʼish bá hooghan
redstem filaree	dzílí bíláshgaan
dééłgai bitsiiʼ halzhinígíí	dééłgai bitsiiʼ halzhinígíí
buffaloberry	dibédą́ą́ʼ
béégashii bichaan	béégashii bichaan
wooly locoweed	taʼagháliitsʼóóz
barn swallow	táshchozhiiłchííʼ
łóóʼ ooshgę́ęzhii	łóóʼ ooshgę́ęzhii
stonefish	tsé nahalinii
ribbon seal	tábąąstííntsoh łizhin dóó łigaiígíí
vertebrate	bíígháán dahólónígíí
naʼashjéʼii jáádnézí	naʼashjéʼii jáádnézí
naʼashjéʼii tsiizisí	naʼashjéʼii tsiizisí
bįįh danilínígíí	bįįh danilínígíí
bikétłʼááh hoolzhólígíí	bikétłʼááh hoolzhólígíí
ungulate	naaldlooshii bikéshgaan hólónígíí
aniłtʼánii yázhí	aniłtʼánii yázhí
chʼosh bíígháán ádaadinígíí	chʼosh bíígháán ádaadinígíí
łóóʼtsoh dóó tééh hóyáanii	łóóʼtsoh dóó tééh hóyáanii
white clover	tłʼoh waaʼí nahalinígíí
hakʼaz naalʼeełí	hakʼaz naalʼeełí
mullein	nátʼostsoh
goose	chį́į́shłigaii
click beetle	wóónałchídii
tsídii bidaanézí	tsídii bidaanézí
squid	łóóʼ bigaan neeznání
wóóneeshchʼįįdii nahachaʼígíí	wóóneeshchʼįįdii nahachaʼígíí
aye-aye	bílaneezii
emu	tsídiitsoh ditsʼozígíí
arachnid	chʼosh bijáád tseebíhígíí
flatfish	łóóʼtʼą́hí
horsefly	tłʼézhii
botfly	łį́į́ʼ bitsísʼná
snow leopard	náshdóíłgaii łikizhígíí
łéʼétsoh beeniʼíhoniitaahígíí	łéʼétsoh beeniʼíhoniitaahígíí
chʼosh łitsxooí	chʼosh łitsxooí
tónteel táshchozhii	tónteel táshchozhii
jaguar	Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí
snipe	tábąąsdísí
aardvark	bisóodi bíchį́į́h nineezí
swordfish	łóóʼ bíchį́į́h nineezí
koala	shash bizaʼazis hólóní
bedbug	wóósitsʼílí
azeeʼ hókániitsoh daadánígíí	azeeʼ hókániitsoh daadánígíí
platypus	naalʼeełídaaʼí
lemur	mágí bitseeʼ noodǫ́zígíí
tłʼiish bikʼós niteelígíí	tłʼiish bikʼós niteelígíí
łéʼétsoh yiljaaʼí	łéʼétsoh yiljaaʼí
toohjįʼ ndiigaii	toohjįʼ ndiigaii
morning star	sǫʼtsoh
black bear	shash łizhinígíí
shash bitéélgaígíí	shash bitéélgaígíí
killer whale	łóóʼtsoh łizhin dóó łigaígíí
termite	tsinaʼayąʼii
brown bear	shashtsoh
marmot	dilchaʼ
goldfinch	tsídiiłtsooí bitʼaʼ łizhinígíí
náshdóí dilwoʼí	náshdóí dilwoʼí
black widow	naʼashjéʼii bijéí dah łichíiʼii
black widow	naʼashjéʼii diłhiłí
civet	dlǫ́ʼiitsoh łikizhígíí
toward	bichʼįʼjígo
prostitute	kiyąąh sizíní
beside	yąąh
panda	shash łizhin dóó łigaígíí
atʼaʼ yiltʼąąʼí	atʼaʼ yiltʼąąʼí
mallard	naalʼeełí bitsiiʼ dootłʼizhí
broccoli	chʼilzooł
łóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání	łóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání
tónteel tsídiitsoh	tónteel tsídiitsoh
Republican	Chį́į́h Yee Adilohiijí dah oonéłígíí
Democrat	Téliijí dah oonéłígíí
puffin	tsídii naʼałkǫ́ʼígíí
adijiłii bíchį́į́hnézí	adijiłii bíchį́į́hnézí
licorice	ałtaʼneetsʼéhiitsʼóóz
tábąąh dlǫ́ʼii	tábąąh dlǫ́ʼii
eucalyptus	akʼah sisíʼí tsin
burro	téliichoʼí
táłtłʼááh chʼoshtsoh chʼééh digháhii	táłtłʼááh chʼoshtsoh chʼééh digháhii
sea turtle	táłtłʼááh chʼééh digháhii
anglerfish	yółeehii
llama	Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼízí
pangolin	wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí
toucan	tsídii bidaatsoh naashchʼąąʼí
prisoner of war	yisnááh
tsídii yáłtiʼí yázhí	tsídii yáłtiʼí yázhí
blue whale	łóóʼtsoh dootłʼizhígíí
space shuttle	yágháhoníkáángóó ałánátʼahí
manatee	béégashiitsoh naʼałkǫ́ǫ́ʼígíí
voting day	iʼiiʼnííł bijį́
voting	iʼiiʼnííł
mágí bigaanézí	mágí bigaanézí
tsʼíʼii jáádnézí	tsʼíʼii jáádnézí
dung beetle	chąąneiłmaasii
tapir	bíchį́į́h naatsʼǫǫdí
black swan	dééshzhiin
ibis	tsídiidaashiyishí
peafowl	tsídii bitseeʼ naashchʼąąʼí
shash bighą́ąʼgi hadzíbáhí	shash bighą́ąʼgi hadzíbáhí
bustard	dééłtsoh
kiwi fruit	chʼil dishooí
naalʼeełí bidaatsʼózí	naalʼeełí bidaatsʼózí
ałtʼoʼígíí biyęęzhii yiłchíhígíí	ałtʼoʼígíí biyęęzhii yiłchíhígíí
red panda	tsinlátah shash łichíʼígíí
Southern Ocean	Shádiʼááhjí tónteel
bellflower	awééʼchíʼí
tó wónaanídę́ę́ʼ dzeeh	tó wónaanídę́ę́ʼ dzeeh
grey heron	tó wónaanídę́ę́ʼ toohjįʼ noołnahii
hazéí yiltseeʼí	hazéí yiltseeʼí
baking powder	biłʼéʼélʼíní
łóóʼ hashkéhétsoh	łóóʼ hashkéhétsoh
shash nátʼoh	shash nátʼoh
tsísʼná yiyání	tsísʼná yiyání
táłkááʼ dah yikał	táłkááʼ dah yikał
alpaca	Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼízíʼilí
tééh hóyáanii bíchį́į́htsahí	tééh hóyáanii bíchį́į́htsahí
tsídii bitʼaʼ hózhóón	tsídii bitʼaʼ hózhóón
jimsonweed	chʼóhojilyééh
kohlrabi	Béésh Bichʼahii beʼakétłʼóól dijoolí
mágí binááʼtsohígíí	mágí binááʼtsohígíí
hakʼaz giníłgaii	hakʼaz giníłgaii
stick insect	wónikǫsí
hazéí naatʼáʼii	hazéí naatʼáʼii
shash naʼazísí	shash naʼazísí
gerbil	hóółtseiigi naʼatsʼǫǫsí
dlǫ́ǫ́ʼ ntsxaaígíí	dlǫ́ǫ́ʼ ntsxaaígíí
woodlouse	wónitłʼizí
ocelot	náshdóí łikizhígíí
spotted	łikizh
coot	tóidoozohii bidaaʼ łigaaígíí
tábąąstííntsoh bíchį́į́htsohígíí	tábąąstííntsoh bíchį́į́htsohígíí
Brussels sprout	atʼééké bijish yázhí
meerkat	dlǫ́tʼą́ʼí
hastóí tsiiyéélí	hastóí tsiiyéélí
elder	hastóí
hakʼaz néʼéshjaaʼ	hakʼaz néʼéshjaaʼ
clouded leopard	náshdóí kʼos bee naashchʼąąʼígíí
giní jáádnézí	giní jáádnézí
mandarin duck	Náátsʼózídę́ę́ʼ naalʼeełí
Oriental	Náátsʼózí
warthog	bisóodi bizęęs dį́įʼii
naayééʼ tsídiitsoh	naayééʼ tsídiitsoh
grouper	dáádílí
lake	beʼakʼid
cashew nut	neeshchʼííłgai
scoter	naalʼeełí łizhinígíí
snapdragon	shį́náldzidí
nautilus	łóóʼ bitsʼaʼí bigaanłání
tééh hóyáaniitsoh	tééh hóyáaniitsoh
rough-legged buzzard	atsáłgaii
náshdóí bijaałizhiní	náshdóí bijaałizhiní
dlǫ́ǫ́ʼ bitseetłʼooígíí	dlǫ́ǫ́ʼ bitseetłʼooígíí
spoonbill	dááʼadeeʼii
paddlefish	chį́į́hʼadeeʼii
tábąąstííntsoh bighaaʼ díłchʼilígíí	tábąąstííntsoh bighaaʼ díłchʼilígíí
antlion	aniłtʼániitsʼóóz
aniłtʼánii biyázhí	aniłtʼánii biyázhí
naalʼeełítsoh bitsiiʼ halzhinígíí	naalʼeełítsoh bitsiiʼ halzhinígíí
greylag goose	tó wónaanídę́ę́ʼ naalʼeełítsoh łibáhígíí
dlǫ́ʼii yázhí	dlǫ́ʼii yázhí
hyrax	shą́ą́ʼnahalghałí
ayánítsoh bighą́ą́ʼaskʼidígíí	ayánítsoh bighą́ą́ʼaskʼidígíí
bandicoot	naʼastsʼǫǫsíʼniiʼí
naʼashǫ́ʼii łóóʼ atsiniltłʼish ííłʼínígíí	naʼashǫ́ʼii łóóʼ atsiniltłʼish ííłʼínígíí
atsiniltłʼish ííłʼínígíí	atsiniltłʼish ííłʼínígíí
mandrill	mágí bíchį́į́h dootłʼizhígíí
wóláchííʼ yildeełítsoh	wóláchííʼ yildeełítsoh
according	bikʼehgo
according	bikʼeh
eater	yiyání
hoop dancer	tsibąąs yee alzhishí
hoop	tsibąąs
mouflon	tó wónaanídę́ę́ʼ dibé ałchiní
blowfly	tséʼédǫ́ʼii dootłʼizhí
peccary	Shádiʼááhdę́ę́ʼ bisóodi diʼilígíí
hairy	diʼil
long-haired	ditsʼoz
harpy eagle	Shádiʼááhdę́ę́ʼ atsátsoh
Shetland pony	łį́į́chilí
Tasmanian devil	mąʼii bizaʼazis hólóní
bok choy	Binááʼ Ádaałtsʼózí bichʼil łigaií
atsʼiis naałdzid	atsʼiis naałdzid
grow	naniseʼ
Western Apache	Dziłghą́ʼiʼ
hodíłchʼil jeeshóóʼ	hodíłchʼil jeeshóóʼ
hashtłʼish jeeshóóʼ	hashtłʼish jeeshóóʼ
táłtłʼááh chʼoshchilí	táłtłʼááh chʼoshchilí
bullfrog	chʼał nineezí
common quail	díłdánii yił aheełtʼéhii
alike	aheełtʼé
chʼosh yighání	chʼosh yighání
agouti	Shádiʼááhdę́ę́ʼ łéʼétsoh bitseeʼ ádinígíí
łóóʼ adishishí ntsxaaígíí	łóóʼ adishishí ntsxaaígíí
sapsucker	néʼézhiin
sháńdíín náyiiláhí	sháńdíín náyiiláhí
giant salamander	táłtłʼááh tsxilghááhtsoh
sugar glider	naalkʼįhí bizaʼazis hólóní
honey locust	naaztání
metalmark	kʼaalógii bitʼaʼ disxǫsgo łikizhígíí
jádí bíchį́į́htsohígíí	jádí bíchį́į́htsohígíí
Salt Lake City	Sooléí
beech marten	dlǫ́ʼii bitéél halgaií
front	bitéél
wisent	Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ ayání
iPod	hiTSʼezh
groundhog	dlǫ́ʼátsoh
grey seal	tábąąstííntsoh łibáhígíí
tłʼiish yighání	tłʼiish yighání
manul	Chʼah diʼilii bikéyahdę́ę́ʼ mósí ałchinígíí
Mongolia	Chʼah diʼilii bikéyah
griffon vulture	tsétah jeeshóóʼ łibáhí
dlóóʼ binaalniih	dlóóʼ binaalniih
táłkááʼ tsʼin bíchį́į́hnézí	táłkááʼ tsʼin bíchį́į́hnézí
iPhone	biłńjoobałí ntsékeesígíí
American hornbeam	kʼiishzhinii
brain	atsiighąąʼ
mind	bíniʼ
mind	shíniʼ
corn silk	naadą́ą́ʼ bitsiighaʼ
mane	atsiighaʼ
silk	naakʼaʼatʼą́hí disǫsígíí
chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi	chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi
fly	naatʼaʼ
hosh yiyání	hosh yiyání
dííłdzid yiyání	dííłdzid yiyání
chicken hawk	tsįyaalzhahí
Bovidae	bideeʼtsʼinígíí
snapping turtle	tsisteeł hashkéhé
pregnant	yiltsą́
nudibranch	chʼoshłóóʼ bitsʼaʼ ádinígíí
appreciation	ahééh
this	díidí
kin	akʼéí
ntsaago áłah aleeh	ntsaago áłah aleeh
conference	áłah aleeh
mule	dzaanééz
Democrat	Dzaanééz
Republican	Chį́į́h Yee Adilohii
Democrat	Dzaanééz Nahatʼá Bee Dah Ooldah
unable	yiʼį́
plan	nahatʼá
łóóʼntsxaaí díníchʼahii	łóóʼntsxaaí díníchʼahii
tsídii bichʼahtsooígíí	tsídii bichʼahtsooígíí
chairman	alą́ąjįʼ dahsidáhígíí
foremost	alą́ąjįʼ
dah sidá	dah sidá
cocoa	gohwééh hashtłʼishí
snail	chʼosh chʼééh digháhii
Friday	Ashdlaʼajį́ Ndaʼanish
boot	ké deigo nineezí
upward	deigo
cowboy boot	ké ndootsʼosii bikétal nineezí
cowboy boot	ké bikétal nineezígíí
pickup truck	chidí bikéeʼjįʼ adeezʼáhí
big	ntsaago
hahoodzo	Náhookǫsjí Kééláanah hahoodzo
Republican	Chį́į́h Yee Adilohii Nahatʼá Bee Dah Ooldah
chimpanzee	mágíshzhin
guinea fowl	naaʼahóóhaistłʼinii
kiwi	łeesdísí
tarantula	naałʼaashii
chidí naatʼaʼí dilwoʼí	chidí naatʼaʼí dilwoʼí
swallowtail	kʼaalógii bitseeʼ hólóní
great horned owl	néʼéshjaatsoh
thylacine	náshdóí bizaʼazis hólóní
hairy	ditłʼo
mastodon	bíchį́į́h yee adilohii ditłʼoígíí
Connecticut	Kanédikiʼ hahoodzo
Delaware	Déláwee hahoodzo
Florida	Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhí
Georgia	Jóojah
Georgia	Jóojah hahoodzo
Hawaii	Hawáai hahoodzo
Illinois	Ílínóo hahoodzo
Indiana	Índíʼyéenah hahoodzo
Iowa	Áawah hahoodzo
Kansas	Kénsis hahoodzo
Kentucky	Kentákii hahoodzo
Louisiana	Liwíízíʼéenah Hahoodzo
Wóód Áalin hahoodzo	Wóód Áalin hahoodzo
Ohio	Oohááyoo hahoodzo
Oregon	Óogin hahoodzo
Pennsylvania	Pénsówéíniyah hahoodzo
Utah	Áshįįh biiʼtó hahoodzo
Vermont	Bimááʼ hahoodzo
Virginia	Bijíniyah Hahoodzo
Tennessee	Ténésii hahoodzo
Washington	Wááshindoon hahoodzo
West Virginia	Eʼeʼaahjí Bijíniyah Hahoodzo
Wisconsin	Wiskaansin hahoodzo
hahoodzo	Shádiʼááhjí Kééláanah hahoodzo
South Dakota	Ałnííʼjí Dzígaii
North Dakota	Náhookǫsjí Dzígaii
extend	deezʼá
New Jersey	Niijéízii hahoodzo
New Hampshire	Niihémpshoo hahoodzo
Nebraska	Nabeeskah hahoodzo
Montana	Máánteenah hahoodzo
Missouri	Dzígaii Chʼíńlį́ Hahoodzo
Mississippi	Mísísípii hahoodzo
Minnesota	Mínisóodah hahoodzo
Michigan	Míshigin hahoodzo
Massachusetts	Méésíchóoshish hahoodzo
Maryland	Méelin hahoodzo
trap rock	tsézhin
permeable	yiyiigis
star-nosed mole	naadoobooʼíinii bíchį́į́h sǫʼ nahalinígíí
flatworm	chʼoshtʼą́hí
my	si-
pray	sodilzin
immorally	bąąhági
bąąhági átʼéii	bąąhági átʼéii
bąąhági áhátʼį́	bąąhági áhátʼį́
happen	áhátʼį́
Lord	Bóhólníihii
being	átʼéego
being	átʼéégóó
remarkable	ayóó átʼéego
rainbow	náátsʼíílid
Tuesday	Damóo dóó Naakijį́
approval	lą́
sibling	akʼis
truth	aaníinii
account	bąą
thought	ntsáhákees
assurance	sih hasin
Brunei	Bwoonéí
Cameroon	Táłtłʼááh Chʼosh Daadánígíí Bitooh
Central African Republic	Naakaii Łizhinii Bikéyah Beʼałnííʼ
center	ałnííʼ
Comoros	Ooljééʼ Bikéyah Yázhí
Republic of the Congo	Kéyah Káango Náhookǫsjí Siʼánígíí
Democratic Republic of the Congo	Kéyah Káango Shádiʼááhjí Siʼánígíí
Djibouti	Jibótii
Damóo bikéyah	Damóo bikéyah
Domingo bikéyah	Domingo bikéyah
East Timor	Haʼaʼaahjí Tíímow
east side	haʼaʼaahjí
Equatorial Guinea	Gíní Nahasdzáán Ałníiʼgi Siʼánígíí
Fiji	Fííjii
Finland	Nahoditsʼǫʼłání Dineʼé Bikéyah
Gabon	Gabǫ́ǫ́
Iraq	Iiwááʼ
Italy	Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyah
Jordan	Jóoʼdan
Kʼazah bikéyah	Kʼazah bikéyah
Kenya	Kénya
Kiribati	Kílíbas
Kuwait	Kóóweiʼ
Kíígiz bikéyah	Kíígiz bikéyah
Laos	Lááʼos
Lebanon	Łíbanoo
Lesotho	Sotho Dineʼé bikéyah
Libya	Łíbya
Liechtenstein	Łííhtensain
Lithuania	Łitʼoowę́ęya
Luxembourg	Látsębooʼ
Madagascar	Madaʼgéésgáá
Malawi	Malááwii
Maldives	Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Yázhí
Dziłizhin bikéyah	Dziłizhin bikéyah
Máághwib bikéyah	Máághwib bikéyah
Myanmar	Mííanmáa
stag beetle	kʼíneedlíshii adiłhashígíí
pinacate	kʼíneedlíshii
where are you from	háadish nitsʼééʼ łeeʼ sitą́
where from	háádę́ę́ʼ
very	íiyisíí
where are you from	háádę́ę́ʼísh íiyisíí naniná
Namibia	Namííbya
North Korea	Náhookǫsjí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Yázhí
Oman	Omą́ą́
Palestine	Péléstain
Qatar	Kʼatár
Rwanda	Wánda Dineʼé bikéyah
Samoa	Samóa
Saudi Arabia	Ásáí Bikéyah Saʼoodí
Seychelles	Seishel
Slovakia	Słóbaʼ bikéyah
Slovenia	Słobíín bikéyah
Solomon Islands	Sólomon Tó Bináhaazyínígíí
Somalia	Soomáálii bikéyah
South Korea	Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Yázhí
South Sudan	Shádiʼááhjí Soodą́ą
Sri Lanka	Swii Lankʼa
Sudan	Soodą́ą
Syria	Sííwiya
São Tomé and Príncipe	São Tomé dóó Príncipe
Tajikistan	Tʼajiʼ bikéyah
Tonga	Tʼónga
Turkmenistan	Tʼóokmen bikéyah
Tuvalu	Tʼoobááloo
Uganda	Yogénda
United Arab Emirates	Ásáí Bikéyah Yázhí Ałhidadiidzooígíí
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland	Tótaʼ Dineʼé dóó Náhookǫsjí Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyah Ałhidadiidzooígíí
Vanuatu	Banoʼáátʼoo
Yemen	Shádiʼááhjí Ásáí bikéyah
tséʼédǫ́ʼii bitsiinézí	tséʼédǫ́ʼii bitsiinézí
entwine	naʼatłʼoʼii
Christmas	naʼatłʼoʼ
inside	hahoodzooígíí biyiʼ
Nóódaʼí bizaad	Nóódaʼí bizaad
Dziłghą́ʼiʼ bizaad	Dziłghą́ʼiʼ bizaad
Tsiiʼyishbizhí Dineʼé bizaad	Tsiiʼyishbizhí Dineʼé bizaad
Japanese	Nííhon bizaad
Binááʼádaałtsʼózí dineʼé bizaad	Binááʼádaałtsʼózí dineʼé bizaad
Tʼoobááloo bizaad	Tʼoobááloo bizaad
Kʼatalą́ą́ bizaad	Kʼatalą́ą́ bizaad
Dáághahii bizaad	Dáághahii bizaad
Galician	Galego Dineʼé bizaad
Sequoyah	Hastiin Sequoyah
Bééshbichʼahii bizaad	Bééshbichʼahii bizaad
Spanish	Naakaii bizaad
Biʼééʼ łichííʼí bizaad	Biʼééʼ łichííʼí bizaad
Léétin bizaad	Léétin bizaad
Albéínii bizaad	Albéínii bizaad
Gwíík bizaad	Gwíík bizaad
Afrikaans	Afrikaaner Dineʼé bizaad
Basque	Dibé Ndeiniłkaadí Dineʼé bizaad
Italian	Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bizaad
Aárish bizaad	Aárish bizaad
Hííbwoo bizaad	Hííbwoo bizaad
Ásáí bizaad	Ásáí bizaad
Azééwii bizaad	Azééwii bizaad
Frisian	Fwíízhin Dineʼé bizaad
Tʼáámiil bizaad	Tʼáámiil bizaad
Tʼóok bizaad	Tʼóok bizaad
Aymara bizaad	Aymara bizaad
Kéchwa bizaad	Kéchwa bizaad
Méhigo bizaad	Méhigo bizaad
Aooméénii bizaad	Aooméénii bizaad
Hawaiian	Hawáai Dineʼé bizaad
Chek bizaad	Chek bizaad
Polish	Póolish Dineʼé bizaad
Létbii bizaad	Létbii bizaad
Hángewii dineʼé bizaad	Hángewii dineʼé bizaad
Kolíya dineʼé bizaad	Kolíya dineʼé bizaad
Finnish	Nahoditsʼǫʼłání Dineʼé bizaad
Georgian	Jóojah Dineʼé bizaad
Danish	Déinish Dineʼé bizaad
Chʼah diʼilii bizaad	Chʼah diʼilii bizaad
Látsębooʼ bizaad	Látsębooʼ bizaad
Wooméin bizaad	Wooméin bizaad
Ééstii bizaad	Ééstii bizaad
Maléízha bizaad	Maléízha bizaad
Yóókwein bizaad	Yóókwein bizaad
Wóómąsh bizaad	Wóómąsh bizaad
Híndoo bizaad	Híndoo bizaad
Bálgaa bizaad	Bálgaa bizaad
Séwib bizaad	Séwib bizaad
Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí bizaad	Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí bizaad
Hakʼaz Dineʼé bizaad	Hakʼaz Dineʼé bizaad
Greenlandic	Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé bizaad
Indoníízha bizaad	Indoníízha bizaad
Mííanmáa bizaad	Mííanmáa bizaad
Słóbaʼ bizaad	Słóbaʼ bizaad
Tʼáí bizaad	Tʼáí bizaad
Zulu	Zulu Dineʼé bizaad
Tííbeʼ dineʼé bizaad	Tííbeʼ dineʼé bizaad
Icelandic	Tin Dineʼé bizaad
Bengali	Bangla Dineʼé bizaad
Soomáálii bizaad	Soomáálii bizaad
Łitʼoowę́ę́ bizaad	Łitʼoowę́ę́ bizaad
Mandarin	Mééndawin
Słobíín bizaad	Słobíín bizaad
Tʼajiʼ bizaad	Tʼajiʼ bizaad
Malagasy	Malagasii Dineʼé bizaad
Kwóóʼad bizaad	Kwóóʼad bizaad
Kíígiz bizaad	Kíígiz bizaad
Vietnamese	Biʼednam Dineʼé bizaad
Ózbeʼ bizaad	Ózbeʼ bizaad
Kʼóódii bizaad	Kʼóódii bizaad
Aynu dineʼé bizaad	Aynu dineʼé bizaad
Kʼazah dineʼé bizaad	Kʼazah dineʼé bizaad
Sínghal bizaad	Sínghal bizaad
Bosna bizaad	Bosna bizaad
naʼagizhgo haneʼ	naʼagizhgo haneʼ
Tʼónga bizaad	Tʼónga bizaad
Anishinaabe bizaad	Anishinaabe bizaad
Swati	Swáazi Dineʼé bizaad
Swahííli bizaad	Swahííli bizaad
Nepali	Dziłgaiitsoh Honeezkʼazii Dineʼé bizaad
Lááʼoo bizaad	Lááʼoo bizaad
Sorbian	Sóówbyan Dineʼé bizaad
Dziłizhin bizaad	Dziłizhin bizaad
Amharic	Amhara Dineʼé bizaad
Wíígow bizaad	Wíígow bizaad
Chééwokii dineʼé bizaad	Chééwokii dineʼé bizaad
Inuktitut	Náhookǫsjí Hakʼaz Dineʼé bizaad
Tswana	Tswana Dineʼé bizaad
Xhosa	Xhosa Dineʼé bizaad
Kʼawakʼalbaʼ bizaad	Kʼawakʼalbaʼ bizaad
Beehai bizaad	Beehai bizaad
chʼosh áłtʼą́ą́ʼígíí	chʼosh áłtʼą́ą́ʼígíí
thinks	íinízin
tábąąh chʼosh	tábąąh chʼosh
Western Sahara	Kéyah Sahééwa Eʼeʼaahjí Siʼánígíí
Russian Federation	Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah Ałhidadiidzooígíí
iichʼąhii biyázhí	iichʼąhii biyázhí
here	wóshdę́ę́ʼ
this way	wóshdę́ę́ʼgo
this way	wóshchʼishídi
dóó wóshdę́ę́ʼ	dóó wóshdę́ę́ʼ
dóó wóshdę́ę́ʼ	dóóshdę́ę́ʼ
pod	atsʼaʼ
run	yiiltééh
three time	táadi
jeeh dígházii	jeeh dígházii
smh	yíłmáás
explain	halneʼ
wifebeater	iizáanii
soup	atooʼ
dah naatʼaʼí	dah naatʼaʼí
hurricane	tónteeldę́ę́ʼ níyoltsoh
vicinity	nahósʼaʼjí
sunshine	sháńdíín
Native American	Bitsįʼ yishtłizhii
oxford	kétsʼiiní
work shoe	ké ndootsʼosii
ké ntsaaí	ké ntsaaí
being	ídlį́
be	ídlį́įgi
encouraging	chánah
Thanksgiving	Tązhii Daʼaghał
Thanksgiving	Késhmish Yázhí
sumac	chiiłchin
roasted corn	neeshjízhii
kneel	ntsidigoʼí
dumpling	kʼíneeshbízhii
bread	łeesʼáán
naadą́ą́ʼ łeesʼáán	naadą́ą́ʼ łeesʼáán
Milky Way	łeesʼáán yílzhódí
chʼoshłóóʼ bideetsohígíí	chʼoshłóóʼ bideetsohígíí
nizhónígo ałhééhosiilzįįd	nizhónígo ałhééhosiilzįįd
tea	dééh
cooked	sitʼé
purple	tsédídéehgo dootłʼizh
sister	ádí
brother	ánaaí
brother	atsilí
sibling	alah
comrade	achʼooní
marine iguana	naʼashǫ́ʼiitsoh naʼałkǫ́ʼígíí
twin	naakiishchíín
clouds	daakʼos
save	hashtʼeʼ nihénil
purpose	biniiyé
order	hashtʼeʼ
whose	háí bi-
this	díísh
which	háidísh
which	háídíshąʼ
who	háíshąʼ
who	háísh
which	háidíígíí
what	haʼátʼíí
what	haʼíí
someone	háíshįį
anyone	háiida
háiishąʼ dóʼ	háiishąʼ dóʼ
tʼáá háiida	tʼáá háiida
which	haʼátʼéegi
what way	haʼátʼéego
what	haʼátʼíishąʼ
doings	áhátʼíinii
Antarctica	Shádiʼááhjí Honeezkʼazii
South America	Shádiʼááhjí Kéyah dah siʼánígíí
North America	Náhookǫsjí Kéyah dah siʼánígíí
bite me	shiiłhash
dedication	baa deetʼáanii
tooh łéʼétsoh	tooh łéʼétsoh
marrow	awol
grebe	naalʼeełii keelóól
Happy New Year	Baa Hózhǫ́ǫgo Nee Nínáádoohah
make	ájiiłʼįįh
how	kótʼáo
like	doo shił yáʼátʼéeh da
tricycle	dziʼizí bijáád táʼígíí
shídóʼ	shídóʼ
waist	anííʼ
head	atsiistsʼiin
throat	adáyiʼ
wrist	álátsíín
thorax	ajéítsʼiin
torso	azhiʼ
back	ííshgháán
rump	atłʼaaʼ
ankle	akétsíín
-tsʼin	atsʼin
body	hatsʼíís
body	hatah
head	hatsiistsʼiin
face	haniiʼ
waist	hanííʼ
neck	hakʼos
throat	hadáyiʼ
shoulder	hawos
arm	hagaan
elbow	hachʼoozhlaaʼ
wrist	hálátsíín
hand	hálaʼ
thorax	hajéítsʼiin
chest	hayid
stomach	habid
trunk	hazhiʼ
back	hwííshgháán
foot	hakeeʼ
skin	hakágí
muscle	hadoh
bone	hatsʼin
hair	hatsiiʼ
rump	hatłʼaaʼ
leg	hajáád
knee	hagod
ankle	hakétsíín
twenty-one	naadįįłaʼ
I'm twenty years old	naadiin shinááhai
up to	tʼáá hó ájítʼéégóó
for each other	áłká
upon each other	ałkʼi
without	tʼáágééd
measurement	íʼneelʼąąh
risk	bizááká
bááh dah díníilghaazh	bááh dah díníilghaazh
what	haash
what	daash
woman	asdzą́ą́
light	adinídíín
cartilage	ooshgę́ę́zh
beef	béégashii bitsįʼ
away	sitsʼą́ą́ʼ
friend	ałkʼis
análí asdzą́ą́	análí asdzą́ą́
análí hastiin	análí hastiin
baa hózhǫ́ǫgo niʼdizhchį́	baa hózhǫ́ǫgo niʼdizhchį́
arrowhead	táłkááʼbéésh
chair	bikááʼ dah asdáhí
chair	bikʼi dah asdáhí
baby	lókʼeeshchąąʼí
candy	ałkʼésdisí
doo shił bééhózin da	doo shił bééhózin da
bit	yáál
atsá biyáázh	atsá biyáázh
heel	éí ííníyą́ąʼgo naaʼdidoolyééł
jooł nabíznítaałí	jooł nabíznítaałí
baseball	jooł yikalí
basketball	jooł iih nálniihí
obviously	bééhózingo
understandable	bééhózínígo
that	eii
know	yééhósin
thick-billed parrot	naaléełchííʼ
Diné bizaad doo shił bééhózin da	Diné bizaad doo shił bééhózin da
Sunday	náádamóo
between	bitaʼ
lucky	bízháneeʼ
sweat bee	tsísʼnáyázhí
tsísʼná bighan	tsísʼná bighan
cool	honeezkʼází
week	náádamóogo
roller	gáagii naashchʼąąʼígíí
jádí biniiʼtsʼózí	jádí biniiʼtsʼózí
naaʼahóóhai bikeetsohígíí	naaʼahóóhai bikeetsohígíí
painting	naʼashchʼąąʼ
for	bíká
name	yízhí
further	nówehjí
move	nówehjįʼ
further on	nówehgóó
further	nówehédi
here	naʼ
son	biyeʼ
let's go	tįʼ
let's go	tįʼę́ę
uvula	adáziz
knee	bigod
ear	bijaaʼ
foot	bikeeʼ
ankle	bikétsíín
neck	bikʼos
head	bitsiitsʼiin
magpie	įįʼąʼii
day	yoołkááłígíí
say	haʼní
possibly	shaʼshin
bą́ą́h ílį́	bą́ą́h ílį́
closer	woshchʼishjí
closer	woshchʼishídi
here	woshdę́ę́ʼ
closer	woshchʼishígíí
wait	átʼahálo
later	átʼah
jailer	awáalya yaa áhályání
good	yáʼáhootʼééh
all right	tʼááʼáko
all right	tʼááshʼáko
hole	aʼáán
slippery	hwíídéeltǫʼ
medicine pouch	jish
charcoal	tʼeesh
łichííʼ ałnáʼásdzoh	łichííʼ ałnáʼásdzoh
bluish	dinooltłʼizh
cent	tsindáo
in addition	baʼąą
fifteen cent	gíinisi
tʼáá áłah	tʼáá áłah
together	áłah
tʼóó báhádzidgo	tʼóó báhádzidgo
doo asohodéébéézhgóó	doo asohodéébéézhgóó
clan	dóoneʼé
no	nda yeeʼ
Nunavut	Náhookǫsjí Hakʼaz Dineʼé bikéyah
haitʼáo naniná	haitʼáo naniná
how are you doing	haalá áńtʼé
well	ąąʼ
ąąʼ háádę́ę́ʼ	ąąʼ háádę́ę́ʼ
ąąʼ haʼíí baa naniná	ąąʼ haʼíí baa naniná
deaf	jééhkał
absentee	ádinígíí
tłʼízí yázhí	tłʼízí yázhí
dibé yázhí	dibé yázhí
kʼaaʼ yeiłtįįh	kʼaaʼ yeiłtįįh
victor	akʼehdidlíní
cross	ałnáʼázdzoh
béésh dootłʼizh	béésh dootłʼizh
down	hadah
waterfall	adahʼíílį́
atsiniltłʼish bee adinídíín	atsiniltłʼish bee adinídíín
fat	beʼakʼah
fat	bikʼah
brother	shilah
first	átsé
recently	áníídí
new	ániid
hangover	yoolééł
ugly	chxǫ́ǫ́ʼí
what's your name	daash yinílyé
what is your name	haash yinílyé
was	ńtʼééʼ
I'm hungry	dichin nisin
hail	ńló
doughnut	bááh łikaní bigháhoodzání
what is that	shá yínízhí
haʼátʼíí átʼé	haʼátʼíí átʼé
duodenum	abid dijoolí
witch	adiłgąshii
rheumatism	agizii
incision	ashgish
scrotum	achoʼ
achoʼ bizis	achoʼ bizis
calf	achʼozh
relative	kwáʼásiní
achʼéʼé	-ké
do you have children	áłchínísh nihee dahólǫ́
I'm thirsty	dibááʼ nisin
thirst	dibááʼ
dibááʼ shiʼniiłhį	dibááʼ shiʼniiłhį
will you marry me	ahidiitʼash shį́į́
Star Wars	Sǫʼtah Anah
war	anah
sleep	nákʼeeshchąąʼ
quickly	tsį́įłgo
laziness	iłhóyééʼ
nearby	nahgóó
poverty	téʼéʼį́
Ghąąjįʼ	Bineʼnaʼałʼaash
łeeʼshibéézh	neeshjįzhii
comforter	golchóón
sǫʼ bee jį́	sǫʼ bee jį́
autumn	aakʼeed
woman	shiʼáád
man	shikąʼ
up here	kodóó
whitish	dinilgai
yellow	diniltso
orange	diniltsxo
gray	dinilzhin
valence-change prefix	-d-
hospital	azeeʼálʼį́
dreadful	hóyééʼ
panic	ił hóóyééʼ
dreadful	hóóyééʼ
loincloth	tłʼeestsooz
almost	kʼadę́ę
hey	héí
valence-change prefix	-l-
fruit	tsin bineestʼąʼ
tʼóó ádíshní	tʼóó ádíshní
old age	są́
alcohol	tó łikoní
geʼ shoo	geʼ shoo
áníłʼį́ shoo	áníłʼį́ shoo
okay	goshį́į́
here	hąh
decision	bíla
extremely	chxǫ́ǫ́h
aside	nahjįʼ
make room	hoołʼaah
cornmeal mush	tanaashgiizh
Super Bowl	Jooł Yitalíjí Akéeʼdi Ahąąh Honinééhígíí
side-by-side	ahąąh
really	yeeʼ
siih hasin	siih hasin
Valentine's Day	Hajéí Béédahaniih
Valentine's Day	Ayóóʼádajóʼnínígíí Béédahaniih
Grand Canyon	tsékooh hatsoh
today	jį́į́dą́ą́ʼ
Haashchʼééowaan	Haashchʼééłtiʼí
teacher	báʼóltaʼí
egg	naaʼahóóhai bikʼǫ́ǫ́ʼ éí haitʼáo nínízin
bull	dóola
anything	doo bá niséyáhí da
sour red ochre	chííh díkʼǫ́ǫ́zhí
good morning	yáʼátʼééh abínóó
of course	bíighah
cool	sxih
stirring stick	ádístsiin
certain	léiʼ
little	-chil
ligature	-sh-
male	akąʼ
female	aʼáád
hello	yáʼátʼóo
side	wónaanígóó
tʼáá shį́į́ áko	tʼáá shį́į́ áko
hunger	dichin
bun	tsiiyéél
thank you	ahéheeʼ náʼiihíyáhígíí
here	kojįʼ
womenfolk	sáanii
aunt	ákʼaʼí
how	haitʼáo
tʼááłáʼí góneʼ	tʼááłáʼí góneʼ
job	naanish hanishtá
Ll	Ł
how	kótʼéego
sitting	sidá
sitting	siké
sitting	naháaztą́
Dinékʼehjí shíká	Dinékʼehjí shíká iʼdoowoł nínízingo, kojįʼ hodíílnih
clan	haa dóoneʼé lá nílį́
write	akʼeʼełchí
puberty cake	alkąąd
sky	yótʼááh
resilient	haʼíínílní
kit fox	mąʼiiłtsooí yázhí
ugly	nichǫ́ǫ́ʼí
nostril	ánííʼ
noon	ałníʼníʼą́
yidą́	yiidą́
yileeh	aleeh
yileeh	azlį́į́ʼ
grinding stone	tsédaashchʼíní
yidą́	yiidą́ą́ʼ
lost	yóóʼ
duoplural	yighááh
sew	náʼáłkad
shiitéézh	shitéézh
shiijééʼ	shijééʼ
mistaken	nitʼááh
arrive	yíghááh
game pit	tééʼndééh
hard	nitłʼiz
remember	yénálniih
coating	yijeeh
read	yółtaʼ
live	kééhatʼį́
go	iighááh
go	chʼéghááh
pencil	bee akʼeʼelchíhí
go	náánádááh
singing	yikʼaash
blow	diyóół
authority	haniih
side	ooshkʼiizh
yiijį́į́h	woohjį́į́h
charcoal	yitʼeesh
yeełtʼé	yeełtʼé
very	ayóí
hesitant	yitiih
yilzhóóh	yiilzhóóh
wow	yáah
thing	tʼáadoo leʼé
pulling	yidzį́į́s
straight	yikʼąąs
yózhíh	yíníshíh
yózhíh	yínízhíh
yózhíh	józhíh
yózhíh	yíníijíh
finger	áʼázhoozh
stepfather	hazhéʼé ájíłʼíní
pulling	yizǫ́ǫ́s
tózis biih	yizííd
sharp	yikʼęęh
sharp	yikʼį́į́h
rib	átsą́ą́ʼ
orders	naalʼaʼ
hand	álákʼee
with difficulty	naalchʼąął
into	ʼiih
yildééh	yishdééh
yildééh	wołdééh
yildééh	yiildééh
cooking	yibéézh
back and forth	yiłhod
four time	dį́įdi
beating	yiłtązh
what	yááh
handsome	bíiyis
by	bą́ą́h
desiccate	néíłtsááh
dessicate	náltsááh
popcorn	yiłtʼees
hardening	yiłtłʼis
disliking	yiłdin
yidzííʼ	yidziih
autumn	aakʼeedgo
on all fours	yildlóósh
yilnood	wołnood
upward	góde
nest	atʼoh
finally	hajoobáʼágo
getting	yilyé
going	yinééh
property	inchxǫ́ʼí
O	Ǫ
N	Ń
maternal aunt	hákʼaʼí
sarcasm	ąąh nehelghaał
bark	aháshtʼóózh
thumb	álátsoh
theft	aneestʼį́į́ʼ
ewe	dibé tsaʼii
cider	bilasáana bitooʼ
anvil	bikʼiʼatsidí
astronomy	sǫʼ naalkaah
boundary	hoodzo
bubblegum	jeeh dildoní
college	óltaʼ hótsaa
sprinkling	yoosas
hauling	yooshoł
strychnine	mąʼiitsoh bee yigą́
nausea	náʼákwi
yooloh	yíloh
live long	nízaadgóó asʼahgo hinínáa doo dóó naʼdoodił
duoplural	yiijį́į́ł
on all fours	yildlosh
on all fours	chʼéldlóósh
naakiishchíín	naakishchíín
run	chʼéjeeh
short	biʼoh
servant	neiłʼaʼ
ałchin	naaʼné
penis	ziz
go through	yibadooghááh
dił	naashchiiʼ
low	wóyah
on all fours	iildlóósh
bean	bihóól
salt	sáál
diimáás	iimáás
iilkeed	iiłkeed
marked	yisdzoh
pull	iizǫ́ǫ́s
beating	haiłhaał
notch	haikʼę́ę́h
eyelid	anáziz
on all fours	yíldlóósh
son-in-law	aadaaní
dress	biil
give	yíyeeh
gives	yíjááh
afraid	yináldzid
see	yiyiiłtsééh
hear	yidiitsʼį́į́h
Eskimo	Hakʼaz Dineʼé
cut	yiyiigish
do	átʼį́
semen	íígąsh
marriage	iigeh
profession	inaanish
opportunity	áshjish
sexual intercourse	ashtéézh
masturbation	ákʼinálchįįh
drunkard	adláanii
leather	akał
graveyard	jishchááʼ
pillow	tsiisʼááł
prayer stick	kʼeetʼáán
body odor	kʼǫ́ǫ́zh
pregnancy	ootsą́
vomit	kwih
beggar	adókeedí
thief	aniʼįįhii
fringe	ajánil
anus	ajilchiiʼ
aunt	amáyázhí
uncle	adáʼi
gambling	oobįįh
farmer	kʼéédidléhí
butcher	náʼáłʼahí
sailor	naʼałʼeełí
libidinous	ałjiłnii
declaration of war	anaaʼ hwiiniidzį́į́ʼ
adolescence	anoosééł
trachea	azooł
blood vessel	atsʼoos
nerve	atsʼóóz
stinger	azǫ́ǫ́z
yeast	dííkʼǫsh
magic	álííl
sausage	náshgǫzh
phlegm	chátłʼish
mirror	biiʼadéestʼį́į́ʼ
stirrup	biiʼdeesʼeez
stiff	daastsʼin
watchman	haʼasídí
sweat	hátásiil
sinew	atsʼid
knot	shaazh
June bug	táłchaaʼ
suicide	naʼázhdiilghé
meadow	hootso
ambassador	naalchiʼí
womb	iishchʼid
Bááh Díílid	Niinahnízaad
adultery	adilghé
nightmare	akʼiʼiilchį́
fence	anítʼiʼ
liar	biyoochʼídí
lap	atsékʼee
finally	hónáásiiʼ
down here	kóyaa
up here	kódei
on one's back	tséde
on one's face	tséʼyaa
sometimes	łahda
bedroll	yaateeł
bed	tsáskʼeh
match	tsitłʼéłí
bashfulness	yáhásin
strength	dziil
daughter	achʼéʼé
daughter	atsiʼ
card player	adikaʼí
god	haashchʼééh
believe	yoodlą́
obsidian	noolyínii
sound	íitsʼaʼ
jet	bááshzhinii
contamination	iʼniiyą́ą́ʼ
night	chahałheeł
reverence	jidísin
arroyo	cháshkʼeh
mine	haʼagééd
malachite	adishtłʼish
landslide	hodichįįh
tanner	ałdzéhé
snowstorm	chííl
menstrual discharge	chooyin
judge	ánihwííʼaahii
eye socket	anákʼee
white	anágaii
vagina	ajóózh
gland	akááz
belly	atéél
hysteria	adiitłah
anger	áháchįʼ
disintegration	adiitaaʼ
witchcraft	adigąsh
crotch	atłʼeh
bile	atłʼizh
syphilis	cháchʼosh
great-grandmother	achó
mistletoe	dahtsʼaaʼ
hill	deeskʼid
sickness	daʼatsaah
frying pan	tseeʼé
trash	tsʼiilzéí
fat	łikʼaii
alkali	łeeyáán
shout	dilwosh
extinguish	yiniłtséés
win	oołbįįh
mischief	ádílááh
melancholy	chʼiináii
itch	yihę́ę́s
vomit	dikóóh
cough	dilkos
look	yiníłʼį́
interpreter	adiitsʼaʼii
fatigue	adínéesnaʼ
pelvic bone	akaiʼ
epidemic	naʼałniih
aviator	naʼałtʼaʼí
pimples	néetsah
game corral	needzį́į́ʼ
sleet	níló yázhí
stabbing	yiyiiłtʼoh
left-handed	nitłʼah
niiteesh	niteesh
dam	dáʼdeestłʼin
gray titmouse	diltʼóshii
white strip	dzígai
breath	didziih
stick dice	tsidił
club	tsihał
fart	tłʼid
sexual intercourse	akʼééd
sawmill	niʼiijíhí
fireplace	kǫʼkʼeh
pinion tree	chʼoł
saw	bee achʼiishí
bee nahazhoohí	bee nahazhoohí
day after tomorrow	naakiiską́ągo
last year	kóhootʼéédą́ą́ʼ
year(s) ago	nááhaiídą́ą́ʼ
witch	ánítʼį́į́h
buffalo robe	chʼidí
hunchback	chooyiní
corncob	dáʼátsiin
bullsnake	diyóósh
nasal mucus	anéʼéshtił
breath	ayih
hairbrush	béʼézhóóʼ
refrigerator	bee azkʼazí
pelvis	akʼaashjaaʼ
suspicion	ayahoolni
sprain	ahishkʼosh
venereal disease	aaʼadiniih
diaphragm	acháshjish
kidney	achą́ʼáshkʼazhí
cornhusk	dáʼátʼąąʼ
sightseeing	dahooltsé
eczema	dishchʼid
fun	honeeni
winner	honeesnánígíí
infection	iiʼnííyą́ą́ʼ
pick	yóbé
body hair	ákáshtłʼo
knowledge	bíhooʼą́ą́ʼii
impetigo	naʼatłeeh
danger	náhádzid
mistake	oodzííʼ
repair	ánéídlééh
herd	neiniłkaad
rest	hanályį́į́h
bite	-GHAZH
become	-LĮ́Į́ʼ
do	ánééh
know	yééhoosįįh
puberty	kinaaldá
go	chʼéʼaash
go	chʼékááh
Lukachukai	Lókʼaachʼégai
Ganado	Lókʼaahniteel
Keams Canyon	Lókʼaadeeshjin
rough	dichʼíízh
mechanic	chidíʼánéílʼíní
slope	díní-
spoil	dikʼǫsh
ball	-JOOL
copies	yeʼelééh
DD214	siláołtsooí ídlį́į́ ńtʼę́ęʼgo naaltsoos bee bééhózinígíí
room	hooʼaah
knowledge	bééhoozįįh
morning dawn	hoolʼįįh
slippery	yídéeltǫʼ
big	-tso
small	-tsʼíísí
middle	ííłniih
ílį́	íłį́
thimble	nígíí
wrestling	naʼahínítaah
joke	nahatʼiʼ
jiní	náhodidleeh
hole	hoodzą́
crackles	dildon
thorny	adijił
sticks out	haajííł
extending	adilnííh
extending	dzídzadilnííh
raising	yadidiilnííh
extending	chʼídeelnííh
extending	dilnííh
squeezing	yiyiinih
moving	doolnih
kicker	aditał
dashing	chʼéltaał
dashing	iiltaał
kick	yiyiitał
equidistant	aheenízaad
far	ánízáád
trotting	chʼéltłʼééh
flying	chʼétʼááh
darting	chʼélnood
rolling	chʼémáás
béésh ditʼódí	béésh ditʼódí
noise	hahóóʼá
pancreas	alohkʼeʼ
sweat	átásiil
spleen	atélí
cousin	azeedí
warrior	naabaahii
New Mexico	Naakaii Bitoʼ
Arizona	Sahdiibisí
instruction	naʼnitin
cove	nástłʼah
lean	yidiilkaal
dusk	hiłiijį́į́h
aunt	azháʼáád
floats	chʼéldóóh
floats	naaldo
floats	haaldóóh
sneaking	naalʼiz
kick	yiyiiʼis
male	-kąʼ
deception	inótʼááh
cellar	łeʼoogeed
shin	ajástis
cheek	aniitsįʼ
chin	ayaatsʼiin
thigh	atsooskʼid
little finger	áláyáázh
arrives stretching	yítʼééh
stretches	yitʼééh
longs	iitʼééh
stretches	haatʼééh
lines	ditʼééh
extends	naatʼiʼ
extending	náyoołtʼih
stretching	yidiłtʼééh
clenching	yiniłmas
clenching	yiniiłmas
ball	niimas
rolling	yisdábąąs
rolling	naabąąs
carrying	neiłchʼąął
carrying	yidiłchʼąął
taking	haiłchʼąął
carrying	yíłchʼąął
hanging	dilchʼąął
pulling	haiłtsʼǫǫd
pulling	yidiłtsʼǫǫd
gawking	naatsʼǫǫd
straining	ditsʼǫǫd
sticking	haatsʼǫǫd
suck	yiyiiłtʼod
rowing	chʼííłʼeeł
lugging	chʼííłjiid
lugging	haiłjiid
try	yínítááh
on all fours	dildlóósh
on all fours	haaldlóósh
on all fours	yisdáldlóósh
running	yílyeed
running	iilyeed
running	haalyeed
run	dilyeed
crawl	diʼnééh
dashing	haaltaał
dash	diltaał
sliding	haateeł
slide	diteeł
sliding	neiłteeł
jog	diltłʼééh
fly	ditłíísh
flying	haatłíísh
lugging	yíłjiid
run	dijeeh
run	haajeeh
run	iijeeh
running	yíjeeh
gray	dinilbá
coal	łeejin
gray outcropping	haabá
white outcropping	haagai
red outcropping	haachiiʼ
black outcropping	haajin
white outcropping	haatso
gray	haasbá
white	haasgai
yellow	haastso
circle	násbá
circle	náshchiiʼ
circle	násgai
circle	nástso
circle	náshjin
circle	náshtłʼizh
gray	naabá
white	naagai
red	naachiiʼ
black	naajin
yellow	naatso
gray strip	dzíbá
yellow strip	dzítso
red strip	jíchiiʼ
black strip	jíjin
gray ridge	deesbá
white ridge	deesgai
yellow	deestso
black ridge	deeshjin
red ridge	deeshchiiʼ
barks	nahałʼin
opening	dighaał
spin	yiyiiłhis
sliding	chʼéyéés
sliding	iiyéés
sliding	diyéés
sliding	naayéés
sliding	yíyéés
sliding	yiyéés
squirming	naalyiz
turning	néíłhéés
cylindrical	níyiz
go	dikááh
chʼémáás	dimáás
diimáás	diimáás
wisdom	hódzą́
doorway	chʼéʼétiin
crackles	dilkʼis
swallow	eʼelneeh
reconnaissance	haʼalzííd
ascension	haʼasdzá
pulling	yidiidzį́į́s
stagger	diidzééh
staggering	adidzééh
staggering	hadidzééh
hanging	sibaal
turning	nábał
turning	néíłbał
turning	náyoołbał
turning	náábał
flap	yiyiiłbał
hold	yółbaal
hanging	yidiłbaał
locate	naazkaad
bouncing	naatłizh
ripping	haizǫ́ǫ́s
pulling	yidizǫ́ǫ́s
pulling	chʼíízǫ́ǫ́s
inside out	násdǫ́ǫ́z
turning	néízǫ́ǫ́s
floating	chʼéʼeeł
floating	haaʼeeł
floating	yíʼeeł
pelt	asgąʼ
clavicle	atʼog
side	atságah
doll	awééshchíín
incense	ayahdidiʼnił
bee naʼadloʼí	bee naʼadloʼí
bee ótsaʼí	bee ótsaʼí
emergency	nisihwiinídéél
Puertocito	Tʼiistsoh
Teesnospos	Tʼiis Názbąąs
Toadlena	Tóháálį́
coffee pot	jaaʼí
sickly person	kanaagháii
bowguard	kʼeetʼoh
jelly cake	neesdog
oats	taaskaal
woodpecker	tsįįłkaałii
mud puppy	tsilghááh
break	yiyiiłtsʼił
pops	dilchxosh
on all fours	naaldloosh
hoof	akéshgaan
children	áłchíní binaaltsoos
sticky	dijééʼ
sticking	bídiijeeh
log	nástáán
Washington	Ahééhałtį́į́h Hahoodzo
lawyer	aghaʼdiitʼaahii
sleeve	agąąziz
palm	álátłʼááh
Louisiana	Tónteel Chʼínílį́
goes out	nitséés
goes out	anitséés
cough	diilkos
extinct	ádįįh
work	ndaʼiiníísh
working	niilníísh
crescent moon	ooljééʼ dah yiitą́
arrow	yiyiiłkah
smooth	yidiiłkǫǫh
election	naaltsoos ahiʼnííł
putting	iinííł
bitsʼaʼ	tsʼaaʼ
effort	dildzííł
drive	yidileeh
roper	adiloh
death	anoonééł
death	aniné
resources	bee iináanii
soul	iiʼ sizíinii
mountainside	dziłbąąh
mountain	dziłgiizh
mountain peak	dziłlátah
foot	dziłtsíín
foot	dziłtsį́į́gi
foot	dziłtsį́į́góó
summit	dziłghą́ą́ʼ
stinkbug	wóniłchxoní
sail	yikǫs
red	halchííʼ
gum	awóchiiʼ
gum	awótsįʼ
kid	tsíłkę́ę́h
ant	wólázhiní
bend	yiitáás
gelding	łį́į́ʼkąʼii
mare	łį́į́ʼtsaʼii
female	tsaʼii
mare	łį́į́ʼ yáshchʼį́į́d
flesh	tsiih
rock	tsééh
shoe	kééh
town	kįįh
clothing	ééh
body	tsʼííh
afternoon	hííłchʼįʼ
chewing gum	jeełigai
hawk	atsáłchííʼ
eagle	atsáłbáí
hawk	atsáłtsoii
belly	atsą́
fetus	atsą́stíín
mind	ániʼ
dark	hodiłhił
turquoise	hodootłʼizh
yellow	haltso
glitter	hodisxǫs
glitter	-SǪS
top	aghą́ą́ʼ
sandstone	tséłchííʼ
sanctification	alzį́į́h
sniff	dilchį́į́h
pregnant	-TSĄĄD
death	da’astsą́
zenith	yá’ałníí’
true	aaníí
lie	yoochʼííd
plastic	diłhį́hí
melt	diłhį́į́h
loves	ayóóʼáyóʼní
melt	yiyį́į́h
sniff	hadilchą́ą́ʼ
melt	nahidiłhį́į́h
thaw	náhályį́į́h
melting	ńʼdíłhį́į́h
candle	akʼah diltłiʼí
sniff	yiyiiłchįh
water	tooʼ
water	taaʼ
water	táyiʼ
soil	łeeʼ
shoes	kééʼ
breeze	yíchʼííh
eggshell	ayęęzhii bitsʼiil
piece	atsʼiil
crust	yaskááʼ
month	yiził
bucking	naalgeed
hoop	bąąs
red ochre	chííh
playing cards	adikaʼ
falls	-KAAD
flat	dikad
month passes	-ZID
treat	sizid
grasp	yiyiitsah
bite	-TSAʼ
square	dikʼą́
cake	bááh łikaní
angle	-KʼĄĄD
fall	yikęęs
month	ńdízííd
birthplace	hoʼdizhchį́įgi
stem	atsiin
summer	-ZHĮ́
summer	díízhíní
branch	atsʼáozʼaʼ
pine cone	tsíítsʼiil
winter	-HAI
winter	dííghaaí
spring	-DĄĄD
shatter	-TSʼIL
casting	eʼeʼáád
jealousy	łeʼ
noose	łoh
powdery	dibah
foreigner	déʼéyóní
snags	adishah
barbed wire	béésh adishahí
chain	béésh daʼahólzhaʼí
believer	oodláanii
bronco	doozhǫǫhii
captor	asnáahii
dew	dahtooʼ
eyeglasses	nákʼeesinilí
explosion	adeesdǫǫh
fleet lizard	naalnoodí
hate	joodlá
jerky	ałkʼíniilgizh
kind	joobaʼ
killer	iisxíinii
elsewhere	łahdi
laxative	agháhwiizídí
massacre	naʼaztseed
voice	iinééʼ
full moon	hanííbą́ą́z
poker	honishgish
believe	oodlą́
cut	-GIZH
malevolence	iiníziin
fat	-KʼAII
long-haired	-TSʼOZ
forsakes	iidiʼaah
beep	biib
club	hał
date	hił
vagina	jóósh
more	adih
infusion	kétłoh
worm	chʼiish
boil	chʼozh
eagle trap	ood
spit	shééʼ
igniter	tłʼééł
fringe	tsag
coal	tsííd
target	dajółdonígíí
comb	átágoʼ
spectator	bináałii
translucent red	bighájíchiiʼ
translucent yellow	bighádzítso
translucent blue	bighádzideetłʼizh
translucent gray	bighádzíbá
translucent white	bighádzígai
ndaalnishí	naalnishí
treetop	tsinlátah
design	adichʼą́ą́h
movie	daʼnílʼį́
dáʼ-	dą́ą́ʼ
cornfield	dáʼákʼeh
stalk	akaz
movie	daʼnílʼínígíí
strain	naaldzil
pozole	haníígaii
whippoorwill	hooshdódii
bottom	atłʼááh
water	tódááʼ
mustache	adághaaʼ
lips	azábąąh
lipstick	zábąąh bee yichxíhí
even though	azhą́
or	doodago éiyá
and	-iiʼ
then	índída
dirt floor	łeeshtah
only	éiyá
mountain soil	dziłeezh
lower jaw	ayaadááʼ
lip	adááʼ
crumbly	dizéí
rennet	atsʼǫʼ
blood	anádił
blood	azahdił
blood	anéʼédił
lobster	tónteel chʼoshtsoh bíláshgaantsohí
sleet	ńló yázhí
extend	chʼíhonítʼiʼ
appendix	achʼííʼ bitsʼániʼnísą́
twenty-three	naadįįtááʼ
famine	hodichin
witch	ánítʼį́į́hii
fledgling	chąąłtązhii
scent	alchįįh
vinegar	tó díchʼííʼí
nasal septum	áchį́į́shnííʼ
tip	áchį́į́hlátah
bone	áchį́į́stsʼiin
nostrils	áchį́į́stah
throat	ayaayááh
sparrow	yaayááhálzhiin
bone	azhiʼtsʼin
name	ázhiʼ
Ursa Major	náhookǫs bikąʼii
Cassiopeia	náhookǫs biʼáadii
dysentery	chąądił
downward	adah
mouse	jį́ʼaniʼįįhí
goshawk	ginítsoh
toe	akétsoh
Solanaceae	nááłtsoii
Dalmatian	łééchąąłkiizh
sternum	ayidtsʼin
flesh	ayidítsįʼ
steel	bééshtłʼééł
sole	kétłʼááh
hot dog	achʼííʼ yázhí
tip	atsólátah
questioner	naʼídíłkidii
carbon dioxide	níłchʼi díílidígíí
acid	adiłidí
winter	chʼéhááh
dream	neiyeeł
glisten	dichił
bowstring	ałtį́į́tłʼóól
cake	basdéél
clitoris	adzástsooʼ
clitoris	adástsooʼ
turtle shell	tsisteeł bitsʼaʼ
peanut	Bilagáana bineeshchʼííʼ
clear	niłtsʼílí
bat	jaaʼniłtsʼílí
buckskin	abaní
ear	ajaayiʼ
pie	biiʼ sitłéʼé
clear	yiiłtsʼįįł
clear	niłtsʼį́į́l
speech	yátiʼ
bird	ayáásh
tributary	idiidlį́
flow	yílį́
flow	chʼínílį́
flow	nílį́
stream	tooh nílínígíí
flow	deezlį́
flow	názlį́
flow	náálį́
flow	íílį́
flow	chʼéélį́
flow	ninílį́
flow	ahéénílį́
washcloth	éljołí
flow	bighánílį́
waterpipe	béésh tó nílínígíí
culvert	béésh tó bighádaazlínígíí
blood circulatory system	dił atsʼíístaazlíní
snowstorm	yichííł
old	haastih
ruin	kinsááʼ
senility	haʼastih
old	diitííh
overflow	wóʼą́ą́lį́
aging	yitih
ayóí	áyóʼní
say	ání
biniiyé	ííłní
torch	kǫʼ nooyééł
pass	halzhíísh
filthy water	tóchxǫ́ʼí
house	kinchǫ́ʼí
get	shóyoołtʼeeh
tonsil	ayaayááhkaz
lusty	ałjił
pot	ásaah
hold	déesʼeez
mushroom	nááʼádįįh
nasty	hachįʼ
disturb	náháłchįįh
raincoat	níłtsą́ʼééʼ
tartar	awóchaan
placenta	yaałáí
toothache	awooʼ diniih
toothbrush	awooʼ bee yichʼiishí
adult	hóyáanii
heel	kétal
foot	atsíín
middle of nowhere	tʼáá dzígaidi
white	hoogááh
edible	yidáanii
poverty	téʼéʼį́į́h
vomit	akwih
crystal	tséghádiʼńdínii
pain	ndeezniiʼ
harrow	akʼinaalzhoodí
harrow	akʼinaʼalzhoodí
curdled milk	abeʼ neeskʼįhígíí
curdle	nilkʼįh
baa	meeʼ
town	kintah
earthworm	łeechʼosh
hot	neezgai
Madagascar	Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyah
white shell bead	yoołgaii
shaggy	ilí
special	spéshelígíí
cat	másí
pear	bitseeʼ hólóní
apricot	didzétsoh yázhí
wine	chʼil naʼatłʼoʼii bitooʼ
pumpkin	naayízíłtsooí
lettuce	chʼil łigai
broccoli	chʼil dootłʼizh
throw	ajiiłhan
throw	iijiłneʼ
thematic	yá-
collar	zénáztʼiʼí
fire engine	kǫʼ yiniłtsésí
fire extinguisher	kǫʼ bee niltsésí
forty	dízdiin
fifty	ashdladiin
piano	biwooʼ hólóní
American wigeon	naalʼeełí bitsiitʼáád łigaaígíí
sagebrush	tsʼah
sixty	hastą́diin
cardinal	-tsʼáadah
bowed	shiyish
New Zealand	Łeesdísí Bikéyah
Federated States of Micronesia	Eʼeʼaahjí Tónteel Bikáaʼdi Kéyah Ałhidadiidzooígíí
Papua New Guinea	Chooyééł Dineʼé Bikéyah
phone signal	yił hidideełígíí
