Chị Minh ôm đứa con_gái mới hơn hai tháng rưỡi tuổi nấc lên từng tiếng thảm_thiết khi kể lại cho chúng_tôi nghe về cái chết của chồng .
Từ đôi mắt thâm_quầng mệt_mỏi , những giọt nước_mắt nối_tiếp chảy tràn trên khuôn_mặt người quả_phụ trẻ , từng giọt lệ mặn_chát nhỏ xuống người đứa bé còn đỏ_hỏn chị đang ôm trước ngực ...
Không chỉ nước_mắt , mồ_hôi và máu của các thuyền_viên đổ trên sàn tàu , họ đã phải trả_giá cho cuộc " thoát nghèo " bằng chính tính_mạng của mình .
Chỉ riêng xã Cương_Gián ( Hà_Tĩnh ) đã có 10 thuyền_viên tử_nạn giữa trùng_dương bao_la .
Ở Nghi_Hải ( Nghệ_An ) cũng có những thuyền_viên bỏ_xác nơi biển khơi xa_xôi ...
Những đứa con không biết mặt cha .
Chiều cuối thu , trời vùng_biển Nghi_Xuân ảm_đạm .
Tiếng người vợ trẻ khóc thương chồng theo gió biển đi sâu hơn vào phía trong xóm .
Cả làng , cả xã như đượm màu u_ám trước cảnh bi_ai , tang_tóc của gia_đình chị Hoàng_Thị_Minh ( 25 tuổi , thôn Bắc_Sơn , xã Cương_Gián , Hà_Tĩnh ) .
Người vợ trẻ vẫn nấc lên từng tiếng não_nề , thảm_thiết .
Trên tay chị , bé Thuỷ cũng khóc ngằn_ngặt đòi bú nghe não ruột , nát gan .
" Một tuần nay , khi biết tin chồng chết biển , o ( cô ) Minh có thiết ăn_uống gì đâu , làm_gì mà còn sữa nuôi con_bé " - bà hàng_xóm tên Ngân sụt_sùi lau ngang dòng lệ .
Ngoài_trời mưa lâm_thâm , cảnh_vật quanh nhà vắng_vẻ , hiu_quạnh càng làm tăng thêm nỗi buồn người thiếu_phụ .
Một buổi chiều cuối tháng chín , chị Minh như sụp_đổ khi nhận được hung tin chồng mình là Nguyễn_Văn_Thanh ( 28 tuổi ) đã chết khi đi đánh_cá trên bờ biển Nam_Mỹ ( anh Thanh là thuyền_viên VN mới nhất tử_nạn ) .
Theo thông_báo của công_ty gửi về , Thanh mất ngày 19 - 8 - 2005 , khi đang làm_việc trên tàu đánh_cá ở vùng_biển gần Argentina nhưng mãi đến hơn tháng sau cả nhà mới biết tin .
Chị Minh nghẹn_ngào : " Cả nhà không muốn anh ấy đi chuyến này vì em bụng_mang_dạ_chửa được gần ba tháng .
Nhưng anh cứ nằng_nặc đòi đi kiếm tiền trả món nợ của mấy chuyến đi trước và để_dành tiền cho đứa con đầu_lòng sắp ra_đời .
Ai_ngờ ...
Anh chết mà chẳng biết mặt con , con chẳng biết mặt bố ...
Trời ơi là trời ! " .
Anh Cường , anh_trai của Thanh , cũng từng là thuyền_viên nay phải ở nhà vì bị gãy chân trong một lần ướp cá trong hầm bị phên đá ướp cá xô vào , không giấu được đau_đớn kể : " Hắn ( anh Thanh ) đi biển chuyến này là chuyến thứ ba .
Sau chuyến đầu_tiên đi Hàn_Quốc 13 tháng về thì hắn cưới vợ ( 28 - 5 - 2002 ) , cưới được hơn tháng thì đầu tháng 7 - 2002 phải lên_đường đi chuyến thứ hai , hi_vọng sẽ dành_dụm được chút_ít nhưng nào_ngờ chuyến này chỉ kéo_dài bảy tháng thì chủ tàu bị phá_sản ...
Tội_nghiệp hắn mang_tiếng đi biển hai chuyến nhưng gộp cả hai chuyến hắn vẫn còn mang nợ gần 40 triệu đồng ... " .
Giữa tháng 1 - 2005 anh Thanh lên chiếc tàu Aurova 2 của Hàn_Quốc sang vùng_biển Nam_Mỹ đánh_cá .
Hơn bảy tháng sau anh bị tai_nạn .
Cường bảo chẳng biết em_trai chết thế_nào , chỉ nghe người ở công_ty kể lại con tàu lọt vào cơn bão mà không kịp tránh .
Thanh bò ra boong định kéo cái tời và đám lưới bị sóng và gió đánh bung ra , không may tàu lắc_lư mạnh đã xô anh ngã vào máy tời kéo lưới .
Cú ngã mạnh này đã không cho anh có ngày trở_về với vợ , nhìn mặt đứa con đầu_lòng mà gần ba năm trời anh mong_ngóng .
Hơn một tháng sau , Công_ty Inmasco ( thuộc Tổng_công_ty Xây_dựng công_trình giao_thông 1 , đơn_vị ký hợp_đồng đưa anh đi biển ) thông_báo hung tin này cho gia_đình .
Cả nhà đau_đớn khi nhận lại nhúm tóc , vài cái móng tay , móng chân của Thanh .
" Vợ hắn ngã gục , ngất đi ngất lại không biết bao lần .
Ngay cả đến tôi cũng không_thể tin rằng em tôi đã chết ... " - anh Cường sụt_sùi nói .
Cách đó không xa , trong thôn Đông_Tây , chị Phạm_Thị_Hoa cám_cảnh nghĩ_lại tình_cảnh của mình sáu năm về trước : " Hồi đó tôi cũng chẳng khác_gì o Minh hôm_nay .
Đau_đớn lắm , chồng tôi mất cũng vào năm 29 tuổi , con tôi lúc đó vẫn còn ẵm_ngửa ( 11 tháng tuổi ) " .
Chị Hoa ngậm_ngùi mở túi hình_ảnh khâm_liệm và hoả_táng của chồng lấy ra từng tấm cho chúng_tôi xem .
Anh Thanh chết , ước_mong trả nợ , xây nhà mới có_thể được thực_hiện vì vợ_con anh đã nhận được 240 triệu đồng tiền bảo_hiểm , trợ_cấp của chủ tàu .
Nhưng " nhận món tiền này thật đau_đớn lòng .
Vì nghèo , cần tiền mà hắn chết .
Tiền có_thể kiếm được và tiêu sẽ hết , chứ hắn chết là hết tất_cả , mai này vợ_con hắn bấu_víu vào ai " - anh Cường nói .
Chị Hoa , chị Thắm còn may_mắn khi nhận được bình tro thiêu xác người_thân mình .
Còn chị Minh , ngoài nhúm tóc , cái móng tay , chị không hề nhận được hình_ảnh cuối_cùng nào của người chồng thân_yêu , ngoài mấy tấm hình nấm mồ mới của chồng nơi đất_khách_quê_người .
Đó là một ngôi mộ mới phủ đầy hoa đỏ , hoa vàng hình cờ Tổ_quốc .
Mộ anh nằm cùng với những người xấu_số chết khi đi biển ở khu nghĩa_trang Stanley , trên đảo Falkland ( vùng_biển Argentina ) .
Và chỉ mình anh là người Việt duy_nhất nằm tại khu nghĩa_địa " liên_hiệp_quốc " này .
Anh Cường không_thể biết đến bao_giờ anh cùng vợ_con Thanh mới được đến khu nghĩa_địa này để một lần viếng_thăm và chuyển Thanh về với quê_cha_đất_mẹ .
Chồng chị Hoa là anh Trần_Đức_Biên ( sinh 1970 ) cũng là một ngư_dân nghèo , vì thương vợ , thương con anh chạy_vạy khắp_nơi vay tiền để xuất_ngoại đi biển .
Năm 1995 , Biên là một trong những người đầu_tiên ở Cương_Gián đi biển .
Đến cuối năm 1998 , anh lại đi chuyến thứ hai cùng một_số anh_em đồng_hương VN làm_việc trên các tàu cá của chủ Hàn_Quốc lênh_đênh hàng chục tháng trời trên các vùng_biển Nam_Mỹ .
" Tôi lúc đó cũng chỉ 25 tuổi , như o Minh bây_giờ , hay tin chồng chết mà choáng_váng , không thể_nào tin là sự_thật " - giọng chị chùng xuống , những giọt nước_mắt lại lăn dài trên khuôn_mặt lam_lũ .
" Khi anh Biên đi , cô con_gái đầu mới hơn 3 tuổi , thằng út được sáu tháng .
Năm tháng sau anh mất , bọn chúng vẫn còn quá nhỏ , chỉ biết mặt bố qua mấy tấm ảnh này " .
Chị vừa nói vừa mân_mê ngắm_nghía mấy tấm hình ố nhoè cuối_cùng của anh .
" Mỗi lần nhìn lại những ảnh này , tôi vẫn không_thể tin anh đã chết .
Bọn trẻ cũng nhìn các ảnh này quen rồi " .
Chỉ có năm tấm ảnh do những đồng_nghiệp , chủ tàu chụp : cảnh mọi người đang bó cái xác cứng_đờ của anh , cảnh khâm_liệm , cảnh đưa thi_hài anh vào lò thiêu ...
" Hoạ_vô_đơn_chí " , em_gái chị Hoa là Phạm_Thị_Thắm ở ngay thôn bên cạnh cũng thành quả_phụ chỉ sau chị mình chưa đầy hai năm ( 2001 ) .
Chồng Thắm là Hoàng_Văn_Tuấn bị chết trên tàu Hàn_Quốc khi đang ở vùng_biển Nam_Phi , trong một vụ nổ bình gas trên tàu .
Bỏ lại quê nhà người mẹ già , người vợ trẻ và hai đứa con nhỏ_dại , một đứa 7 tuổi và một đứa chỉ mới hơn 3 tuổi ...
Trở_về từ cõi chết .
Ngày 21 - 11 , anh Nguyễn_Văn_Mỹ ( 43 tuổi , Nghi_Hải , Nghệ_An ) vẫn thường mời bạn_bè về ngồi uống rượu mừng ngày thoát chết .
Ngày này đã được anh và mọi người gọi là ngày giỗ sống anh .
Chiều_tối của cái ngày định_mệnh hai năm về trước ( năm 2003 ) , con tàu của anh lọt vào luồng cá_thu và cá_vược trên vùng_biển phía đông Đài_Loan .
Cá nhiều vô_kể , thuyền_trưởng và mọi thuyền_viên vui_vẻ khôn siết .
Đến nửa_đêm , gió lớn nổi lên , tàu đã khẳm cá tròng_trành .
Khoảng 2 giờ sáng , không chịu nổi sức gió con tàu vỡ toác , nước tràn vào , toàn_bộ con tàu cùng hơn 30 thuyền_viên từ_từ chìm xuống biển .
Trong hoảng_loạn , Mỹ cố bám_víu vào những gì có_thể bám được .
Túm được cái áo_phao , anh bập_bềnh liên_tục trong nước_biển lạnh cóng suốt gần 10 tiếng đồng_hồ .
Quần_áo rách tả_tơi , giấy_tờ , tiền_bạc ... mất hết , đến gần trưa thì anh may_mắn được tàu cứu_hộ tìm ra và đưa lên tàu .
Anh nằm Bệnh_viện Đài_Bắc ba ngày liền truyền dịch và sau chuyến đi đó anh về nhà nghỉ luôn bốn tháng để dưỡng_sức .
" Tôi còn may_mắn hơn mấy thuyền_viên Trung_Quốc mất_mạng hôm đó " .
Trở_về sau chuyến làm_việc liên_tục 36 tháng , Võ_Hồng_Sơn , 31 tuổi , quê ở xã Hàm_Ninh , Quảng_Ninh ( Quảng_Bình ) chắc sẽ chẳng bao_giờ quên được khi trong một đêm tàu của anh cứu sống được 60 thuyền_viên , trong đó có sáu đồng_hương người Hà_Tĩnh , Nghệ_An .
Chẳng còn gì ngoài những vật_dụng bập_bềnh , phao cứu_sinh ... và hàng mấy chục con_người vật_vờ dập_dềnh trên sóng biển .
Suốt mấy tiếng liên_tục mới vớt hết 60 thuỷ_thủ của chiếc tàu không may , tất_cả mọi người đều quần_áo tả_tơi , người tím_tái , cứng_đờ ...
Hơn một ngày sau tàu cứu_viện mới tới và phải mất thêm sáu ngày nữa những thuỷ_thủ không may kia mới được đưa vào bờ tĩnh_dưỡng .
" Chậm thêm một_chút chắc họ chẳng còn sức bám vào phao , sóng và gió hôm đó lớn lắm , tàu chúng_tôi to hơn tàu họ mà còn chao_đảo tròng_trành liên_tục " - Sơn nhớ lại .
" Mình đang tính mở một cửa_hiệu bán quà lưu_niệm , giày_dép , túi_xách , áo_quần như bà chị ở Hà_Nội đang làm .
Bà ấy toàn đánh hàng ở Quảng_Châu nên bây_giờ mình sang đấy xem hàng thế_nào " , lời rủ_rê của một người bạn đã đưa tôi đến chợ Quảng_Châu .
Lò sản_xuất quần_áo " liên_hiệp_quốc "
Chu_Tiến_Minh - người Trung_Quốc nói tiếng Việt sõi như ... người Việt - được một người bạn giới_thiệu đưa chúng_tôi dạo chợ Quảng_Châu .
Làm công_việc đưa người từ VN sang đi mua hàng được bốn năm nay , khách của Minh chủ_yếu ở Hà_Nội và TP. HCM .
Nơi đầu_tiên Minh đưa chúng_tôi đến là chợ quần_áo Bạc_Má , " chợ bán quần_áo sầm_uất nhất , đông khách nhất ở khu_vực Đông_Sơn của thành_phố Quảng_Châu " .
Mới bước vào bên trong tôi đã ... hết_hồn : cửa_hiệu san_sát , quần_áo treo la_liệt .
Dương là một chủ cửa_hàng lâu năm ở Hà_Nội .
Dương cho biết : các chủ bên này chỉ việc ngồi nhà xem catalogue phía chủ bên kia ( Trung_Quốc ) gửi sang , quyết_định mẫu_mã , muốn túi xiên thì xiên , túi chéo thì chéo , đính mác nào thì đính ...
Thông_thường sau sáu ngày thì có hàng .
Đó là chưa kể đến chuyện có những chủ đại_lý chủ_trương trộn hàng nhái vào bán để giàu nhanh .
Hàng nào tử_tế thì độn một_vài cái , hàng nào tham thì nhắm_mắt cái gì cũng trộn , không biết_đâu mà lường !
Ai đi qua cũng bị lôi tay mời nhìn , khách có_thể nhìn các cô thoải_mái , thậm_chí ... sờ luôn cả áo , váy .
" Mua đi , veste này may kiểu mới nhất của Valentino đấy " - Minh phiên_dịch theo lời của cô bán hàng đứng làm mẫu .
Gian_hàng này chuyên bán đồ veste nữ ( dạng công_sở ) , " người_mẫu " đứng bán là ba cô gái ra_sức quay tới quay lui làm_dáng .
Tôi lật thử bên trong thấy đường may rất sắc_sảo , miếng vải lớp túi lót in mờ tên " Valentino " , các tem size , bảng hướng_dẫn giặt , nút dự_phòng ... đều đầy_đủ các đặc_điểm mà thương_hiệu này hay sử_dụng .
Đâu chỉ Valentino , từ các thương_hiệu nổi_tiếng như Mango , Milano , Versace ... đến những thương_hiệu nội_địa đang nổi ở Trung_Quốc đều có_mặt ở chợ này .
Tôi thừ người ra khi nhìn thấy cái áo sơmi hiệu Tommy treo trên giá , người bán ra giá chắc_nịch : " Mua 20 cái trở_lên 60 tệ / áo " ( khoảng 120.000 đồng ) , mua_lẻ 170 tệ ] áo " , trong khi ở Bắc_Kinh cũng cái áo ấy trong cửa_hàng hiệu là ... 350 tệ ] áo !
Cả buổi sáng chúng_tôi chỉ đi hết tầng một , mà phải bỏ bớt nhiều gian_hàng vì không đủ sức .
Với diện_tích mỗi gian_hàng 8 - 12 m2 , một hành_lang có hơn 50 gian_hàng mà chợ này có đến sáu tầng , mỗi tầng 5 - 6 hành_lang , tính ra số gian_hàng vượt cả ngàn !
Chợ Kim_Triệu chuyên bán túi_xách và da các loại trên đường Quý_Hoa_Cương ( cũng thuộc khu Đông_Sơn ) là một cao_ốc sang_trọng , sạch_sẽ .
" Cửa_hàng ở đây là đại_lý của các hãng nổi_tiếng ? " - tôi hỏi Minh và được đáp : " Ồ , thích treo gì chẳng được !
Muốn hiệu nào có hiệu đó , có khó gì ! " .
Chúng_tôi ghé vào gian_hàng chuyên bán các loại cặp da hiệu Prada , loá_mắt trước một chiếc cặp có khoá mạ vàng óng_ả , toàn_bộ cặp được làm bằng da nguyên_chất , mềm_mại , bề_mặt căng bóng , nồng mùi da .
Nhờ Minh hỏi giá , tôi giật_thót cả tim khi được biết loại này chỉ bán_sỉ , phải đặt_hàng từ 50 cái trở_lên , giá chỉ 170 tệ cái !