"Эх-ээ, бул да болсо ырыскы," – деп бир балыкты тутуп караса, эки көзү жок, башы тултук, сокур балык имиш.

А сенин ачууң келгенде, эмне менен сабайсың?

Оо, Бүбүайша куурчакжан, кырда өскөн гүлгө окшоп, сен каякка жөнөдүң?

Мени Гүлзада эжем таштап кеткенде, мен Келемишке кыз болуп алган элем.

Бир нерсеге качан күрс этип тийериң белгисиз, төмөн кулап кете берүү эң оор.

Кулакты жеген сигналдар.

Кулактарым зыңылдап, башымды жарып кетчүүдөй чатырап баратты.

– Оо, улуу урматтуу ханым, сиз башкарган хандыктын Кут тарабында чоң бир дарыя бар.

Ошого ыраазысызбы?

Эки бир тууган Магядай таптаган тулпарларды сыноо үчүн айхайлаган алтымыш айдоочу менен ууга жөнөйт.

Тактынын бир тепкичине чыга бергенде, дасторкон салып, той башкарып жүргөн Магядай сээрчини Төлөгөн хан көрүп калат да: –Бул ким? деп сурайт.

Анда Магядай сээрчи: – Биз Кызылбаш хандын жерине өтө түшкөн турбайбызбы.

Эртең деле көрө беришет, – дейт Магядай сээрчи.

Молдо, тайган ээрчиткен Апендини көрүп: –Ии, Апенди, итиң экөөңө эч нерсе жолукпадыбы? – деп сурады.

-Апенди, тиги чайханачынын бети эмнеден чотур болгон? – деп сурады ал.

–Ак дөө каяктан келет?

–Ак дөө ак көпүрөдөн өтүп келет.

Кечээ жакында алар чогулушуп, кеңеш курушту, Ак дөө менен Көк дөөнүн кунун кууп, элинди чаап, малыңды тоноп, Алтынкөкүл экөөңөрдү соймокчу, – дейт.

Сиздер менен кошо чогуу оттоп, кошо жүрсөм болобу?

Кеч кирип, жатаар маал болгондо кыз экөөнө чогуу төшөк салып коёт экен.

Ар бир адам үч гана жолу атканга акылуу.

Төртүнчү күнү Жалияр уудан келсе, боз коёну күл дөбөдө бозала болуп отурат имиш.

Тиги боордон чыга берип карагай түбүндө оозунан түтүн булатып отурган адамды көрдү.

Эх-хх... бирок ал адамга жетпей, майда-майда жылдызчаларга бөлүнүп, апапакай тоо гүлдөрүнө кыпкызыл шүүдүрүм болуп чачылып кетти...

Келсе уулу эшикте күтүп отурат.

–Күйөөсү уудан келгенде аялы: "Бул кандай сыр?" – деди.

Кемпирдин уулу кара эшектен жерге түшүп, бийик мунаралары асман тиреген Багдад шаарына оозу ачылып карап калат.

Жигит макул болуп, экөө ээн капчыгайдын боорундагы үңкүрдө жашап калышат.

–Курттан кантип ай ааламды соргон ажыдаар пайда болот?

–Анда бул эттен жеп, кымыздан ич да, Кара Дөө уудан келгенче тез келген жагына кет.

Ак Дөө чочуп кетип: –Ой, шаңшыбас менин шумкарым, сен эмнеге шаңшыйсың? – дегенде, Алп Коён баатыр жаткан жеринен ыргып туруп:

–Менде атаңдын куну бар беле же энеңдин пулу бар беле? – деди.

Уулу оозун ачып, "Аа" деп ата-бала андан ары кете беришет.

Бир жерге келгенде, –Ээ, балам, тээтиги тоо боорунда жүргөн аюу эмеспи? – деп сурады.

А бул болсо өзүнүн эле уулу.

Сарыбай кайындаган каардуу хандын ачуусунан коркуп, Ыбан ханга кабар жөнөтөт.

Хан ары ойлонуп, бери ойлонуп, акыры вазирин чакырат.

Ошентип аны менен да достошуп, эми үчөө шерик болуп, андан ары бара жатышса, бир топ кыз-келиндер чогулуп, селкинчек тээп атышыптыр.

Ошентип берки үчөө ууга чыгып, Каным кыз отту өчүрбөй, агаларына тамак даярдап, ал төртөө чогуу жашап калышат.

Агалтай менен Гүрскүлдө уудан келип: –Ии, туттуңбу?

Кечинде берки экөө уудан келип, –Кана кармадыңбы?

Ал үч миң алтын теңгени качан төлөш керек эле?

Үч жыл бою бай уулунан бир да кабар укпайт.

Түлкү шыйбылчакты таап алып, "Эх-ээ муну бир нерсеге жаратайын", – деп шыйбылчакты көтөрүп жолго түшүптүр.

"Хе, куураган шыйбылчактын ордуна, жумшак далымчек алсам жаманбы?" – деди түлкү.

Ох-ох-ой, эх-эх-эй, Шыйбылчакка далымчек, – деп ырдап келе берет.

Бизде Ысык-Көл, Соң-Көл, Сары-Челек, Салкын-Төр, Таш-Рабат, Сулайман тоо жана толгон токой кооз жерлерибиз толтура.

Башка өлкөлөрдө ичкенге сууну издеп, сатып алууга мажбур.

Каада-салт - кандайдыр бир элдин турмуш тиричиликтеги, үй-бүлөдөгү жүрүм-турум нормалары, эрежелери, ырым-жырым, адеп-ахлак, каада-жөрөлгө, жол-жоболордун жыйындысы.

Алардын адеп-ахлак тарбиясына коркунучу жокторун, кайра ага көмөктөш болгондорун эл өзүнө эчак эле сиңирип алган.

Салттарда азыркы кезде совет мезгилинин, кошуна элдердин таасири сыяктуу факторлордун натыйжасында региондордо ажырымдар бар.

Бирок салтын сактайлычы өзгөртпөй, жүзүн ачып бере турган кыргыздын.

Ошентип, даам татуу алгач нанды ооз тийүүдөн башталат.

Маоддун - Огуз хандын башкаруусу кыргыз элинин тарыхындагы маанилүү этаптын башталышы болгон.

Окумуштуулар талашсыз далилдеп чыккандай, гунь-гундар деп (гэгунь, цигу, кигу деген варианттар бар) кытайлар эң байыркы кыргыздарды аташкан.

Мен таенемди ээрчип, тышка чыгып баратканда, ал уйпаланып, көзүн жаап калган чачын бир жагына сылап жатып, мага бурулуп, «кетип баратасыңбы? – деди.

Биз аттаналы деп жатканда Бурмаке:

— Эми жакшы жүр, ушинтип оокат кылбасак анан өзүң үйдү көрүп турбайсыңбы? – деди мага.

Ошонун түбү өзүңө жакшы болобу?..

Эң кичүүбүз ушул.

Жанымжан болсо жайдыр-кыш дебей декилдеп, таң заарынан туруп барып, мунун уюн саайт.

Жетимиш-сексен уй сааш оңойбу?

Анткени, бир үйдө каптаган топ бүлөөнү ачтан өлтүрбөй жанын алып калып отурган ушул бир чака сүт эле.

Анын жөнү мындай экен: Мындан бир нече күн мурун Жылуу-Булактын оюнда өңчөй зөөкүрлөр бозо ичип отуруп мастыктан чатак чыгат.

Барбаганда силер эми мында менин кулак-мээмди жебей тынч койгон турасыңарбы?

Уйдун тарыхын айтып бүткөндөн кийин, бир аз туруп Бейшемби: — Он беш сом чыгым түшүптүр, эми кайдан таап бердик?

Чыгымын кечээ эле бербедик беле?

Старчын илээшип айдап алды.

Бир күнү эртең менен бирөө төмөнтөн түрсүлдөтүп, биз жакка бастырып келди да:

-Элебес, барсыңбы? – деп кыйкырды.

Ушул бир күнү ал Башариндики жактан бирөөнү ээрчитип, чапкан бойдон биздин айылга келди.

Жолубузда бир боз үйдүн жанынан өтүп баратып:

— Стражник жүрөт, баягыны каттыңар беле? - деди.

Пристав бирдеме дегени камданып келе жатканда Ыбыке:

— Старчындарды сабап списканы тартып алганыңды эмне дейсиң?

Судьяга бир арыз айтыш үчүн томаяктар жалгыз уюн сатат.

Кыдырма бир кезде Кызыл-Кыя жактагы карагайлуу, бийик тоону карап алып:

— Бүгүн түндө качпайлыбы? – деди.

Кээ бирөө дүнүйөсүн талаага таштап кетүүдөн кыйбай, салыкка салып жатып: — Эми бул дүнүйө кимге буюрар дейсиң,— деп коёт.

Орусиянын Кулжадагы Консулунун атына, Пржеваль үйөзүнүн кыргыздарынын суранычы.

Агайын-тууганын да киши кыябы?

Бейшемби чыгаары менен дабыш чыккан жакты көздөй:

— Ой эмне? - деди

Качырып кирген коёнун бир аз барганда жоготуп жиберип, капыстан кезиккен экинчи бирөөнү кууп кетип, андан да кур кайтат.

Арасында пахтанын майдасындай үлпүлдөгөн бирдемелер илээшип жүрөт.

— Бул эмне, күндө бири ооруп келет?

Мен мынабу кырдан аша бергенде, тээтиги маңдайда алыста жыбырап кой жайылып жаткан бадалдуу бийиктен бирөө заңгырап сайды көтөрүп коё берди.

Үлдүрөп сүйлөгөн сөзүнө, кыймылына караганда жүүнү бош неме болсо керек.

Закон боюнча судья качпайт экен деп укканбыз.

Биз жер үстүндөгү эзүүчүлөр менен байлар, помещиктер менен бүткөнчө күрөшүп эмгекчилердин жыргал өмүрүн жасайбыз.

Ошолор менен бирге опекун, атаман судьялар атылып кетти...

Бир тумшуктан имериле бергенимде, жогору жагымда жумуш кылып жүргөн үч-төрт кишинин бири мага колун булгап, алыстан кыйкырды.

Адегенде Даниярга менин боорум ооруп: Беккул менен Ашымкан көрүнөт бекен деп мен короо жакты уурдап карап коём.

Садык акемдин бул жолку каты да Саратов шаарынан келиптир.

- Чоочун дейт го?

Мен өзүм элдин көргөн-билгенин, бөтөнчө фронтто болгондорду майда-чүйдөсүнө чейин сурап, билүүгө кызыкчумун. Жедеп айла кетип баратканда:

— Өмүр бою эле ушинтип кулдукта жүргөндү сүйөсүңбү? – деди.

Кирип барып, үчөөбүз тең босогого селдейип тура калдык.

Сүрөттүн тээ ички тереңинде күзгү асмандын ала-бүркөк чет жакасы тартылган.

Бирок, улам каттын аягына жакындаган сайын, көзүндөгү оту соолуп, ийилген кашы сустая жыйналат.

- Согуш дейсиңби?

Күн өйдөлөп, талаа ысыган сайын, аттардын сооруларынан жылга-жылга тер кетип, үйүр алып, кошо эрчишкен чымындар чаң аралаш учуп-конот.

Эгерде согуш болбосо, мындай оор жүктү буларга ким көтөртмөк эле?

- Жоош немени ушинте бергениң кандай, жеңе? - дедим.

Кампанын сыртында эшелонду ордунан козгоп, паровоз күүлөнүп вагондорду кагыштырууда.

Ачуусу келген бойдон ал Даниярга жулкунду:

- Сен эмне бала, жиндеп кеттиңби, яа? Же мен ошончо ит белем: бир ооз айтсаң, алдагы жерге эле төктүрүп салбайт белем?

Жамийла эркелеп, акебайлап аларды өөп да жатты, бирок тигилер ага карабай ансайын сууга күүлөтүп ыргытышат.

Андан көрө мурункусундай эле кээде күлүп, кээде какшыктап коюп, ачык-айрым жүрсө болбойт беле?

Бирок, сүйүүдөн дагы танып кете албай анын ыгына көнүүгө мажбур.

Ушул кыялдарга берилип, айланамды карасам, көзүмө август түнү түркүн кубулуп жаркырап, талаа жаздын күнүндөй гүлдөгөн өңдүү жайнады.

Анда бул, көп мыкты да эмес жаңы үйрөнгүч штрихтер эле.

- Мен эстеликке сактап коёюн...

Мисалы, бирөөгө: "Мага эле оңой дейсиңби?" - деп бирөө үшкүрүп айтып турса, анын эмнеси жакшы.

Талаа үп болуп, демигип турган экен.

Бул жерде мен мектептен алган боёктор менен өзүмдүн биринчи этюддарымды, сүрөтчөлөрүмдү тарттым.

Данияр менен Жамийла артына карабай темир жолдун разъездин көздөй ылдам басууда.

Бул айылдын эли кыш куюп, шыбак шыбаганга топуракты ушул дөбөдөн алышчу.

Туш келди тизелей калып удаама-удаа ок чыгарды.

Ээх, элет элинин кебелбеген адамдарын карачы.

Бир ооз кеп айта албаган тилсиз менен эми кантип сүйлөшөөр экен?

Дудуктан болсо үн жок.

Шакмарлап кирдеп, жедеп жамаачыланып бүткөн күрөң күрмөсү менен мурдун аарчып, бытыйган колу менен жашын аарчып коёт.

Атты ээсине берип кетиргени менен баланы аяй карап, дөңдө бир топ отурду.

Колундагы баштыкты шашмалап жерге таштай коюп момпосуйду аарчып жиберди да биринин артынан экинчисин оозуна салды.

Байкуш завуч эмне дээрин билбей бир кызарып, бир бозоруп эле кала берди.

Үч текшерүүчү ээрчишкен бойдон түз эле биринчи класска кирип келишти.

-Баса, силер райондон келдиңерби, же областанбы?

-Сенин оюңча каяктан деп ойлойсуң?

-Деги качан коёсуң ушундай оройлугуңду я?

-Кайсы оозуна ээ боло албаган немелер таратат ушундай ушакты?

Балким бир туугандары менен сүйлөшөөр.

Баса, диктофонго жазылдыбы баары?

Түшүнүктүү шеф.

Кечээтэн берки мээсин тынымсыз чукуп, желкесинен ныгыра басып жаткан жүктү бирөө ыргытып жибергенсип, кере-кере дем алды.

Бирок, сен үчүн шефке жооп бергим келбейт.

Кечээ анын таң атпай кой артынан чыгаары тууралуу маалымат алышпады беле.

Жанагы коктунун кырындагы дөңсөөгө туруп алып, тээ өйдөрөөк кой жайып чыккан курбусун чакырып жатты ал...

Анын үстүнө тапшырманы дагы шеф дайыма Нурикке тапшырчу.

Же ооруп калды бекен?

Анысын дагы тиги медпунктта балдарды каттоого алган медайымдын архивинен таптырды.

Жугуштуу оору деген көп.

Көзүнө ошо күнкү текшерүүчүнүн каардуу элеси тартылганда тим эле дене-бою зыркырап кетти.

-Кайсы класска кошом мен муну?

-Андан көрө эптеп ушу милиция кеткиче окуп атат дедире турсаңыз, анан калганын өзүбүз чечип алабыз да.

-Аа ошондой дебейсиңерби?

Ушундан кийинкиси оңой эле уланды.

А апасы кеткенден кийинки балдардын шылдыңдаганын айтпай эле кой.

Бир нерселерди жамдап, ал тургай кийиминен тартып да көрүп атышты.

Бир топто гана өзүнөн улуу эжеси келип ээрчитип кетти.

Тээ ылдый бөлүнүп бараткан эчкилерди бери үркүтүп, койго кошту.

Алардын үй-бүлөлүк альбому менен балдарынын өзүнчө альбому бар экен.

Эх-х Карышкыр, Карыш- кы-ыр.

Бул биринчи тамга Обу же Дбы?

- Аны ээрчип убара болбой эле койсоңчу я?

-Э билбейм аныңды?

-Ой кокуй оой, маалкатпай айтчы эми.

-Ээ-эй ушу сенин тамашаңды...

-Милиция экенин карамак беле алар?»

-Кайдагы Карышкырды айтасың?

Эртеңден калбай келгин - деп нааразы болду ал.

«Дудугуң, келесооң» дейт да турат.

Албетте Жеки шүмшүк дагы жөн отурбай мунун бир топ иштерине ээ чыгып, өзүнчө байлык жыйнаганга жетишкен экен.

Чындыгында бул жер алыскы район болгону менен, дем алыш күндөрү өтө турган мал базары менен бүткүл республикага барктуу болчу.

Ошентип зымырап отуруп жолу эзиле бергенинен улам асфальт токтобогон белге да жете келишти.

Аа, анда келишээр...

Аңгыча «Джиптин» нары жагынан куркуйган бирөө чыгып багажникти ачты да ичине эңкейип бир нерсени бери аңтара салды.

Жол жээктей орнотулган цемент түркүктү сол капталы менен бир уруп алып оңолуп кетишти.

Кайкылдатып тормузун тээп отуруп араң токтоду да, дүңкүлдөгөн бойдон жолдон чыгып булардын артынан түштү.

Үчөө үч жагынан шуулдап чыгышты.

Шеф өлтүрбөй карма дебегенде сени жана эле жайлап коёт элем,- деп ырсактады.

Баланы айтуу, же айтпоо окуяны эч кандай өзгөртпөйт болчу.

Бири өз өргөөсүнүн чамгарагы, бири ыйык очогу, нечен кылым бою эч ким жолун торобогон, эч ким тескебеген өз ата конушу.

Эмне кылуу ылайык?

Индстан менен алака кылышып, соодалашып, керектүү оокат, асыл дүйнө алыш-бериш жургүзүп келишкен.

Бул шартнама Кашкарда да эмес, Кокондо да эмес, тиги Бейжин менен Санк-Петербург сарайларында жазылып, чоң салтанаттарда кол коюлган.

Ак шайы үлпүнчөктүү айым көңүл бурбай, карап да койбой ат үстүндө оолжуп, токтолбой өтө берди.

А күн бою жамыраган көп эл тоо арасын кыдырып, таш коңулу калбай кырка тарта аңтарышып сыйпалап тинтип чыгышты.

— Дос,— деп баштады губернатор,— сен бизге, урматы улук ак паша атабызга баа жеткис зор кызмат көрсөттүң.

«Бу жалаа, бирөө өлтүрүп алып, бизге оодарып жатат» - дешип жатышат.

Кичинекей Кадыр, Азиз деген эки уулун эки карысына алып көтөрүп, өөп, эркелетип, анан кайра жерге түшүрүп, ойнотуп койду.

Сыңар тизелей калып, кош колдоп колун алып, өөп тооп кылды: — Эсен турасызбы, эне?..

Түнү бою ой терметип, эне да, бала да келген тыянагы бир чыкты.

Муну эне жүрөгү сезип, бирок эне кайгысын купуя эне ыраазылыгы, эне мактанычы жеңип, өзүнө ушул кайрат болду.

Тула бою чулу Акбалбан лүкүлдөп күлүп, анан:

— Ал эмне? – деди.

--«Йе-е, бул адам жабайы ушул мени алаксытып кеткиси келип турат.

Көңүлү да тынч окшойт, кабатыр кейпи көрүнбөйт, же төрө көзүнө мүңкүрөбөйүн, сыр алдырбайын дегениби?...» деп турушту кай бир кыраа ичинен.

Тула бою дүркүрөп, жүрөгүнөн дароо эрегиш дүрт тутанып, чыйралып кетти.

А макул, Канаат-ша орусту бекеттен кетирип жиберсин, анда бизге кандай түркүн күн туулмак?

Эгер Канаат ша чын эле орусту Ак-Мечит жеринен сүрүп кайтчу болсо ордо көзүнө да, журт көзүнө да Мала хандын аброю асманга чыкмак.

Алымбек датка алдыртан сыдырып тиктеп, бул астейдил ой-санаа экенин туйду.

Тышкаркы журтка оңгар – гунн же жунгар, сонгар – зюнгар же жунгар делинип тараган.

Биринчи жолу башынан өткөрүп жатпайбы, болуп жаткан кандуу окуя жаш прапорщик үчүн өзгөчө.

Кыйын кыстоо түшкөн учурда аскерди эртеңки күнгө бүтүн сактоо үчүн туман жамынып майдандан бекем жерге чегинип кетүү — ык.

Кандай сагынуу?

Кылактап кызыктырып, а бирок суу түбүнөн аякка урунган таштар сыяктуу оркоп чыга келди го мунун кыйынчылыгы, коркунучу.

Эч шаша көрбөңүз, датка.

Жаркын-Айым мечитинде Мала-хан өзү алдыга туруп ымамдык кылып, кыбла карай астейдил кудайга кулдук келтирип, ордосуна ынтымак ырайым тилеп, мунажат кылды.

Өңкөй иргелген билермандары — Шатман кожо, Кадырбек датка, Кудайназар амин, Маргалан беги молло Алымкул кошо бата кылышты.

Намаз, андан соң ордо шааниси кылып, бир аз чайлашкан соң ар кими өз шаарына, өз вилаятына тарашы зарыл эле.

Макул эмес экенин түшүндү Мала-хан:

— Же, мен өзүм бузуп жатамбы өз ордомдун ыркын?

Кокон шаарына бек делинип, Алымбек жалпысынан ордого баш-көз боло турмак вазийфасына өттү.

Бул жаат «өлкө биримдиги» дегенди өз ичинен өзүмдүк хан авледин көтөрүп, колдон келишинче орус менен жакшылык менен тынышып сакташмак.

Азирет Шайх-уль-Ислам Саги-заада, молло Зия деген ордо адамы баш болгон төрт-беш киши салам айтып келип калышты.

Бу ыраматылык датка жакшы адам эле, бирок ынсаптан кетип калды, ынсаптан...

Ким алардын ушул тапта биригип баш коёр адамы?

Өз кезегинде Бухара-и-Шариф элинин тынччылыгын, андан соң улук амирдин ордосунун бейпилдигин, мураскер уул баланын энеси каныке айымдын амандыгын сурамжылады.

Мейли, көпсө бир аллага койдук, эми мындан ары мындан өтсө не иштесеңер эркиңер болсун, мен арачы түшпөйм...

Такталган сайын замандын ошол кыйын кезеңинде бөөдө таржалбай, бир колду ачып бирдемени берип, бир колду жумуп — бирдемени сактап калуу абзелби?

Бирок, Курманжан кыңырагын табакка салмакчы боло өйдө кармаган бойдон генерал Скобелевди мелтиреп тиктеп, токтоло калды.

«Аристократизм ак кайыптан, адам рухунун бийик чеги, демекчи кудай өзүнө берерине берген сөөлөт».

--Түз айтканымды кечирип коюңуз, Михаил Дмитриевич.

Балким, князь Святославдан келиши мүмкүн.

— Сиз, Василь Василич, чын эле ушул азыр да бизде байыркы улуу аталарыбыздын руху жүрөт деп эсептейсизби?

Генерал Скобелев:

— Датка айым, Абдылла-бекти чакырбайсызбы?

- Ал ээрчиген кошуну жок, көксөгөн көмөгү жок болгон соң намыстуу бала кара жанын багыш үчүн быякка кайра кайтып келе койбойт.

Жети шаарлуу Кокон өлкөсүн Россия империясынын карамагына эки жак тең кошулду деп эсептейт.

Жибек нокто каттырып, ээрчитпедим ботойду ай...

Төө ыйлап турат ко?

Сен өзүңдү адаммын деп жүрсөң ал дагы сендей эле адам заада, кор тутпа.

Зарлап барсам кашына тоё элекмин деп коёт...

— Бу балага эмне болуп калган?

Кайра ашкана үйүнө баратып:

- «Жуучу болуп келгенби?

Эми анын көзү бир Дүрданага, бир Ныязаалыга жалтаңдап карана калды.

Көзү илинип кеткен экен, эшиктен ат дүпүрөп, жаңжуң үн чыгып, Токтогул кайра ойгонду.

Баятан жабыктан улам шыкаалап коюп тышта турган киши кирип келди.

— Кордук ко бу, Ныяз таяке?..

Күйөө десе өөнсүгөн, чоочуган жаштыгыбы, же бир көңүл азгырыгы болуп калганбы?

— деди акырын муңкана, айтпай коё албай турган бир жашырын сыры бардай.

Колукту жүзү муңайым, күмүш шөкүлөнүн үстүнөн чүмкөлгөн ак үлпүнчөк үлбүрөп, эч жакка көз көтөрбөй, эч кимге назар бурбай мелтирейт.

Күйөө жолдош дароо эле «жар көрүү» жолдугуна дагы жалпыга күмүш теңге чачты.

Жарчы кубулжуган назик үн салып, комуз менен коштоп, «кыз мактоо» айтты: Жарыгым, келбетиң артык пендеден, тагдырың периште түсүн бергенби?

Тымтырс, ырчыдан бир да бирөө ооз ачпай ыр күтүп, дем тартпай калышкан.

Же ооруган жери билинбей, же соодой шатыра-шатман эмес, ал кышы бою үйдөн карыш чыкпай иреңи кер сары болуп жатты Токтогул.

Дендароо боло түштү Токтогул.

Жаш ырчынын даңкы Дыйканбайга алда качан эле жеткен.

Илгертен элдин четин кайтарган, жоонун бетин майтарган баатыр, элге карамдуу башчы, кысталышта жол көрсөткөн көсөмдөр боло келгени жөнүндө ырдады.

Баш өргөөдөн кыйла обочо жерге үйлөр тигилген, мал ошол жакка союлуп, казан ошол жерге асылып, келген мейман ошол үйлөргө күтүлөт экен.

Телегейге бир тегиз ким жүргүзгөн мыйзамын?

Чап салчу ургаачы жолборс сүрлөнүп, саргылт көзү үйрүлүп, оозунан бирдеме кен чыкчудай өңдөнүп, кайра токтоду.

Курманжан: — Өз акысын, укугун, шыбагасын талашуу, адилетсиз бийлерге каяша кылган ой-санаа эч качан чеки эмес, жарандар.

Эми, жарандар, бул адамдын күйгүлтүгүнө аралашпай, балээни бөөдө башыңарга үйбөй кайра тартканыңар абзел...

—Газават деген уруш эмеспи, азирети олуям?..

Бул суроо ээликкен көпчүлүктү бир паста дым кылды.

Бул тоолуктар түгүл кочурап ээрчиген жөө зыяратчы эл да улам суюлуп, бир-экилеп илең-салаң калып кала беришти.

Күзөтчү мылтык атышка үлгүрө албай калганда жабылган көпчүлүк бейпил уйкуда жаткан бир батальон аскерди «бөрү тартыш» кылып кетишмек.

— Азиретим,— деп биринчи кооп санады Шадыбек калпа,— айланайын азиретим, о дүйнөлүк башбаанегим ай, каапыр кирип келди окшойт?..

Үйүрлүү бөрү тийген көп койду ким көргөн?

Тиги жолоочу да коштоп зикир чалып коюу мусулманчылык вазийфасын өтөп, анан: — Йе, беймаал кайда жүрөсүз, азизим?

Те алыстап калган отряд элейип токтой калды.

«Эшен ушул» деп, баятан бери төрөлөрдү ушунча көп убарага салып, эми эмне дейт?

Бул жаңылганы үчүн ага бир гана ок зарп болуп калат ко?

— Тынч жүр дебейсиңби балаңды-ы?

Керимбай атасынын бир тууганы Дыйканбайдын үйүнө келип түштү.

— Сен элге болушсуң, эл менен кишисиң...

Кимди аяйбыз?

Тотуя менен Топчубайды алып, түнү бою тынбай жөө жол басып, Бурма да келген.

«Токтогул, Сатылган уулу?..»

Бул кат кабарды Сизге колмо-кол тапшыруучу биздин өз перзентибиз Алымбек датка уулу Асанбек дир.

Бирөө өзү ыйлап дилин жумшартат, бирөө каршылыкка дит багат.

— Мен силердин «ак паша» деген элем, «адилет паша» деген элем...

Э-э ал өз убагына жараша болунган иш, ал азыр бир барак гана эскирип саргайган кагаз, болгону.

«Атайы эле маңыроолонсо, «билбеген киши уу ичет» деп актанса, же жарым эс дувана болуп көрүнсө болот беле?

Бир Төрө эмес ар бир абактагы туткун темир эшигине кулак такап, былк этпей калышкан.

Кайсы кылган күнөөсүн кечирүүнү суранмакчы?

Момун саябанды байдын башына кармап көлөкө кылып, эңилип тиктеди.

Момун чөөгүндү алып, суу менен даарат алайын дегенде тиги киречи арап жулуна келип, ачуулуу балдырап, чөөгүндү анын колунан сууруп алды.

Момун артына жөлөк коё салды.

— Кургактап коёюн...

Зыяратчылар төө үстүндө баратып, баары бирдей шабыратып келме келтиришип, кай бирөө шолоктоп ыйлап да жиберди.

Намаз окуп атып, сеждеге баш койгон бойдон кайра турбай томурайып өлүп калган киши көп.

Көзү алактап, нары жакта дагы бирөө сыйыртмагын булгалап чаап келе жатканын көрдү.

Моло түбүнөн козголуп, үйгөн ташынын эң үстүңкүлөрү дагы тоголонуп, моло акырындап жарыла баштады.

Эртеси терини алып, алды-үстүн кургактап, аздап тузу жок жаш сорпо ууртатып, кайра жаткызды.

«И,— деди Карасакал,— керээзин айт эми...»

Тилмеч аркылуу зыяпатка эсенчелик сурашкан соң: «Каныке, Сизге биз тараптан жардам зарыл болобу?» - деп сурады Духовской төрө.

Не түрдө болор экен керээз кеби?

Колуңардан иш келсе кең болмок абзел, жамандыкка жакшылык кылмак зарыл.

Не айтам деген болсо айтып үлгүрүп, көңүлү бир жаңсыл боло жамдалып калгансыды — көзүн сүзө бир аз тынчтана түштү.

Жээкке сүйрөлүп чыккансыды аңгыча, көзүн ачып жанында түгүнөн суу шорголоп бир кызыл жолборс тургандай көзүнө илеше калгансыды.

Бирөөнө барбады бекен?..

Өргөө ичи чуу түшүп кетти.

Жың-зың...

Силердин тилегиңер Токтогулумду эсен кайтарган, силердин жакшы санааңар ... деп, ыраазылык, шүгүрлүк айтып жатты.

Ошондо да «мага арыгы тийип калды» деген кинээ уккан булардан Токтогул.

Баш куттуктоо өзүнчө салтанат эмеспи, тапканы мал жетелеп, согумга козу өңөрүп келишти.

Бирок, өзүнө үрөйү жылуу учурайт, мындай бапайган орустар Сибирде көп эле бирге болушкан, кайсынысы экенин эсине ачык келбейт.

Уккандырсың Россияда жүрүп келген соң, орустун Тверь деген жери бар, дал ошол жерден боломун.

Тиги өнүмдүү Фергана өрөөнүнөн жер тийбей, өңкөй ар кошмо кедей мужуктар өз алдынча тоо арасына бозгон.

Кара чынжыр колуна түшөбү дагы?..

Жаш эле анда, демдүү эле ал кезде, эми минтип корлуктан көгала болуп эрте карыган убагында кантип чыдап көтөрмөк?..

Карачач күйөөсүн чанып атасыныкына келип отурган жеринен Авлетимде кездешкен.

Күзгө таяй ак куржун толо пул менен «Прошение» кагазды бүткүл уездге таасирлүү тилмеч Юсуф аркалуу төрөнүн идарасына киргизилди.

Чайканага түнөштү да, эртеси Жеңижок менен Ныязаалы эртелеп Юсуф тилмечке барышты.

Уезд идарасына келишип, Юсуф төрөнүн алдына кирип, көп деле буйдалбай кайра чыкты.

Зайып токтоо, дагы эле өйдө карабай, көгүчкөндөй сыпаа, адептүү, кашын саал өйдө кыла:

— Токо... аман бошонуп чыктыңызбы, Токо?..

Жүрөгүмдүн канына боёп, кыйылып калган жаштыгымдын кызыл-жашыл гүлүн жайгам...

Сүйүнө, бирин-бири кылтыя тиктей калышып, көздөрүнө, уурттарына жылт эткен нур боло жылмаюу дароо эле келген абышкага үйүр ала калышат.

«...Э-э акыры ак куунун жанына кеттиби Куу Мерген...»

— Жөө чыгам...

Көп өтпөй Убактылуу Өкмөттүн тизгини адвокат Кенский төрөнүн колуна кетти.

— Кандай жүрөсүң?

«О-о, кой, болбо-ойт...» деди бирөө ичинен» «Э-э, сатып эле алып коюшу ыктымал булар, кокуй.

Фрунзе: — Эми, артка кетер жол бузулбай турганына ишенебизби, жолдош Веревкин?

Поезд тынымсыз кыйкырып, күшүлдөп-бышылдап, тынымсыз нары-бери жүрүп турду.

Фрунзе: — Жолдош Веревкин, көп чуу чыгара бербеңиз.

Тиги Веревкин жакты бир тиктеп алып:

— Төрө ишенбей жатабы?

— Бирок, кожом, «дин-Ислам үчүн» күрөшкө кошун керек ко?

Эл ишенип ээрчий турган, көзгө да, сөзгө да токтомдуу кадыры бар адамдарбы?

Жыйырма уруусу куйрук улаш ээрчиди артынан.

Ыя, мейман болуп, эртең таң азанда кеткиле.

— Кана, деди ээрге өбөктөгөн бирөө.

Бул элдин ич дүйнөсү ушундай.

Июль айында падышачыл атаман Дутов Оренбургду басып алып, Түркстан Россиядан кесилип калды.

Мурдагы ак гвардиячыл офицерлер Ашхабад шаарында козголоң чыгарып, бир аз күндөн соң Каспий айланасындагы шаарларды ээликтеп алышат.

Фергана өрөөнүндө кулак Монстров уюштурган «Крестьянская Армия эң оболу өз алдынча орус кыштактарын коргоо милдетинде иш баштамакчы болгон болучу.

Эң акыры кыйын кыстоо мезгил боло калганда «Крестьянская Армия» толугу менен ак гвардиячыл генерал Мухановдун таасирине өтүп кеткен.

«Бизге большевиктердин кереги жок бизге дыйкандар, өз билгениңди кылган эркиндик бере турган өкмөт керек», - деп, баш аламан болууга түрткөн.

Меймандын ыгына жараша болуу, көңүлүнө кароо ылазым.

Мадаминбек: — Сиз эмне үчүн «бек» дейсиз мени анда?

Фрунзе: — Эмне үчүн Монстров менен бөлүнүшүп кеттиңер?

Мейли Осипов, мейли Муханов, мейли Ситняковский, мейли ошол эле Монстров — баары бир, булар ким?

--Кана, эмне үчүн бул төрөлөр кеңеш өкмөтүнө өтүп алышпайт?

Чоң дарбазага жакын чарпаясында үй ээси уктап жатат, кээде коңурук салып кеткени араң эле түн арасынан кулакка жетет.

Жалт карай берди Мадаминбек, эрди бек кымтылган, муруту түктөйүп, эки көзү пашага кадалды: — Эмне? — деди, паша дагы бирдеме айтканы ооз жасаң келе жатканда колун кескин терс шилтеп, сүйлөтпөй салды.

Мына, эртең Фрунзе «колуңарда бир бузуку жүргөн имиш, ошону бизге тартуу кылгыла» десе, эй пашам, эмне демекчимин?

Түнү бою кирпик кагышпай ал Сухов экөөбү килем төшөлгөн сөрүдө томурайышып, бүкүлү бойдон уктап жатышкан.

Дагы алдыртан серп таштады Фрунзе.

Зыяпаттан соң Фрунзе аттанмак.

Ушул гана учурду күткөн сыяктуу аргымагы дыр коё алга бой урду.

Кара моюн болгон аргымактар так түйүлүп секирип, сагакташып, үзөңгүлөр кагыша бирин-бири омуроолоп, бирин-бири жөөлөп, чунаңдаша аргыштайт.

Куйбышев жете түшүнө албай: — Ыя, эмне үчүн оюнду токтотуп жатасыз, Михаил Васильевич?

А эми бул кошун, мен айтар элем, накта топураган кара келтек кошун экен.

— Ырчы, ырчы,— деди Орозбеков шашыла.

Михаил Васильевич Фрунзе, ыңкылаптын жол башчысы Лениндин эң жакын санаалаштарынан.

— Өтө катаал түрмө Александр Централы.

— Ырас, ырас, Михаил Васильевич,— деп Орозбеков өзү макталып жаткандай кызаңдап иреңи тамылжып кубанды.

Биз жакында жергиликтүү партия уюмдары менен бирдикте эл арасында үгүт иштерин уюштурмакчыбыз.

Ар түркүн кишилер, кабактары жаркып, кудайдын атын купуя оозанышып, тагдырларынан тилешип, чек кагаздан бирден алышып, четке чыга башташты.

— Мына, бириңе бала, бириңе аке, бириңе үкө, тиги Бишкекте туулуп өскөн өз жердешибиз Михаил Васильевич Фрунзе алдыңарга чыгат.

Кемеге түшкөндүн жаны бир, эми баштагы бириңден бириң чочулоо, бөтөнсүү, жат, кас сезимдериңерди атайылап артка калтырууңар керек.

Эми ыңкылаптын теңдигинен ким болсо да, кайсы улуттан болсо да, өз маңдай тери менен өмүр-сүргөн адам бирдей үзүр көрөт...

Баам салып турган Фрунзе: — Йе, Токтогул Сатылганович,— деп таң боло калды,— орусча да кат билесизби?

Ыңкылап иши, түрмө, сүргүн, нары да жашырынуу талабы үйгө келтирмек тургай кат жазууга мүмкүндүк берген жок.

Күн Чыгыш фронтунун оорчулугу да жоюлду, а ал Түркстан фронтуна жиберилип, эми барууга толук мүмкүнчүлүк пайда болгонуна абдан сүйүнгөн.

Мына, дагы эле чолоо жок, дагы эле иштин кечиктирилгис зарылдыгы аны бир саатка да бошото койбой жатат.

Узун бойлуу, кара каштуу Якуб Токтогулдун колун кош колдоп кармай: — О-о, шулайма, бабай?

— Эң туура,— кубаттады Фрунзе.

Эми аны кой деп токтото албайт, эми ал буулуга толукшуй үн таштабай коё албайт.

Якуб шараптын бирин ачып, кылкылдата бокалдарга куюп салды.

— Бозо да ичип көргөн эмес элем...— деди Токтогул жабышкан Якубга акырын.

— Жо, ичпей турган болгон соң, колго албай эле коюңуз,— деди Фрунзе, Якубдун жаагы тыйыла түштү.

Өзүн эрке баладай эркин сезген Якуб шараптан соң; — Биз дагы ырдай билебиз,— деп Сиротинскийдин гитарасын колуна алды.

Сиздей комузунан мукам күү уюлгуп түшкөн өнөрпоз агага күлүп гана коюу керек.

Врачев элтейип тиктеп калды.

Кайруу европалыктардыкы болучу.

Дагы баягы Якуб Чанышев: —Ва-ай, муну кайдан билип жүрөсүз, а, бабай?

Ушул шартта камчысын мойнуна салып, кайра Мадаминге кирип бергени турабы?

Ою заматта ар кайда чарк уруп кетти.

Кечиримдүү жылмайып койду Фрунзе: — Ушу баарыңар эле «ишин бүтүрүп коюуга» шымаланып турасыңар да?

Кечке жуук, Мадаминбек менен Сухов чайкананын балакасында кыңкайышып, эс алып жатышкан, тыштан бир чоочун адам суранып алардын үстүнө кирди.

Сухов,— деди акырын Мадаминбек, тигилер сүйлөшүү өтчү жерди өзгөртүп жатышат экен, Тамаша тоо ичинде...

Өкүнө үшкүрүп алды Мадаминбек: Мына ошол бизди келбей коюшса экен деп, сүйлөшүүдөн атайы качып, буйтап турушсачы?

Фрунзе:

— Жай элди үймө-үй аңтарууга акыбыз барбы сиз экөөбүздүн?

Барыңыз пашаңызга, Эмне табасыз?

Парад көрүш, мөккө келген бейкапар эл кымкуут түшө бет келди качышып, бирпаста баш айланган чуу болуп кетти.

Фрунзе: Ушун үчүн, анжиян полкунун жоокерлери, бул жагдайда оң түшүнгүлө, бүгүндөн баштап, Акунжан Сапаров полктун командирлигинен бошотулду.

«Дувананын саткын деп сайраганы эмнеси?..» деген ою үмүтүн ошол замат четке какты.

Эми Көр-Шермат эмне дээр экен?

Ошерде эле көз көрүнөө дымак кылып, оозу шакебе кылгандай бир жагына саал кыйшая күлө саламды таназарына албай таштады Көр Шермат.

Мына ушул негизге майда каракчы шайкаларына бийликтин акыйкатсыздыгынан калка издеген жаңы күчтөр агылып кошула баштаган.

Силер басмачынын тамырын кыркуу үчүн жапа тырмак жардамга келүүңөр керек.

Ал эми, кимде ким басмачыга кандай гана деңгээлде көмөкчү болгону билинсе аёосуз атылат.

Тез, тезинен, дыйкан туугандар, кызыл туу жая ынтымактуу бир тууган үй-бүлө болуп чогулгула.

Күрөш шарты оор, анткени туш тарабыбыз фронт, а биздин күчүбүз өтө эле жетишсиз.

Поезд менен Жалал-Абадда турам, төрт гана чакырым жерде бир нече мүнөт мурда бир кыштакты талап кетишти.

Өзөн бойлой этектен гана каттоо болот, бирок ал жак мылтык, пулемёт кезелип, күндүзү да, түндөсү да катуу тосулган.

Ырас гана болгон экен иттин күчүгүнө.

Тымызын карап Фрунзенин көзү көзүнө уруна түшкөндө кайра жалтанып, сабылып жер тиктей калды.

«Эмне кылабыз?» дегенди туйдуруп Фрунзеге суроолуу карап, ордунан турду Веревкин.

Гунн, Чынгыз-хан, Темирлан дегендер ким?

Таңуулоочу күч менен аткартуучу эмес, жаңы дүйнөнү өзүлөрү куруп алуусуна жол-жобочу, бек ишенимдүү бурадары, жөлөк гана болуп туруш керек.

Кеңеш эң акыры жергилик улуттардан аскерге тандап алуу, ар бир болуш элге ондон мылтыкчан «самоохрана» отряддарын уюштурууну макулдашты.

Жакынкы учурдагы аскерге алуу маселеси айылдык партиялык ячейкалардын, мусулман кедейлеринин комитеттеринин чогулуштарына дейре бардык партиялык уюмдардын жалпы чогулуштарында талкууга коюлсун.

— Пай-пай,— деди Фрунзе айланта карап,— кандай бийик кандай таза, кандай керемет, Сергей Аркадьевич, а?

Түрк БШКнын төрагасы Кадырбекке карап, сөзүн ошого арнап отургандай Кадырбек кызыл ноотуну тиктеп отурган калыбынан былк этпеди.

Врачев баш ийкеп: — Бар, өзгөчө бөлүмдө иштеген бир жигит бар — ошол жерден эле телефон чалды: — Ким бу?

Тез быякка Штабга жөнөтүңүз,— деп трубканы кайра койду.

Көп өтпөй, тиги-бу жагдайында пикир алышканча Данил Кордуб кирип келип, энтигип, шакылдата келгенин кабарлады.

Жолдош Камчыбеков ыктыярдуу аскердин командири болуп буйрук алат...

Энем Кашгар кышлакта помещиктин жылкы заводунда шыпыргыч болуп иштейт.

Түркстан ичинде тынч тиричиликке өтүү же жаңжалдын андан нары да ырбай бериши мына ушул жагдайга да байланыштуу боло баштады.

Ал өзгөчө Англиянын жардамына таянып, быяктан Персиядагы, Түркиядагы, Афганистандагы, Индустандагы түрки тилинде сүйлөгөн тайпалар жабыла көмөккө чыгат деп ишенди.

«И, көзүм илинип кеткен белем?..» - деп акырын сүйлөгөн Калкожонун үнүн таанып, эшик күзөткөн мурид эмне дээрин билбей селдейди.

Дагы нары бастыра түшкөн соң Калкожо ээрге өбөктөп, аттын башын коюп жиберди, мүрид артынан калбай куйрук улаш илешип чапты.

«Токто, куп жакшы болуптур, казынаңды казып алып, өзүңдү ордуна тыгып салып кетейин дегениби?»...

Эми эле соо эмес беле?

— Токо баатыр,— деп сөз баштады Калкожо атайын басмырт,— мына, знеси талак Кадырбек баарыбыздын түбүбүзгө жетмей болду го?

Жана да өз мусулманчылык ыйык вазийфаңды өтөйсүң.

Калган топураган көп басмачы эшенге караганда дайыма талоонго баштап кирген кайратман Кара Токону ээрчитип жүргөн кыян кескилер.

Калкожо куу башты камчы меш карс дедире бир тартты.

Дагы эле Калкожо эшенге ишенип, анын «мусулман абад курам» деген сөзүнө алданып жүргөн, чын эле ыманы бүтүн элби?

Жороколор оолжуп, сөз көбөйүп, кай бири нары кыңкая үргүлөй баштады.

— Өй,— деди үй ээси чоочуй, тиги камырабаган күпүйгөн «бий баланын» кулагына сала,— баягы от жагарым али кире элекпи?

Ушу кара түндө, а балким, кыя өтүп кетишпесин?..

Түнкү муздак аба шонк жарылып алыска жаңырыктап кетти.

Те алыстан жооп болуп мылтык атылды да, көп өтпөй бери карап чабышып келе жаткан көпчүлүк атчандын дүбүртү угула баштады.

Байдын иреңдүү токолу дароо көмүлгөн отту ачып, как куурай таштап, үүлөп тутандырып жиберди.

Бул үйгө кожо өзү жайланыша турганын билген соң ээрчий кирген кишилер да, иттин артынан жыла басышты.

Кай бири түнү бою ичкен бозосу али ичинен түшө элек алагүү мас.

Кайдуулат Өкмөт эң акыры эшенге ошону эскертти, өзү да «минем» деп, ошону көңүлүнө төтөк да кыла кетти.

Дайыма уялаш иттей ээрчиген эки басмачысы кошо жүрөт.

Бирөөнүн күчтүү атын жыгып минип, өлө-тала чаап, эки көзү кызарып калган.

— Күү черткен колуң менен кантип киши өлтүрүп жүрөсүң?

— Мени тааныбай турасызбы, байке-е?..

Кеден орус кедейчил, теңпоз чыкты.

Булар жергилик эмес, кайдан экенин билбейт.

Ким бир ыктуу учурду аңдып жүрөт экен? — деп, кыйкырык салып, маузеринен удаа-удаа ок чыгарып, айбат кылды.

Чөптү акырын шуудуратып бирөө аңдып келатабы?

Аман кың дебейт, кыйла оңолгон, руху тирилген: — Шарапаттан дарек барбы?

Бир убакта: — Бек,— деп сөз баштады Энвер паша, «бек» дегени тиги колтойгон тоң немени жибитүү, имерүү, тамырын тартканы,— даярлык кандай?

Ме десе, леп деп алдың, айдадың, мына үзүрүн жеп отурасың, жалган болсо да «ыракмат» дедиңерби бизге, жок, же жалганбы?..

Өзү маанилүү деген сөз тизмегинен соң асте кыя Мойдун жакка серп таштайт.

Бир миң беш жүз он эки атар винчестер, көп смит-вессон тапанча, чырашы ачылбаган яшиктер толо даяр ок келди.

Деги чечекейи чеч болуп, мардайып, эми көз көрүнөө бөжөңдөп калган Мойдунга: — Бек, те калдайган атчандар да силерге караштуу элби?

Ошол күнү Мойдун менен Жумабай амин «аскери» үчүн элүү винчестер алышты алдынан.

Жумабай амин менен бир күнү ээн отуруп, ал сыр алышты: — Кадырбек кандай адам, амин?

Пашасы гана түшүнсүн үчүн немецче сүйлөгөн болучу.

Энвер паша кабагын үйрүй тиктеп, бир саамга токтолуп, анан эч камырабаган кебете кийип, акырын немецче: — Ким айтып келди?

Эмне кылса көкшүнү сууйт?

Колго түшүп, кордук көрүп, анан өлмөк эппи?

Эми Эдвер паша эч кимге карабай, смит-вессонун таянып, жарадар кийиктей аксап, кыбырап мөңгүгө тырмышты.

Не кулагы чып бүттү, не тыяктан атышуу токтоду, ал үчүн бул күүлдөгөн шаңдуу аалам шарнасын биротоло тыйган өңдүү ың-жыңсыз болду.

Кирген суудай үндөнгөн а, окторулган сен кимсиң а?

«Э-э... бала ыңаалап атат, нан жейм, суу ичем дейт...

Чайкана ээси кулагы муну илери замат леп жетип: «Ха, хай... жаранлар, секин, жаранлар...

— деди Коргол ачуулуу ыкшырая.

Жай ээси лепилдеп, сөөрүсүнө жаңы төшөк жая салып, «келиңиз, келиңиз» деп айтып калды.

Кубаты жок киши капыстан тоё жеген демдүү оокатты аш кыла албайт эмеспи.

Же жаркын эмес, же кара эмес, толукшуп буурул тарткан, жылуу бейпил түн.

Баамдуу уулдары качан атасынын оюнда бирдеме турганын сезишип, саал артта кошо ээрчишет.

Күн Токол ийилип, астанага чеке тийгизип, сый билгизип тосот: — Кел, жаркын күнүм...

Өз уулумдун бириби?..

Кара Каган жакшы көргөн токолунан мындай жорук күтпөгөн, эси эңгирейт, ага эңилип тиктей акырын сүйлөйт: — Э, эсиң жайындабы?..

Өзү Эдил Улан эсенби?

Туштуштан аттуу, жөө, төө минген, эл самсыйт.

«О-о... пайгамбарга шек келтирет деген эмине...» - деп, бирөө тымызын жакасын карманды, бирөө ой экчеп, мааниге ынанып баш ийкеди.

Затаевич: — Ушул «оң» деген, «сол» деген буроодогу куүлөрдүн баарын өзүңүз чыгаргансызбы?

Он беш күн бою иштешти.

Кагазга түшүрсө болобу ушуларды, жолдош Затаевич?

Бул дисциплина – студенттерге практикалык билим берүүнү жана алган билимдерин иш жүзүндө кеңири колдоно билүүнү көздөйт.

Этиштин грамматикалык түзүлүшү а) Этиштин татаал формалары б) Этиштин категориялары Кыргыз элинин улуттук оюндары.

Сүйлөмдүн айкындооч мүчөлөрү: а) аныктооч б) аныктоочтордун бөлүнүшү.Сүйлөмгө синтаксистик талдоо.

Төмөнкү ыр саптарынын автору ким?

Бул илим тыбыштардын акустика-артикуляциялык, функционалдык касиеттерин, тыбыштардын речтик агымда түрдүүчө өзгөрүлүп айтылышын (фонологиясын), муун, басым, интонация сыяктуу маселелерди иликтейт, үйрөтөт.

Бирок фонемалардын бардыгы - тыбыш.

Мисалы: тал – жал – кал – мал деген сөздөрдө үнсүз тыбыштардын (т – ж – к - м) алмашылышы менен сөздөр жаңы маанилерди туюндурду.

Үндүү тыбыштар сүйлөө органдарынын ичинен алардын жасалышына активдүү катышкан тилдин, жаактын, эриндин абалына жана үндүн созулушуна карай классификацияланат.

Үндөшүү (сингармонизм) түрк, монгол тилдерине, ошондой эле финно-угор, тунгус-манжур тобундагы тилдерге да мүнөздүү тыбыштык мыйзам.

Касым Тыныстанов - таланттуу, таанымал окумуштуу; белгилүү тилчи; педагог, коомдук жана мамлекеттик ишмер, акын, драматург, кыргыздан чыккан алгачкы кызыл профессор.

Аны жакшылыктын, ийгиликтин жышааны катары түшүнгөн принц келечекте бул жерге шаар тургузууну ойлойт.

Бул аралдагы шаар адегенде күч-кубаттуу Шривиджайя империясына баш ийип турган.

Кийинчерээк явалыктардын, андан кийин малайзиялыктардын бийлигин тааныган.

Сөздөр грамматикалык жактан тигил же бул сөз түркүмдөрүнө кирет, тийиштүү формалар менен өзгөрөт, сүйлөм мүчөлөрүнүн милдетин аткарат.

Күн – эң чоң планета.

Нерселердин, кубулуштардын өз ара окшоштугуна жараша сөз маанилеринин оошу жолу аркылуу ооштурулуп көчүрүлөт.

Табу жана эвфемизмдер да синонимдердин пайда болушуна чоң роль ойнойт.

Мисалы: лингвистика-тил илими, колдоо-демөөр-спонсор, мөөнөт-срок, жатжазуу-диктант.

Бир эле темада бир нече аудиторияда сүйлөөгө туура келсе анда, аудиториянын деңгээлине ылайыктап, бир нече варианттарды түзүп алуу оң.

Угуучулардын сезимин дароо жылоодон алып, көңүлүн дароо өзүнө буруу үчүн, сөзүңдү айтылып жүргөн трафареттен баштаба.

Маданий-турмуш лексикасы: балерина, актриса, ырчы, композитор, режиссер, скульптор, дизайнер.

Терминдер башка сөздөрдөн айырмаланып, көп маанилүүлүккө, өтмө маанилүүлүккө ээ эмес.

Орус тилинен кабыл алынган сөздөр: фонетика, морфология, синтаксис, орфография, сюжет, балет, теорема, драма, жанр.

Мисалы: Кыргыз Орхон-Енисей жазууларында кыргыз, орто кылымдагы арабча маалыматтарда хырхыз түрүндө берилип келген сөз азыркы кезде кыргыз болуп өзгөргөн.

Улуу жердешибиз Махмуд Кашгаринин аты да араб сөзүнөн алынган.

Анын зээндүүлүгүн байкаган мугалими Зайыров Тайырдын сунушу аркылуу Россиядагы Оренбург шаарындагы мектепке жиберилген.

Тил илиминин фразеологиялык состав жөнүндөгү атайын бөлүмү фразеология деп аталат.

Окуучулар кандай көндүмдөргө ээ болушту?

Презентация учурунда кайсыл сөз түркүмдөрүнөн жасалганын мугалимдин жардамы менен, текшерилип багыттоочу суроолор берилип турду.

Силер мурунку сабакта омонимдер менен таанышкансыңар.

Анда баарыбыз синоним жөнүндө алган түшүнүгүбүздү чыңдайбыз.

Ар бириңер таркатылган карточкалардагы синонимдерди эки мамычага бөлүп жазгыла.

Баяндоочу – эмне кылышат?

Колхоздун контору (атама сүйлөм).

Схема сунушталат (ал схема боюнча сүйлөм түзүү керек).

Бу ийри кылыччандарды биринчи жолу көрүп отурабы?

Генерал Черняев баарын көрүп турду.

Көп кошун чубалып, кара селдин шарындай түрмөк-түрмөк болуп, эң катуу тездик менен, бороондой күүлдөп, генерал Черняевдин сол флангасын жемирип кирди.

Ал эч адашпай, эч калбай, көлөкөсү сыяктуу ээрчип жүрдү.

Бүтүндөй бир уюктуу журттун туткасымын дечү эмес беле?

Акылдуу тандап бурадар күтпөдү беле, белдүү тандап сүйөк күтпөдү беле?

Башсыз, көзсүз, терс карашып жатканыбызда бир күнү, же хандан келип, же орустан келип чаап кетсе, анда эмне болобуз?

Токтоо керек, күтүү керек, заман көчү, куруп кеткир кайда оойт?..

Эгер, бүлө башчысы калыс сүйлөө ордуна, бирине жан тартып, бирине акарат кылса, анда не болот, туугандарым?

Ошондой деп да коёлу...

Эми ыраазысызбы?

Кабак чытылып, колго камчылар карышып, көпчүлүк селдей күүлдөп, ээ-жаа бербей, биринин үнүн бири укпай, ызы-чуу болуп, жабыла атка чуркады.

Мээ ооруткан ойлор ноюттубу, экөөсү тең ныксырап, отуруп калышты...

Жыл маалында бир назар салып тиктеп койбогон чоң таай эмне жакшы көрүп калды экен?

Амир Темир Көрөгөндүн Миран-Шах деген бир уулунан Султан-Мухаммад, андан Абусаид, андан Өмөр-шайх төрөлгөн.

Султан Бабыр бүткүл Индстанга падишах болуп турган чагында быякка элчи жиберип, баласына суроо салдырган дейт.

Ошол төрт зайыптын бири Кутлуккан миң уругунун кызы болуптур.

Биринчи болуп, угуп отурасыңбы, жарыгым, сенин атаң Хажи бийдин башы кетти...

Алим хандын эр жетип, кол баштап калган уулу Шахрух бектин башы кетти биринчи болуп.

Алим хандан дагы Ибрагим бек, Мурад бек деген эки уулу бар эле.

Эки кернайчы узун кернайларын бийик көтөрүшүп, бардык күчтөрү менен үүлөшүп, күрөө тамырлары барсайгыча үүлөшүп, тарта башташты.

«Бээге мингизеби?..» деп ойлоду.

Эми өз оюнан өзү коркуп, эки көзү жылтырап жашылданып, энтигип, оозу жарым ачылып, муун-жүүнү калтырагандай болду.

Тең катар акбоз бээни күчтүү жигиттер дароо тушоолоп жыгып, а өлүм сезген жаныбар бир чыңырып кишинеп, көз ирмемде мууздалды.

Ой, батыр наймандын бийи, кемпирдин көңүлүнө карабай батырлык кылып жөөлөп коё кала турган учур беле?..

Өзүбүз ак тилек кылып хан көтөрүп отурсак...

Нүзүп эми гана муруту кылайып келаткан жаш мырзаны имерип тиктеди: Иним, баштаган канча жигитиң бар?

Ибрагим Хайал көзүн ылдый кылып, башын акырын, өкүнүчтүү ийкегиледи.

Ибрагим Хайал суроосун тактады:

--Коргонобузбу?..

--Же шаардан чыгып кетелиби?..

Бирок, түзүк моокум канбады...

О, азирети...

Диванхана аарынын уюгундай күүлдөп жатты.

Анын ордоңузга, өзүңүзгө, мамлекетиңизге аталык вазийпасына өтүшүнө ыраазысызбы, о азирети?..

«Ой, уулум, отунду алып койгон ээлери эмне дейт?»

Ошол чыккан чууну басып, мындан нары да чыкпай калсын деп чуунун уюткусун тутуп келип отурабыз го?

Ыя, азиретим, ыя, — деп асте күлө шыбырады, — ушу гөзөл жанды сиздин ак никеңизге өткөрүп коелубу?

«Бу байкушту зар какшатып, сүйгөнү кайда тентиреп жүрөт болду экен?...»

Өтө жаш ко бечара, болбойт ко ыктыяры...

Ордону ордо эткен сөөлөтү кана?

Анын көңүлү оой баштады.

Евнух кетенчиктеп жүгүрүп чыгып кетти.

Ал өйдө карабаган бойдон Маткерим жасоолго:

--Желдет...

Ал сеждеге баш койду.

Бул окуяны уккан Мусулманкул шашылыш кайтып, биртке Исфаралыктарды Кокон дарбазанын түбүндө кыйратып таштап, дагы эч тоскоолсуз ордого кирди.

Бири: «Охо-о, жомоктогу чоюнкулак алп ко бу?..»

Элеттин баёо адамы кантип кубанбай коё алат буга?

Йе-е...

Эки айым көздөрүн сүзө, былк этпей, комуз күүнүн сыйкырына арбалып, дем тарта албай калышкан таризде.

Биздин салынар килемибиз, жазданар куш мамыгыбыз ушул көйкөлгөн гүлдүү шибер, А, эми... кудайдын ата кылганы...— деп койду Мусулманкул.

Булардын ысый албай турган көңүлдөрүн ого бетер тоңдуруп коё турган жалгыз окуя ошол болчу.

Бекназар Абилди карады, Абил Алмамбетти карады, Алмамбет оңтойсуз абалга кабылып, кере кулач зор далысын үңкүйтүп, унчукпай отурду.

Ага эс жыюу, этек жыюу, күчүн дагы чактап көрүү зарыл эле.

Жыпар чөптүн нымына чыланган желпүүрдөн бир шумдук таза жыт чыгып балаханага толуп кетти.

Ава кан жыттанып уугуп турду.

Менин күнөөм эмне?..

Өргөө ээси Жангарач бий байбичеси экөө түндөсү келип түнөп, күндүзү караан көрсөтүп, ак тонун күпүйтө эшигинде басып турат.

Же бул жер бүткөндүн жонундагы өркөчү, башындагы таажысы болгон касиеттүү улуу тоолордун сыйкырдуу ээсиби?

Ушул эле перс Канаат-ша — Ташкен беги, теги арап Шатман кожо — Түркстан беги, бадахшан калчасы Рахматулла — мына Бышкек беги.

Койгон шарты аткарылган соң датканын аброю аркалык туугандарынын көзүнө абдан көтөрүлдү.

Бир оокумда Алымбек датка бир сүйөк кеп талап кыла дагы өзү түйшөлдү, «үйгө түшөлү эми» деген ою ооз учуна келип.

Ошол жерде шайх-уль-Ислам Сагизаададан башкасы муну билип келген, Алымбек датканы шексинтпей ортого алып туруш вазийпасы тапшырылган өңкөй кутумдар экен.

Бош калуу ээсиз калуу эмес, бүгүн бош турса эртең эсине келген бирөө талашып чыгат.

Өз кезегинде Бухара-и-Шариф элинин тынччылыгын, андан соң улук амирдин ордосунун бейпилдигин, мураскер уул баланын энеси каныке айымдын амандыгын сурамжылады.

Тигине, орус бүгүн Ташкенди алдыбы, эртең бүт Кокон өлкөсүн имерет, бүрсүгүнү Хийвага, андан наркы күнү Бухарага чеп салат.

Ушу азыр ээн үйдө өзүнө кошулуп бирөөнүн ач көзү тирмийип тургандай аардуу ак көйнөктү үстүнө жаба койду Каныш.

Колу каерине тийсе да, бүт тула бою өрүлгөн булдурсундай катуу сезилген.

«И-и, кел, бике, — дептир Тобокел-хан, — тарханыбыз өзү келбедиби, тынччылыкпы?»

«Не муктаждык?»

Кайта көңүлү ооду.

Байдын көңүлүндө тууй турган жаш катын алуу иши да болгон.

Жайдын эрке көпөлөгүндөй сергилең, жашчылыкка, сүйүүгө кумарлуу куш көңүлү кайда?

Уяң немени бөөдө кыса бербейли деп, жигиттер теминип өтө беришти.

— Айт, бүлө ээси сенсиң.

Ким зайыптын ою менен болчу эле?

Буту уюйт.

Мойну уюйт.

Сарыбай таноолорун керип улутунуп алды: Ошондой чыктыбы?

Белди өзүбүз буубасак ким бууп берет?

--Ат жок го?

--Кой эми, — деди, — өкүргөндө ууру кайра апкелип береби, болду эми.

Атаны, жолдо өлгүр ай, ким колдуу болду экен?

Абил бий алдыртан мерчемдүү ууруларды аңтартты.

Үстүндө хан ордосунун таасирлүү кишилери кийчү карала кымкап тон, башында чымкый кызыл манат тыштаган сеңсел жүндүү кара көрпө тебетей.

Ханзаада жээн өзү беле?

Кымбатка турган намыстын баасы, пайдасы эртең канча?

Бир убакта дене шалак этип оонап кетти да, бирок буту үзөңгүгө илинип сүйрөлүп, аргымак кошкуруп үркүп кергиштеп чуркады.

Бу жалаа болсочу?

Генерал-губернатор фон Кауфман ордунан тура келип, Кудаяр хандын колун кармап, бактылуу жымыйган иреңинен өзгөрбөй, таксыр Кудаяр хандын өкүмдарлык даражасын кадырлай тургандыгын тактады.

Мадыл камчыга ууккан.

Билбегенсип сурап коёсуң да.

Болот го ушу...

Көзүңүз жетип турат, бий, Домбуну өчөшкөн бирөө өлтүрдү, а биздин өчөштүгүбүз бар беле?

Ою эки эсе болуп, оңунан чыкты.

Сиз менен биз тириктин тынччылыгын көздөшүбүз милдет...

— Мына биз сабыр кылып не таптык?

Ал сенделип тоо жамынып жүрүп өтпөдү беле?— деди Карачал түшөөрү менен.

Кымыз ичип, үйгө киргенче, жалгыз күүсүн карыя он чакты кайтарып чертти.

– Аксакалдын бул күүсүнүн аты эмне?

-Мен үчүн сиздин күүңүз туюлбаган өнөр, чечилбеген суроо сыяктуу.

Ата-энең Зарлыгынын зарын тартып калгандыр?

Ошондой болсо да сен ойлонбой шашып жатасың, чынбы?

Азыр сенин каалооң аткарылбайт.

Экинчи күнү агытканымда төө узап кеткен эле.

Кыргыздын кылым карыткан тарых барактарынын биринде Байтик Канай уулунун ээлеген орду, кылган кызматы бар.

Тарыхчы белгилегендей, Байтик солто уруусунан чыккан чоң манап да болгон.

Демек, эки жазуучу ата менен баланын түбөлүктүү проблемасына өз алдыларынча кайрылышат.

Биринчиси, эр сайышка түшүп жеңүү, жоону сүрүү, экинчиси, ат чабышта биринчи байгеге ээ болуу.

«Ким өлсө — саган түсер заман акыр» деген ырында Байтикти тексиз хан, никесиз туулган бала деп сындайт.

Экөө айкалышып көрүшөт.

Демек, тарыхый булактар боюнча Көкүм Рахматулланы жалгыз өзү өлтүрбөйт.

Чындыгында эле көрүнүп тургандай, жазуучу каарманды бир беткей сүрөттөбөйт, анын оң жана терс жактары бирдей көркөм объектиге алынат.

Автор бузукунун образы аркылуу феодалдык-патриархалдык доордогу өз ара, ички келишпестиктерди, байлык, мансап, бийлик үчүн болгон кармашты подтекст менен берсе керек.

Албетте, профессионал адабиятынын үлгүлөрүнөн алып караганда фольклордук булактар али чийки.

Айрым учурда тарыхчылардын бир эле көрүнүшкө эки башкача мамиле, баа берип, объективдүүлүктөн алыстап кеткенин көрөсүң.

Эрмектеп күндө карап ай көрөмбү, Эркин тоо ээлегендей кайберенди.

Койлондон кооз жэдигер аты аталып, Күткөн дейт келип кеткен кербендерди.

Ороздон Балбай чыгат болуп зөөкүр.

Ага-ини Күнтуу, Култуу уулдарын, Ардактуу сынчы атабыз ылгап турат, Аттары күлүк чыгып, кызы сулуу, Акыры ушундай эл мындан чыгат.

Сынчы ата жайбаракат басып демин, Солтого сылык-сыпаа айтып кебин.

Кагаздан удаа-удаа беш уул тапты, Кудайга байбиченин иши жакты.

Байке деп ар бир айыл тургунуна, Барууга колукту издөө ыкка келди.

Чыдоого күч-кубаты жетпей калды, Чалсам деп кыргыектей бачым сермеп.

Тамылжып бүткөн бою ымыр-чымыр, Тургансыйт сыр алдырбай араң чыдап.

Көкүрөк түрс-түрс этип жүрөк кагат, Кабырга сөөгү чыгып өз учунан, Күйгөнсүп бүткөн бою оттой жанат.

Атайын жүзүн ачып уулун көрдү.

Мурдагы балдарынын жолун улап, үчүнчү уул төрөдү Мамыркандай.

Жылаң бут кээ күндөрү ууга чыгып, жапайы айбанатты келчү терип.

Жакшы жок, жаман айтпай көзүм өтсө, жетелеп төркүнүңө уулуңду кет.

Бактылуу өмүр бою болот элең, Балпайып өлбөй тирүү турса байың, Баратат караңгылап эки көзүм, Белимден сыккан өңдүү тигил жайың.

Шоокуму ай ааламды жаркыратып, шооласы тийди жерге таң бир атып.

Бул дагы кудайымдын буйругу деп, баласын өөп-өөп алды ушул жерден.

Тамылжып бүткөн бою ымыр-чымыр, түрсүлдөп жүрөк чиркин булк-булк этти.

Төө-карын тектиринде салыгы бар, Теке, эчки форель чабак балыгы бар.

Аюсу, илбирс, коён суур-суусары, Аларды кармап алат тузагы бар.

Бүткөн бой чыйрыккансып ысып күйөт, Буф десең оозуң толо түтүн чыгып.

Берейин суусундукка кымыз чайкап, Баш багып үй жагыма кайрылыңыз.

Сен дагы кубанып кал ханым деди.

Аңгыча Жаңгарач хан өзү келди, Арбактар колдой көр деп айтып келме.

Өч алып акыр түбү мени соёр.

Олтурса өөдүр-сөөдүр сүйлөй берет, Ошондой күйөө бала кимге керек.

Алып чык балдарыңды күчүң болсо, Азыр мен чыгам сага навыт кылып.

Эшиктен баш бакканда Жаңгарач хан, Эки чал жылуу ордунан ыргып турду.

Болбосо ааламдын бүт кең дүйнөсү, Батырбай бара жатат мага тарбы.

Байкап калып хан атаң.

Ордоңо келип өөп жүрөм.

Белгилүү хандын жалгызы, Бетимден өпчү хан кызы.

Удургуп токтоно албай улук ханың, Убайым тартып турат бузуп канын.

Кызыңды аялдыкка бербедиң деп, Кантесиң мени адамча көрбөдүң деп.

Өх эми кудай буйруп колго тийдиң.

Бири артта бири алдыда бут атымдай, бет алып чаап жетсе куушканын.

Баатырым кай тарапка бет алдың деп, Бир-бирден сурап калды алып колдон’ Бүркөлүп кабагыңыз ачык эмес, Баштачы мен угайын эмне болгон.

Жилигин колуна алып ичпей сорпо, жешпеди казандагы бышкан этти.

Башчыбыз агроном Сорокин былтыр ушул жерге уй тилиндей тилкеге кыракы арпа айдап, тажрыйба кылып өстүрүптүр.

Жал-куйругу желге сапырылган тулпардай түтүнү вагондордун үстүнөн толкуй учуп, паровоз аркырап баратыптыр.

Жолду катар көргөн кыял-элестеримен али бошоно элек болсом керек, коштон тигиндээйрек бир дөбөдө байыркы Таш-Баба туруптур.

Алар менен Енисейдин башынан Тянь-Шанга кыргыздар биз да келгенбиз.

Түшүндүңбү, жаргак шымдуу шордуум?

Каргыш тийген бул Анархай сени менен аялың экөөңө окшогон акмактарды сүргүнгө айдай турган жер тура.

Бир журналдын бетинен дал ушундай көкүлү маңдайына түшкөн вьетнам кыздын сүрөтүн көргөм.

Бирөө эсиркегенсип боору ооруганы да кээде катуу тиет эмеспи.

Меймандын ыгына жараша болуу, көңүлүнө кароо ылазым.

Үрөөн себүүгө Саадатбек менен Эсиркептин трактору бөлүндү.

Кайдасың жооп бер?

Ичи ооруганга үч бүктөлүп, боордо ооналактап жер сүзуп жаткандай сезилди мага.

Эки туфли жетишпейт, кененинен бер деди.

Халат кийген апалар, терип алат заматта.

Бул буюмдун аты, Щётка деген билип ал.

А биз досум экөөбүз, Жолугабыз подъездде.

Чечип илсем пальтосун, Көп медаль жарк деп көрүндү.

Атасы элпек уулун жакшы көрөт, ал эми жалкоо уулуна нааразы болот.

Кечке жуук Жамал оюнга алаксып кетип, энесинин бул айтканын унутуп, музоо уйду ээмп алды.

“Мов-мов" деген атамдын сөзүн аты түшүнөт.

Сүрөттөр аркылуу кросвордду тапкыла. Тик бурчтуктун ичиндеги сүрөттөрдөн эмне ашыкча?

Айлананын ичиндеги сүрөттөрдү жакшылап карап көрүп, «Б» кеткен сөздөрдү тапкыла?

Учкуч самолёт менен кайсы аба жолун тандап алганы туура болоорун таба аласыңарбы?

Өтүк Өткөндө өйүздөгү өзгөндүк Өскөнбайдын өтүгү өрттөндү.

Сүрөттү боёп, сууда сүзүп бара жаткан тамганы атагыла.

Фермада багылган жаныбарлардын ичинде эмне ашыкча?

Ал жерден Пушкин, Гоголь, Тургенев сыяктуу жазуучулардын чыгармалары менен таанышат.

Роман көп чет тилдерине которулду, жазуучунун да аброю өстү.

Кубанычбек Маликов өзү көп окуган, көп нерсени жатка билген адам болгон.

«Кыргызфильм» студиясы тарабынан «Токтогул» көркөм фильми тартылган.

"Зарыгам" менен катар, "Алга бас", "Чамда", "Арсар жигит" өңдүү алгачкы ырларын Мукай Элебаев айыл чарба техникумунда окуп жүргөндө жараткан.

"Тартыш", албетте, ошол кезде сахнага коюлушу мүмкүн эмес эле.

Атасы Тыныстан араб тамгасында анча-мынча окуп кат-сабаты жоюлган адам болгондуктан Касым жети жашка чыкканча эле ага араб тамгасында окуу-жазууну үйрөтүп койгон.

Кыргыз элинин улуттук сыймыгы легендарлык Манастын эпикалык жүрүшүн баяндаган “Манас” баатырдык эпопеясынын дагы бир жаңы варианты колубузга тийип олтурат.

Жусуп Мамай кичинесинен зээндүү, тирикарак сүйкүмдүү бала болуп чоңойот.

Ал Балбайдын “Манасты кандай айтуу шарттарын баяндоо ыкмасы, обону, аракети, манасчынын өң-түрү, тил көркөмдүгү жагынан көрсөткөн өнөктөрүн көңүлүнө бекем түйөт.

Мен Ырчы уул болом.

Тээ илгертеден эле кыргыздарда манасчылык, жомокчулук, санжырачылыктын табигый көз жарылган булактары болгон.

Балбай жаңы учур тапканына эбегейсиз кубанып, таякесинин касиеттүү сырын ашкерелешке шаштырып: «Таяке айтып жибериңиз деп» кыстайт.

Бул материалдар жоголгон болсо да, наристе чагынан таанышкан «Манас» Жусуптун канына кандай, жанына жандай сиңип мээсинде калат.

Бедел таш жолун Дубана Зуң Шаңя деген адам башкарат.

Аны Дубана Шаңя да билчу экен.

Өңү башкача сүрдүү, эки колу тынбай аракетте, шилекейи оозунан атып турат, үнү андан да кубулжуйт, үнү тунук зыңгырап чыкчу.

Люфажун, Өсөйөн Ажы, Мамбетказылар Жусуп Мамайды издеп Акчийге барат.

Алар төмөнкүлөр: а, е, о, ө, ы, и, у, ү; аа, ээ, оо, өө, уу, үү.

Фрунзе: — Эмне үчүн Монстров менен бөлүнүшүп кеттиңер?

Эксперименттик фонетикада көрсөтүлгөндөй, созулма үндүү өзүнүн кыска түгөйүнө караганда болжол менен эки-үч эсеге чейин созулуп айтылат.

Артикуляциялык жактан үнсүздөрдүн жасалышында ооз көңдөйүнүн бир жеринде сөзсүз тоскоол пайда болсо, үндүүлөрдүн жасалышында мындай тоскоол пайда болбойт.

Жасалуу ыгы.

Учурда мамлекеттик тил жана маданият институтунун демилгеси менен бул нусканын көрсөткүч-түшүндүрмө сөздүгүн түзүү иши колго алынды.

Долбоорго тажрыйбалуу адистер менен бирге таланттуу жаш окумуштуулар да тартылууда.

Компьютер лексикографиясында дал ушул амалды автоматташтыруу эң өзөктүү маселелердин бири деп табылат.

Компьютер лексикографиясында бул типтеги сөздүк ар кандай версияда аткарылышы мүмкүн.

Бул, албетте, эбегейсиз зор көлөм.

Алардын үчөөсү ичке үндүү ү тыбышы менен келсе, бирөөсү жоон үндүү у тыбышы менен келди.

Алардын экөөсү ичке үндүү е тыбышы менен, бирөөсү жоон үндүү о тыбышы менен, экөөсү ичке үндүү созулма өө тыбышы менен келди.

Алардын бирөөсү жоон үндүү а тыбышы менен, экөөсү жоон үндүү ы тыбышы менен, экөөсү ичке үндүү е тыбышы менен келди.

Алардын үчөөсү жылчыкчыл үнсүздөр р, з, л тыбыштары менен, экөөсү жарылма үнсүздөр к, ж тыбыштары менен келди.

Алардын экөөсү жылчыкчыл үнсүз й тыбышы менен, экөөсү жылчыкчыл үнсүз л тыбышы менен, бирөөсү жылчыкчыл үнсүз р тыбышы менен келди.

Алардын экөөсү жылчыкчыл үнсүз й тыбышы менен, экөөсү жарылма үнсүз ч тыбышы менен келди.

Алардын бирөөсү жылчыкчыл үнсүз тыбыш з менен, бирөөсү жарылма үнсүз н тыбышы менен келди.

Алардын бирөөсү жоон үндүү о тыбышы менен, үчөөсү жоон үндүү а тыбышы менен келди.

Алардын төртөөсү тең жылчыкчыл й тыбышы менен келди.

Мисалыбызда гүлүстөн деген сөз г фонемасы менен башталып өзүнөн кийин ичке үндүү ү тыбышы менен келди.

Көрө салып маашыркап, аңкайып карап калыптыр.

Жогоруда вазир деген сөз в тыбышы менен келди.

Булбулдай, ажыдаардай деген сөздөр й фонемасы менен аяктады.

Баш деген сөз ш фонемасы менен аяктады.

Мухаммед деген сөз д фонемасы менен аяктады.

Бат, Алмамбет, кат деген сөздөр т фонемасы менен аяктады.

Балам, ислам деген сөздөр м фонемасы менен аяктады.

Өңдүү деген сөз ү фонемасы менен аяктады.

Миң деген сөз ң фонемасы менен аяктады.

Тексте сөз формасынын соңунда х, в, ж фонемалары келбейт экен.

Бул жагынан үндүүлөрдү бөлүп, аларга өзүнчө фоностатистикалык илик жүргүүзүгө арзыйт.

Сөз формасынын башында келүүсү боюнча.

﻿Айбанаттар жөнүндөгү жомоктордун композициясы, стили жөнүндө сөз кылганда өзгөчө диалог формасы кеңири колдонулганы байкалат.

Мөмөсү цилиндр же төрт кырдуу – саадак.

Актив эсебинде дебет бардык түшүүлөр киргизилүүчү кириш бөлүгүн‚ пассив эсебинде бардык чыгымдар киргизилүүчү чыгыш бөлүгүн түзөт.

Каспий бою ойдуңунун эң кургакчыл жерлеринде, жарым чөл өсүмдүктөрүнүн астында өөрчүгөн жарым чөлдүн коңур топурактары кум массивдери менен айкалышып жатат.

Жогорку сапаттагы болотту, металлды жана эритмени алуу үчүн вакуумдук жаа электр меши колдонулат.

Ал эми күкүм түрүндөгү майдаланган металлдарды эритүү үчүн вольфрам же графит сыяктуу материалдан жасалган вакуумдук жаа электр меши колдонулат.

Кыргыз Республикасынын ар бир жаранына квалификациялуу юридикалык жардам көрсөтүлөт.

Түштүгүн кенен ойдуң ээлейт.

Жарым чөл зоналары – кургактыктагы жарым чөл ландшафты үстөмдүк кылган жаратылыш зоналары.

Субтропиктик жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачын кышында арбын жаайт, жайы кургакчыл.

Бул рыцардык аскерди жеңүүгө шарт түзгөн.

«Жолой хан» – композициялык түзүлүшү жана сюжеттик курулушу жагынан баатырдык жомоктун мотивиндеги чыгарма.

Жонглёрлоо – цирк өнөрүнүн жанры; белгилүү ыңгайда үчтөн кем эмес буюмду ыргытып, тосуп алуу.

Бул кенелердин дене түзүлүшү жана өөрчүү циклдери негизинен окшош.

Дзюдо өзүн коргоонун жана кол салуунун өркүндөтүлүп, спортко айландырылган япондук системасы.

Дозиметрия иондоштуруучу нурлануунун зыяндуу таасиринен адамды сактоо, башкача айтканда радиациялык нурлануунун дозасын өлчөө зарылдыгынан келип чыккан.

Карст кубулушу өөрчүгөн.

Дренаж машинасы – дренаж курууда колдонулуучу машина.

Шаардын четинде эл аралык курорт комплекстери (пляж, дайвинг, яхтинг, гольф клубдары, алымсыз соода кылуучу дүкөндөр) уюштурулган.

Шаардан балдар, айрым завод-фабрикалардын жабдуулары эвакуацияланган.

Либих закону боюнча организмдин жашоосу экологиялык фактордун минималдуу көрсөткүчүнө көз каранды.

Эйнштейндин салыштырмалуулук теориясындагы эң негизги роль таандык болгон.

Дарылоо хирургиялык жол менен жүргүзүлөт.

Литостратиграфиялык бөлүнүштөр талаа изилдөөлөрүндө ажыратылып, геологиялык карта түзүүдө колдонулат.

Льюистин эмгектери экономикалык анализдин жалпы проблемаларына, үчүнчү дүйнө өлкөлөрүнүн экономикасына, экономикалык өсүүгө арналган.

Аары зыянкечтери, аары душмандары аарыга жана аары чарбачылыгына зыян келтирүүчү жандыктар.

Сүт эмүүчү жаныбардын организми аары чакканда татаал комплекстүү реакция менен жооп кайтарат.

Аба ырайын болжоо ар бир пункт, трасса (мисалы, авиация үчүн), аймак боюнча аныкталат.

Абдул-Хамид майда улуттардын жана дин өкүлдөрүнүн өз кызыкчылыгын сактоого умтулган кыймылдарын аёосуз баскан.

Абхаз тили - абхаз элинин тили.

Андезиттүү жана базальттуу лава, туф жана шлактан турат.

Калгандары ар башка антропологиялык типтерге, көбүнчө европеид расасына кирет.

Император өлкөдө цензураны жоюуга жана жаңы конституцияны кабыл алууга убада берген.

Автомобиль үчүн жылуулук жана электр кыймылдаткычы колдонулат.

Телекөрсөтүү эки тилде (адыгэ, орус) көрсөтүлөт.

Эркектери бешмант, черкеска, шаровар, бурка, башлык, папах кийишип, белдерине кур курчанышкан, аялдары шаровар, узун көйнөк кийишкен.

Натрий селитрасы щелочтуу болгондуктан кычкыл топурактуу жерде кант кызылчасына, буудайга, арпа жана башкаларга чачылат.

Мисалы, жырткыч энтомофаг жаныбарлардын санынын азайышы менен фитофаг курт-кумурскалардын саны көбөйө баштайт.

Асбест-цемент дээрлик суу өткөрбөйт, узакка пайдаланылат, отко күйбөйт, электр тогун өткөрбөйт.

Мезгилдүү (аскердик гезиттер, аскердик журналдар, мезгилдүү жыйнактар, бюллетендер жана башка) жана мезгилдүү эмес (китептер, брошюралар, баракчалар жана башка) болуп бөлүнөт.

Астек жазуусу иероглиф элементтери бар пиктографиялык жазууга окшош.

Анын көрсөткүчтөрү ушул максатка ылайыкталып түзүлүп, алар статистикалык отчёттор, күндөлүк техникалык жана бухгалтериялык эсептин маалыматтары аркылуу жыйынтыкталат.

Шаар аралык телефон жана телеграф байланыштарын жүргүзүү үчүн айрым шаарларда транзит байланыш түйүнү курулат.

Айя-Софья учурунда дүйнөдөгү эң ири чиркөөлөрдүн бири болгон.

Бул боюнча атом борборунда оң заряддуу оор ядро жана ядронун тегерегинде кандайдыр орбиталар боюнча кыймылдоочу терс заряддуу жеңил электрондор жайгашкан.

Атриббция - текстологиянын илгертен бери келаткан өтө орчундуу маселелеринин бири.

Афганистан - унитардык мамлекет.

Афгандардын музыкасынын калыптанышына этностук, тилдик, диний, социалдык маданияты жана элинин курамынын ар түрдүүлүгү өз таасирин тийгизген.

Цукат, бал, пюре алынат.

Балтика калкы архей менен протерозой замандарынын метаморфизмделген жана татаал өзгөрүүлөргө, бүктөлүүлөргө учураган гнейс, кристаллдуу сланец сыяктуу тоотектерден турат.

Бальзамдоо үчүн дене ткандарына антисептик жана консервалоочу эритмелер, көбүнчө формалин (байыркы заманда бальзамдар, аталышы ошондон) сиңирилет.

Гидро Электро Станция бар.

Практикада көбүнчө анероиддик барограф пайдаланылат.

Басып алынган элдердин кирешесинин ондон бир бөлүгү хан казынасына жана он адамдан бирөө хан аскерине алынууга тийиш болгон.

Ахматованын ырлары англис, немец, француз, итальян, япон, поляк, чех жана башка тилдерге которулган.

Бул жыйнактагы ырларында ал элдик ырлардын, фольклордук чыгармалардын сүрөттөө формаларын кеңири колдонгон.

Анын чыгармалары англис, фарс, француз, немец жана башка тилдерге которулган.

Ачык таштар (кол өнөрчүлүктө) - элдик кол өнөрчүлүктө жээк жип, жүн, кийиз жана тери боёгондо боёкко кошуучу зат.

Ылаңдуу аарынын канаты жайылып уча албайт.

Аккумуляциянын натыйжасында аккумуляциялык рельеф пайда болот.

Самбо, дзюдо, эркин күрөш, улуттук күрөш боюнча жогорку категориядагы судья.

Башкаруу формасы - аралаш республика.

Ангстрем — метрдин он млрддан бир үлүшүнө барабар болгон системадан тышкаркы узундук бирдиги.

Химиялык термодинамика, тамак-аш химиясы, экология боюнча адис.

Аны колдонуу менен башкарылуучу объектинин кадимкидей жана өндүрүмдүү иштешине жетишүүгө, жогорку сапаттагы продукция алууга, сырьё же электр энергиясын үнөмдөөгө болот.

Акциянын контролдук пакети — акция ээлеринин компанияда үстөмдүк кылууну, акционердик коомдун ишмердигине толук контроль жүргүзүүнү камсыз кылуучу үлүшү.

Бышканда тууралган пиязды салып, мурч, калемпир сээп, сүт куюп, оттон чыгарат.

Биргелешип эмгектенүү, өндүрүлгөн продуктуга тең ээлик кылуу жеке адамдын жаратылыш кубулуштарына алсыздыгынан улам келип чыккан.

Дарылоо ооруканада жүргүзүлөт.

Жыл бою өкүм сүрөт.

Апаат көбүнчө капысынан болуп, адамзатка жана чарбага көп залал келтирет.

Бийик тоо алкагынын альпы шалбаалары, батыш жана түндүк дөңсөлүү тоо беттери көрүндү.

Араладай юнона жаратылышта жана атайын өстүрүүдө жакшы гүлдөп, мөмөлөйт.

Түрдүн санын, биологиясын изилдеп, ал максималдуу учураган аймактарда ботаникалык заказник уюштуруу абзел.

Июнь-июль айларында гүлдөп, июль августта мөмө байлайт.

Чектөөчү факторлор.

Топурак менен кошо көчүрүлгөн көчөттөрдөн бирөө өсүп жетилип, гүлдөө мезгилине жетип, мөмө байлаган.

Жашоо тиричилиги (жашоо циклдары).

Жашоого ылайыктуу жерлери жок.

Чектөөчү факторлорду изилдөө.

Альпы жана субальпы алкактарынын талаалуу биотоптору, токойлуу алкактын жогорку бөлүгү көрүнүп турат.

Араб поэзиясынын идеялык мазмуну жаңы ишеним - ислам дининин таасири менен өзгөрүүгө дуушар болгон.

Орто кылымдагы араб элдеринде ооруканалардын жанына медициналык мектептер ачылган.

Ош шаардык кеңешине караштуу.

Үзгүлтүксүз жаюу ыкмасы менен даярдалат.

Токой арасындагы ачык аянттарды бийик өскөн шалбаа өсүмдүктөрү ээлейт.

Офшордук банк бизнесинин мааниси зор.

Жыгаччылык, целлюлоза-кагаз комбинаттары, гидролиз заводу бар.

Бетон аралаштыргыч цемент, кум, шагыл же гравий, суудан турган бетон аралашмасын механикалык жол менен аралаштырып даярдоочу машина.

Устав билим берүү мекемесинин жалпы чогулушунда бекитилет жана анын талаптарын аткаруу мекеменин ар бир мүчөсү үчүн милдеттүү болот.

Лейбористтик партиянын съезддери, профсоюздар конференциясы, ярмарка, фестивалдар өткөрүлүп турат.

Врач бойго бүтүрбөө ыкмаларын жана каражаттарын сунуш кылып, аны пайдалануу жолдорун үйрөтөт.

Немец рыцарларынын орустарга каршы агрессиясы токтотулган.

Кенташ негизинен кварц менен киновардан турат.

Адам коомдун турмушуна, тагдырына, өлкөнүн келечегине таасири тие турган жаратылыштын баалуулугу социалдык турмуштун көрүнүштөрүнө баа бере албай коё албайт.

Баварлар немец жана австрия элдеринин негизги компоненттеринин бири.

Майы менен эвгенол парфюмерия жана тамак-аш өнөржайда, ванилин препаратын чыгаруу үчүн медицинада колдонулат.

Бир катар көп клеткалуу омурткасыздарда (былпылдактар, ичеги көңдөйлүүлөр, кээ бир моллюскалар) жана айрым бир клеткалууларда (жөнөкөйлөр) азык сиңиргич вакуолдор болот.

Вандер-Ваальс күчтөрү - молекулалар ортосунда таасир эткен начар тартылуу күчтөрү.

Вандер-Ваальс күчтөрүнүн жакшы касиеттеринин бири анын электр зарядына жана электр моментине ээ болбогон молекулалардын (системалардын, атомдордун) ортосунда пайда болушу.

Вандер-Ваальс күчтөрү инерттүү газдардын өз ара аракеттенүшүүсүндө аларды катуу жана суюк абалга алып келүүчү жалгыз күч.

Картинг борбору.

Ылаңды илдеттүү аары, алардын калдыктары жуктурат.

Диагнозу аарынын денесиндеги кенелердин санына жараша коюлат.

Васнецов портретчи катары да белгилүү.

Жылкы жайында ылаа учкан мезгилде ылаңдайт.

Топ гүлү чачы.

Ал негизинен болотту ысык иштетүүдө колдонулат.

Жыгачка оймо салуу, кооз карапа чыгаруу өөрчүгөн.

Нефть ажыратуучу жана глинозём ири заводдору, электрондук приборлор, пластмасса, медикаменттер, кыл торко кийимдер, импорт компоненттерден саат жасоочу өнөр-жайлары иштейт.

Костюм жана колкап виртуал айлана-чөйрөдө буюмду кармоого жана тандоого мүмкүндүк берет.

Диагноз лабораториялык изилдөө менен коюлат.

Висна-маэди – койдун өпкөсүн катуу сезгентип, арткы буттарын шал кылуучу өнөкөт жугуштуу ылаң.

Китепте шаар куруу, инженердик-техникалык жана сүрөт маселелери каралып, грек жана рим эллиндик зодчийлигинин тажрыйбасы жалпыланган.

Брежнев бийлик кылган жылдары өлкөдө «өнүккөн социализм курулду» деген негизсиз билдирүү расмий жарыяланган.

Эмерек, сувенир, тиричиликке керектүү химиялык буюмдарын, курулуш материалдарын чыгарат.

Бриан-Келлог пактысы эл аралык укуктун өнүгүүсүндө маанилүү роль ойногон.

Брэила жудецинин (башкача айтканда уезд; администрациялык-аймактык бирдик) администрациялык борбору.

Бугу эти сиңимдүүлүгү жана даамдуулугу жагынан уй этинен калышпайт; териси булгаары жана мех өнөр жайынын баалуу сырьёсу.

Вроцлав воеводдугунун (административдик-аймактык бирдик) борбору.

Муссондук, субэкватордук, түштүгү ысык, түндүгү кышында муздак; нымдуу муссон соккон мезгилде жаан-чачын эң көп жаайт.

Орто кылымда кооз храм, пейзаж, живопись, скульптура портрети, пил сөөгүнөн, жыгачтан, металлдан кооз буюм жасоо басымдуу болгон.

Вьетнам тилинде үч диалект бар.

Финансы органдары отчёт маалыматтарынын негизинде ишкананын чарба ишин анализдеп, эсептешүү абалын тактайт да, пайдаланылбай жаткан мүмкүнчүлүктөрдү аныктайт.

Бухгалтериялык эсеп – финансылык жана чарбалык ишмердигинин натыйжаларын эсептөө системасы.

Дарылоодо анын себебин жоготуп, гимнастика жана массаж сунуш кылынат.

Бандаж кийүү ички органдардын ишин жакшыртып, ич булчуңдарын чыңдоого түрткү берет.

Журнал, бюллетень чыгарып турат.

Ылаң оор өткөндө алдыңкы жаагы шишийт, чел кабыгы кызарат.

Машина куруу, жыгаччылык, химия, тамак-аш өнөр жай ишканалары, кондитер комбинаты, парашют заводу иштейт.

Организмге келген тамак заттары сиңүү процессинде ткань жана органдарда түрдүү химиялык бирикмелерге ажырап, ар кандай уу заттар пайда болот.

Запашныйлар - орус цирк артисттеринин үй-бүлөсү.

Отоо чөп, көпчүлүгү уулуу.

Республикада малдын жаңы породалары ала-тоо ую, олуя-ата ую, кыргыз уяң жүндүү кою, тянь-шань кою, алай кою, кыргыз жаңы жылкысы чыгарылды.

Гиббереллиндер – өсүмдүктү өстүрүүчү фитогормондор.

Оккупацияланган аймактарда согуш туткундарын жана жергиликтүү элдерди массалык түрдө кырып жоюунун (өзгөчө еврейлерди) негизги уюштуруучуларынын бири болгон.

Керектүү маалыматты алуу визуалдык, аспаптык, контакттык же аралыктан байкоо ыкмалары, ошондой эле статистикалык отчёт системасы менен жүзөгө ашат.

Бирок аны кантип денеге коопсуз киргизүүгө болот?

Гёте табият таанууда жаныбарлар менен өсүмдүктөрдүн салыштырма морфологиясы, физика (оптика жана акустика), минералогия, геология, метеорология боюнча бир нече эмгек жазган.

Суйаб шаары борбор болгон.

Кабуки — салттык япон театры.

Кюсю аралынын түштүк жээгинде жайгашкан.

Көп бөлүгүн интрузия (гранит, диорит, порфирит) жана эффузия (туф) тоо тектери ээлейт.

Ишкананы сатып алгандан кийин эмгек коллективи ишкананын бүткүл мүлкүнүн, ошондой эле анда чыгарылган продукциянын толук укуктуу ээси болуп калат.

Жасалма радиоактивдүүлүк – туруктуу (башкача айтканда стабилдүү) ядронун ядролук реакциянын натыйжасында реактивдүү ядрого айлануу кубулушу.

Шаркыратмалуу, калың карагайлуу кооз ландшафтынын рекреациялык мааниси чоң.

Турмуш-тиричилик кызматынын бөлүмдөрү, үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу, соода түйүндөрү, май жуваз цехи, мончо иштейт.

Адырлар негизинен неоген мезгилинин конгломерат, мергелдүү чопо, тоолуу бөлүгү юранын чополуу сланец тектеринен турат.

Көз өлчөө съёмкасы – жер бетинин түзүлүшүн жөнөкөй курал-жабдыктар, аспаптар менен кагазга түшүрүү.

Куну айбанаттары — жапайы же колдо багылып, терисинен мех буюмдары жасалуучу сүт эмүүчү жаныбарлар.

Куш таптоо — алгыр куштарды аң уулоого үйрөтүү.

Фаунага бай, көп ярустуу дайыма жашыл тропик токою басымдуу.

Калимантанда сейрек кездешүүчү жана жоголуп бараткан айбанат түрлөрүнүн популяциясы корголот: орангутан, суматра кериги, кабылан, индия пили, малайя аюусу.

Жогорку агымында ноябрдын башынан, төмөн жагында ноябрдын аягынан апрелге чейин муз каптайт.

Камагуэй - провинциянын административдик борбору.

Кенташ тарамдары алтын-сульфид-кварц формация тибине кирет.

Сарай жабуу, жерге төшөө, кашаа кармоо жана башкаларда кеңири колдонулат.

Суюк сырьёдон (нефть майларынан), жаратылыш же өнөр-жай газынан, газ жана суюк сырьёнун аралашмасынан алынат.

Көпшөк бетон, көпшөк куйма таш – көптүрүлгөн, илээшкек суюктук жана кремнезём сымал компоненттин аралашмасын катыруу менен алынган жеңил бетон.

Илээшкек зат катары портландцемент алынат.

Щелочтордо жакшы эрийт.

Ушуга жараша опалдуу, халцедондуу, кварцтуу же аралаш түрлөргө бөлүнөт.

Ингулец дарыясынын жогору жагында жайгашкан.

Областтар уезддерге, уезддер болуштуктарга (волость) бөлүнүп, аларга айылдар караган.

Мамалагы чала уйкуда жаткан энесинин эмчегин ээмп, бат чоңоёт.

Вюрцбург районуна карайт.

Рён-Грабфельд районуна карайт.

Рён-Грабфельд районунун борбору.

Эрланген-Хёхштадт районуна карайт.

Айхштет районуна карайт.

Ноймаркт-Жогорку-Пфальц районуна карайт.

Гюнцбург районуна карайт.

Айхах-Фридберг районуна карайт.

Бул күн кыргыз циркинин жаралган күнү катары эсептелет.

Мында мигматит, гнейс, кристаллдуу сланец сыяктуу метаморфизм тектери жана гранит кездешет.

Карабах хандыгынын калкы негизинен дыйканчылык, малчылык жана багбанчылык менен кесиптенип, килем, булгаары буюмдары менен атагы чыккан.

Учурда карапа жасоо цехтеринде турмуш-тиричиликке керектүү карапа буюмдары жасалууда.

Өрөөнү кооз; карагай, бадал токою ээлейт.

Аялдар юбка, жеңсиз кофта кийип, кооздуктарды тагынышат.

Каркыра көтөрүлүшү падыша өкмөтү тарабынан түзүлгөн жазалоо отрядынын жардамы менен сентябрдын аягы – октябрдын башында аёосуз басылган.

Карын зилинин курамын изилдөө ооруну аныктоого жардам берет.

Туризм (яхтинг, виндсёрфинг жана дайвинг) өнүккөн.

Катарлап себүү – дан эгиндерин себүү ыкмасы.

Аккумуляциялык кашат борпоң чөкмө аллювийден, цоколдук кашаттын үстү аллювийден, асты чулу тоо тектен; эрозиялык кашат бүт бойдон чулу тектен турат.

Тоо этектерин бойлой шагыл жана кум-топурактуу чөкмөлөрдөн турган айдөөш делювий шилендилери жатат.

Оёңдордо шор жерлер кездешет.

Квази ядролордун арасындагы байланыш ядролук күчтөр менен түшүндүрүлөт.

Кванттык саат, атом сааты – убакытты эсептөөчү түзүлүш; анда жыштыгы кванттык стандарт менен башкарылуучу кварц генератору бар.

Квершлаг кенди казып алуу, ташуу, жумушчулардын ары-бери жүрүшү, шахтанын ичин желдетүү, жер астындагы сууларды агызуу үчүн колдонулат.

Медпункт бар.

Кең форматтуу кино үчүн кино тартуучу, үн жазуучу, кино көрсөтүүчү жаңы форматтагы атайын аппараттар бар.

Тамакта катуу өңөр пайда болуп, организмдин жалпы уулануусу байкалат.

Кёльн – дүйнөлүк маанидеги автомобиль өнөр жай борбору.

Германия Федеративдүү Республикасынын түндүгүндөгү башкы жол тоому.

Атомдук реакторлордо дейтерий (суу менен бирикмеси) оор суу түрүндө, илимий-изилдөө иштеринде, белгиленген атом түрүндө химиялык көп реакциялардын механизмдерин чечүүдө колдонулат.

Дифосген өтө уу, тумчуктургуч касиетке ээ.

Друцэ чыгармаларында адамдардын рухий байлыгын, мыкты сапаттарын чагылдырган.

Дьюинин пикири боюнча таалим-тарбия эркин экономика шартында ар кандай кырдаалдарга ыңгайлаша билген инсанды тарбиялоого багытталышы зарыл.

Амберг Шульцбах районуна карайт.

Чыгармачылык процессте негизги роль режиссёрго таандык.

Адегенде кириллица түштүк (болгар, серб, македон) жана чыгыш славяндарга (орус, беларусь, украиндерге) тараган.

Дайыма сууда жашоого ыңгайланышкан.

Князь адегенде аскердик демократиялык органдарды башкарып, кийин алгачкы феодалдык мамлекеттин башчысына айланган.

Кокус чоңдук — ыктымалдык теориясындагы негизги түшүнүктөрдүн бири; ыктымалдыгы сыноонун кокусунан чыккан натыйжасына жараша ар кандай мааниге ээ чоңдук.

Бугу багуу, балык жана аң уулоо өнүккөн.

Талаа өсүмдүктөрү ээлеген платонун басымдуу бөлүгү айдоо (буудай) болуп эсептелет.

Коо эрозиялык процесстердин (кээде карсттык, эолдук, аралаш) таасиринен пайда болот.

Таштан жана фарфордон, карападан идиш жасоо өөрчүгөн.

Текстиль өнөр-жай жүн кездеме, тигүү жана трикотаж буюмдарын чыгарат.

Пхеньянда метрополитен иштейт.

Корей Эл Демократиялуу Республикасында университеттер, мугалимдер жана техникалык институттары, адистештирилген колледждер иштейт.

Людвигсбург районуна карайт.

Өлкөнүн басымдуу бөлүгүн тоолуу рельеф ээлейт.

Эң бийик чокуларын бийик тоо шалбаасы – парамо ээлейт.

Өлкөнүн борбордук бөлүгүндөгү оёңдордо тропиктик кара топурактар таралган.

Дыкат магниттик съёмкада геологиялык карта түзүлүп, кен издөө жүргүзүлөт.

Магниттик съёмка жүргүзүүдө геомагнит талаасынын толук чыңалуу векторунун модулу өлчөнөт.

Октябрь революциясына чейинки чыгармаларында казак элинин муң-зарын көрсөтөт.

Маймыл зоопарк жана лаборатория үчүн кармалат.

Овчаров гитлерчилер курчоосунда калып, баатырларча курман болгон.

Ургаачысы жумурткасын (уругун) сууга таштап, алар сууда уруктанып, өөрчүйт.

Көбүнчө аары жана сары аары аркылуу чаңдашат.

Дарылоодо төрт хлорлуу углерод, тимол, тиабендазол берилет.

Ошондой эле изилдөө багыты бир, бирок изилдөө ыкмалары боюнча айырмаланат.

Анда оозду жана тамакты нымдоо үчүн зарыл шилекей бөлүп чыгаруучу майда бездер, ошондой эле даам сезгич рецепторлор жайгашкан.

От алдыргыч шам, от алдыргыч – ичинен күйүүчү кыймылдаткычта күйүүчү аралашманы учкундун жардамы менен тутандыруучу прибор.

Оттук таш, кремень – кварц менен халцедондон турган минералдык түзүлүш.

Фортепиано, кылдуу, үйлөмө, кыргыз эл аспаптары, орус эл аспаптары, жеке ырдоо, хорду дирижёрлоо, музыка теориясы боюнча бөлүмдөрү бар.

Кээ бир аралдарында мангр токою кездешет.

Марганец кенташтары – курамында марганец же анын бирикмелери бар минералдардын табигый чогундусу.

Волга бою федерация округуна кирет.

Саат канча болду?

Нейтралдоо химиялык өндүрүштө жана калдыктарды иштетүүдө, лабораториялык практикада, айрыкча химиялык анализде колдонулат.

Аялдар корсаж же кофта, бүйүрмөлүү юбка кийип, алжапкыч тагынып, жамынма жамынган.

Тектоникалык процесстерди изилдөө үчүн төмөнкү ыкмалар колдонулган.

Нефть-химия өнөр жайында пластмассалар, жуугуч заттар, боёктор, жарылуучу заттар алынат.

Нивх адабий тили амур диалектисинин негизинде өнүгүүдө.

Дайыма жашыл тропик токою, өскүлөң чөптүү шалбаа ээлейт.

Ниуэ аралы – көз каранды эмес демократиялуу федерация мамлекет.

Кээде кыйраткыч циклондор болуп турат.

Ницщенин оюнча «эрк» дегенде адамдын конкреттүү, индивидуалдык эрки түшүндүрүлөт.

Соо аарыга алиментардык жол менен (ооз аркылуу) жугат.

Бал челектеги жумушчу аарылар кызматын аткарбай, эне аарылар жумуртка тууганын токтотот, тез эле өлөт.

Норвег тилинде сүйлөйт.

Арал кылымдар бою ээн.

Паратиф ветеринарияда – сальмонеллалар уруусундагы микроорганизмдер пайда кылуучу ичеги инфекциясы чакырган ылаңдар тобу.

Парашют спорту – авиация спортунун түрү.

Немец геоморфологиялык мектебин негиздөөчүлөрдөн.

Электроддун материалы – иттрий, лантан же торий менен активдештирилген вольфрам, ошондой эле гафний жана жез.

Плёнкалуу интегралдык схема – бирдик элементтери жана элементтер аралык бирикмелери диэлектрдик бетке (көбүнчө карапа) жабылган плёнка түрүндө аткарылган интегралдык схема.

Плёнкалуу интегралдык схема пассивдүү элементтерден гана турат.

Пневматикалык дүрмөттөгүч жарылгыч затты абдан тыгыз жайгаштырат.

Жыл сайын эл аралык ярмаркалар өткөрүлөт.

Нөшөрлөгөн жамгыр жаайт.

Полисахариддердин көпчүлүгү тамак-аш жана химия өнөр-жайында кеңири пайдаланылат, өзгөчө целлюлоза, крахмал.

Приключениелүү адабият – турмушта чын эле болгон же ойдон чыгарылган курч сюжеттүү окуяларды кызыктуу баяндаган көркөм чыгарма.

Азык-түлүк чачымы – айыл чарба азык-түлүгүн даярдоо системасы.

Жалпы түрүндө врач дарылоо мезгилинде оорулууга дайыма психикалык оң же терс таасир тийгизет.

Санкт-Петербург шаар администрациясына карайт.

Себеби ал без йодду, анын ичинде радиоактивдүү йодду өзүнө топтоого жөндөмдүү.

Кечигүү убактысын ченөө ыкмаларына жараша радиолокациянын импульстук, жыштык, фазалык методдору бар.

Раковина – көпчүлүк омурткасыздардын (раковиналуу амёба, фораминифералар, моллюскалардын, омуроо буттуулардын, кээ бир рак сымалдардын) денесин жаап турган, сырткы коргоочу скелеттик түзүлүшү.

Рентген нурларын алгач рентген түтүктөрүндө алган.

Мейкиндиктеги векторлор үчүн бир тегиздикке параллель эмес ар кандай үч вектор репер боло алат.

Сословиелик монархиянын өзгөчө формасы болгон речь посполитаны сейм шайлоочу король башкарган.

Тез-тез кыйраткыч циклондор болуп турат.

Башаты – мюзикл.

Воронеж фронтунда салгылашкан.

Тензордук эсептөө вектордук эсептөөнүн жана матрицалар теориясынын өнүккөн жана жалпыланган түрү.

Термикалык бургулоо – кварц катышкан тоо тектерди жалындын илебинде бургулоо ыкмасы.

Иштөө шартына жараша тик бурчтуу, кыйгач бурчтуу жана тегерек тиштүү дөңгөлөктөр жасалат.

Адам хромосомаларынын саны жана түзүлүшү аныкталгандан кийин хромосома оорулары ачылган.

Бала-бакыра жок болсо үй ээси улуу киши болсо да эшикти ачып, мейманды алдыга өткөзөт.

Деги эле даамды алгач үй ээси ооз тийип туруп анан сунушу керек.

Түштүк бөлүгүндөгү айдарым капталдарын нымдуу тропик токою ээлейт.

Ылаңдаган эне аарыларды жок кылып, соо жаш эне аарылар менен алмаштырат.

Субтропиктик жана тропиктик чөл өсүмдүктөрү, дарыя өрөөндөрүндө галерея токою өсөт; оазистер бар.

Мындай процесс геосинклиналь жана платформа аймактарында түрдүүчө жүрөт.

Дифференциалдык геометрияда метрика дифференциалдык квадраттык форманын жардамы менен жаа элементинин узундугу аркылуу киргизилет.

Мещандар өзүн-өзү башкаруу боюнча айрым укуктарга ээ болуп, жамааттарга биригишкен.

Мещандардын статусу мурастан мураска өтүп турган.

Эдвин короосундагы чөптөрдү чаап, бакты сугарып, тазалоонун милдетин аткарган.

Монотондуулук шарты бардык х үчүн же х тин кандайдыр бир интервалдагы (кесиндиде) мааниси үчүн аткарылышы мүмкүн.

Приволжье федерация округуна кирет.

Жаныбарларда клеткалардын көбөйүшү аркылуу форма пайда болуу түйүлдүктөн кийинки өөрчүүгө мүнөздүү.

Тоо мөңгүлөрү негизинен тоолордун кыр бөлүгүнө жакын пайда болуп, рельефтин оёң формаларын ээлеп, төр, асылма, өрөөн жана башка мөңгүлөргө бөлүнөт.

Эгерде бул шарттар аткарылса, анда пайданын калган бөлүгү толугу менен же анын олуттуу бөлүгү бул акция ээлерине бөлүнүп берилет.

Мумиё, тоо бальзамы, аркар таш – теги биологиялык чайыр сымал табигый зат.

Алтын (кызгылтым), күмүш (ак), жез (көгүш), темир (кара күрөң) мумиё деп бөлүнөт.

Темир мумиё бардык жерде жолугат.

Споралар шамал аркылуу таралып, алардан жаңы жыныс мууну өөрчүйт.

Мында мээ заты бузулбайт, бирок нерв клеткаларынын иштеши убактылуу бузулуп, мээнин айрым бөлүктөрүнүн байланышы үзүлөт да, анын функциясынын бузулушу байкалат.

Опереттадан айырмаланып, мюзикл татаал, өнүктүрүлгөн драматургия жана жалаң комедиялык мүнөзгө эле эмес, терең драмалык деңгээлге ээ болот.

Мюнцер социалдык-саясий программасында келечектеги түзүлүш бардык эзүүчүлөргө каршы эл массасынын революциячыл күрөшүнүн натыйжасында орнойт деп ырастаган.

Табигый аймактык комплексти ар кандай чоңдуктагы географиялык бирдиктер (фация жана урочище) түзөт.

Кыргыздар мындай кырсыктарды «алаамат», «апаат» деп да коюшат.

Хэбэй провинциясында.

Тариф ставкасы – жумушчунун бир сааттык же күнүмдүк эмгек акысынын тарифтик разряд боюнча түзүлгөн өлчөмү.

Түндүк этегин ар кыл өсүмдүктүү шалбаа ээлейт.

Таш гравюрасы – көркөм графикада аз пайдаланылган литографиялык техниканын бир түрү.

Жөө эңиш, жөө оодарыш - балдар оюну.

Ошондо уулум экөө бири-бирин жактырып калышкан экен.

Дюфрейндин иш оңолуп, китепканада иштеп калат.

Нече?

Кызмат шартына ылайык казактардын арасында узак убакыт бою болууга туура келген, казактардын жашоо шарттарын, каада-салттарын изилдеп үйрөнгөн.

Автордун эмгектери аркылуу енисей кыргыздарынын этностук тарыхын, маданияттын айрым үлгүлөрүн реконструкциялоого болот.

Ал жогорку энергиялуу ядролордун же нуклондордун кагылышында көп сандагы ядролук реакцияга алып келет.

Аналогдуу өлчөгүч прибор эсептөө шкаласы менен, сандуу өлчөгүч прибор цифралуу эсептегич түзүлүш менен жабдылат.

Өлчөө процесси көп элементтердин өлчөө объектисин, бирдигин, техникалык каражаттарын, методун жана натыйжасын өз ичине алат.

Бул өлкөлөр эмгектин эл аралык бөлүнүшүндө өнөр жай өнүккөн мамлекеттер үчүн агрардык сырьё жана эң арзан жумушчу күчүн берип турушкан.

Тоос неге куйругун түрлөнтүп ачып, жаба берет?

Европалык үлгүдөгү илимий адабияттар жана изилдөөлөр менен тааныш болгон кыргыз тарыхчысы.

Сакталуу идеясы алгач философияда пайда болгон.

Лакап деген эмне?

Майрамдоо, самба бийин бийлөө атүгүл пляждарды да өз кучагына камтыйт.

Мектеп, бюро, казарма, чиркөө сындуу социалдык факторлор өлкөнүн руханий маданияты үчүн эмнелерди аткара алды?

Ошондон бери күнү-түнү деп ойлойсуң?

Рейнджерлер деген кимдер?

Рейнджерлер көбүнчө химиялык жана радиациялык чалгындоо отряддарынын жана аскердик-медициналык кызматтын отряддары менен биргеликте согуштук операцияларды жүргүзөт.

Алар белең тилимди?

Апамды аяйм, ал ыйлайт да.

Созулма үндүүлөр кош тамга менен белгиленет: аа, ээ, оо, өө, уу, үү.

Өлкөнүн аймагынын көп бөлүгүн тоо ээлейт.

Тайвань экономикасы өнүккөн региондорго кирет.

Бирок ал маалыматтар белгилүү гана адамдардын колунда болуп, окурмандарга жеткен эмес.

Көтөрүлүштүн жетекчилери жөнүндо булактарда маалымат жок.

Абдырахман аптабачынын көчмөн кыргыз, кыпчак урууларына, жадагалса отурукташкан калкка да кадыры чоң эле.

Отурукташкан өзбек, тажик тургундары көтөрүлүштү колдошту, бирок кыймылдын активдүү катышуучулары боло алышкан жок.

Ал кыштактардын тургундары көтөрүлүшчүлөргө кошулуп, бектери качып кетти.

Ошол кезде орус ээлигине өтүп калган.

Бирок алар да көтөрүлүшту баса албады.

Орус бийликтеринен колдоо издеп, аларга букара болууга макулдугун билгизип, кат жазып да көрдү.

Эки жак тең бирдей аракет кылуулары керек.

Искактын кол алдында эми кыргыздар, кыпчактар гана эмес, өзбек, тажик калкынын өкүлдөрү да чогула баштады.

Чогулган козголоңчулардын арасында кадыр-барктуу бийлер да бар эле.

Өкмөттү премьер-министр (канцлер, министрлер кеңешмесинин же кабинетинин төрагасы), кээ бир өлкөлөрдө мамлекет башчысы жетектейт.

Базель - немец философу жана психиатр, экзистенциализмдин негиздөөчүлөрдүн бири.

Ерасмус программасына катышуу жана проект тандоо иштери кандай болот?

Кесип тандоодо эмнелерге көңүл буруу керек?

Кээ иштер акыл эмгегин көп талап кылбайт.

Форма кантип толтурулат?

Түрк калктарынын түркүк цивилизациясы болгонбу?

Интернет түгүл, компьютер түшкө кирчү эмес.

Гималайдын этегин тераилер (саздуу жунгли), жогорураак муссон токою, аралаш жана ийне жалбырактуу токой, тоо шалбаа жана талаа ээлейт.

Күрүч шиш тумшугу.

Антидоттор менен дарылоо ууланууга каршы күрөшүүнүн натыйжалуу каражаты болуп саналат.

Беларусь - унитардык мамлекет.

Андан тышкары словен, хорват, чех, венгр, серб, цыгандар, ошондой эле немистер, италяндар жана башка улут өкүлдөрү жашайт.

Кийим-кечек, трикотаж чыгаруучу ири компаниялар иштейт.

Бельгия минералдык сырьёлорго жарды.

Жалпысынан атмосферанын батыш циркуляциясы үстөмдүк кылат; түндүктөн муздак, түштүктөн жылуу аба согот.

Орто кылымда кыдырма актёрлордун (шпильмандар) өнөрү өөрчүгөн.

Химиялык жана нефть-химия өнөр-жай өзүнүн сырьёсу менен иштейт.

Израиль - унитардык мамлекет.

Платонун бети негизинен акиташ теги (мында карст процесси өөрчүгөн), кумдук, базальт тектеринен түзүлгөн.

Билим берүү еврей коомчулугунда маанилүү орунду ээлеп келген.

Негизинен малайя тилиндеги адабият негизги орунду ээлейт.

Кыргызстанга дал ушул нерсе керек болбогондо, дагы эмне керек?

Цемент, кыш, карапа такта, кургак курулуш аралашмалары, курулуш химикаттары, желим, карапа жана фаянс буюм өндүрүштөрү өнүккөн.

Кыргыз алфавити орус алфавитинин негизинде түзүлүп, үч тамга (ө, ү, ң) кошулган.

Токой арасындагы ачык аянттарды өскүлөң шалбаа өсүмдүктөрү ээлейт.

Сүйүү эмне?

Швейцариянын мамлекеттик тилдериндеги аталышы ар түрдүү.

Ышкыбоздордун музыка ойноо салты өөрчүгөн; элдик музыка жана бий фестивалдары өткөрүлөт.

Журналист болуп туруп, тарых жөнүндө жазуу оор экен.

Күү менен элдин кайгысын, муң-зарын айткан.

Алгач юридикалык билим алып, кийин физика, математика илимдерин окуган.

«Сынган кылыч» романынын сыры эмнеде?

Турмуш көзү менен.

Эмнеге мындай кеңеш зарыл?

Ал аркылуу гана туура максат коё алат.

Алардын мугалимдик кесипке компетенттүүлүгү кантип аныкталат?

Так аныктоого негиз боло турган стандарт барбы?

Жөнөкөй мугалим менен жетекчинин ишбилгилик деңгээли кандай аныкталат?

Жалпысынан алганда, мугалимдердин ишбилгилиги кайсы багыттар боюнча бааланышы керек?

Сынакта эмнелер өлчөнөт?

Эмне үчүн жашоодо абдан кыйналышат?

Же жөн эле, ичиндеги бугун чыгаруу үчүнбү?

Кайсы эне өз баласынын өлүмүн каалайт?

Башка сөз менен айтса болбойбу?

Кийин аңгеме, очерк, ыр, фельетондору жарыялана баштайт.

Учурда коомго чыгармачыл ойлоно алган, ар түрдүү кырдаалга ылайык маселелерди чече билүү жөндөмүнө ээ кесип ээлери керек.

- эмнеге ата-энелер балдарынын чет тилин үйрөнүүсүн каалашат?

- чет тил чет өлкөгө чыгыш үчүн эле керекпи?

Мисалы, «баш», «кол» деген уңгу сөздөрдөн кандай жаңы туунду сөздөр чыгат?

Бизге терс болгон салттары кандай экен?

"Үйрөнүү формасын, стилин, түрүн өзүңүз белгилеп коюңуз".

Силер өзүңөр кайсыл убакта дагы жакшыраак сабак окуй аласыңар?

Андан кийин удаа-удаа үч эркек төрөлдү.

Жаратылыш ресурстары дээрлик жок болгондуктан керектүү азык-түлүк, сырьёлор, таза суу сырттан алынып келинет.

Блог платформасы сайт биринчи ачылгандан кийин эле иштей баштады.

Тасмадагы карьерасын каскадёр катары баштаган.

Ошондой эле ордодо, калаа ичинде кудуктар жайгаштырылган.

Иудейлер акыр заман күнү еврейлердин душмандарын жазалап, дүйнөдөгү жамандыкты жойгон мессиянын келишине ишенишет.

Алардан дарыдармек, парфюмерия, кондитер жана тамак-аш өнөр жайына керектелүүчү эфир майлары да алынат.

Көрсө жан деген сөздөн гянь деген сөз чыгат тура.

Мен ат тээп жибердиби деп чоочуса, көрсө сен тамаша кылып жаткан турбайсыңбы, чоочутайын дегенсиң го?

Мыкты болсо болсун, анысына ич тардык жок, ал эми атасын жеригени эмнеси?

Ыракмат албай калабы?

Кууп барат замана.

Сууп барат замана.

Теңирим менде не жазык?..

Комплекс балдардын ден соолугун чыңдоо, туруктуулук жана тең салмактык сезимдерин күчөтүү үчүн колдонулат.

Уруу менен уурунун айырмасын билбеген неме элдин туура сүйлөшүнө кандай таасир берет?

Биздин тилибизде туура эмес колдонулуп келаткан бир сөз, «кулакка» тартылып, дээрлик колдонулбай калган дагы бир сөз тууралуу айтпай коё албайм.

Область дебей эле, элибиз илгертен колдонуп келген «дуван» терминин эмнеге албайбыз?

Эң эле алгачкы курулган мавзолей бул ортоңкусу болуп саналат.

Ортоңку мавзолейдин чыгыш фасадындагы колонналардан анча-мынча фрагменттери гана сакталып калган.

Чындыгында кыраан шумкарлар бүркүттү жыга тээп, эч убакта азга ыраазы болбойт.

Галактиканын курамында жылдыздардан башка майда космостук чаң менен газдан турган эбегейсиз зор суюк булуттар да бар.

Туура эмес галактиктердин борборунда ядросу жок болуп, анын түзүлүшүндөгү иреттүү законченемдүүлүктү аныктоо өтө кыйын.

Анткени ааламдашуунун таасири менен батыштын маданияты калк арасына кирди.

Мына ушул сыяктуу ар тараптуу көрүнүштөрдү эске алып кыргыз эли ааламдашуу процессинде кандай жашоо образын өткөрөт.

Подкастинг кантип иштейт?

Кандай программалар керек?

Акча бирдиги – швейцария франкы.

Солтобай совет доорунда эскичил, уруу ырчысы эсептелип, анын чыгармачылыгы иликтөө, изилдөө алкагынан четте турган.

Зимбабве аймагын адамдар таш доорунан мекендеген.

Бирок аң уулоонун кесепетинен алардын саны азаюуда.

Гвинеяда алгач фольклор (жомок, тамсил, макал-лакап жана башка) күчтүү өнүккөн.

Жоржтаун турак-жай району байыркы аз кабаттуу үйлөрү менен тарыхый аймак катары коргоого алынган.

Биринчи техникумдар, жогорку окуу жайлары да мурда пайда болбоду беле?

Тоолуу рельеф басымдуу.

Жумурткалоо - бул көбөйүү ыкмасы, түйүлдүктүн энесинин организминен сырткары өөрчүп, жумурка кабынан чыккан учур.

Анын төрт боосунун бирөө үйдүн артына, экөө эки капталына бел кырчоого байланат.

Бул бир эсептен ал үй ээсинин дөөлөтүн жана даражасын көрсөтсө, эң негизгиси ошол боз үй тиккен чебердин узчулук дараметин айкындайт.

Вокалдык-аспаптык жанр айрыкча кеңири тараган, мында башкы роль ырчыга таандык болгон.

Бирок тааным маселесинде ал рационализмге көбүрөөк оойт.

Тоо текенин мүйүзүн алып, аны сууга кайнатып, түздөп, жаа формасын берип ийишкен.

Ырас, кыздын ата-энеси да жооп ирээтинде уулдун ата-энесине кийим кылышат.

Зергерчиликке таандык: кол араа, балка, ийди (ийги), үшкү (көзөгүч), бычак, үрпү, өгөө өңдүүлөр кирет.

Алар: [а], [аа], [э], [ээ], [ы], [и].

Алфавиттеги ар бир тамга баш жана кичине (ь, ъ тамгаларынан башкасы), басма жана жазма түрлөргө ээ.

Алгачкы доордогу маданияттагы маанилүү орунду мифология ээлейт.

Достук азил – сатиралык же юмордук адабияттагы көбүнчө ыр же кара сөз түрүндө жазылган арноо түрүндөгү кыска чыгарма.

Муну капа кылбай ким баштайт?

Балам өнүп өскөн элиң ким?

Ордо томпою үчкө бөлүнөт: чийки томпой оорураак келет.

Ошондой эле обзорлор кайсыл бир тематиканын белгилүү бир мезгилдеги өнүгүшү жөнүндө да жазылат.

Редиф көбүнчө уйкашкан сөздөн кийин бир сөздүн кайталанышы, ал көбүнчө араб-парсы жана жалпы эле чыгыш поэзиясына мүнөздүү.

Алсак, «күмүш шакек», «алтын шакек», «сөөк шакек», «мүйүз шакек», «жез шакек», «коло шакек» деп айтылат.

Усундар өзүлөрүнүн бир кездеги коңшулары, хунндар тарабынан талкаланган юечжилерди, болжолу тибеттен келип чыккан элди куугунтукка алууга катышышкан.

Уцзюту кытайлардын шериктеши катары ал түгүл хунндар менен согушкан, бирок ийгиликсиз; анын кытайларга каршы аракеттери кыйла ийгиликтүү болгон.

Айрым усталар көңүлүнө жаккан эски ээрди аттын белинен алып, анын бөлүктөрүн карап, көңүлгө түйүп, өлчөмүн ченеп, ээр чабууну баштайт.

Куш баш ээр туюк чабылат.

Аль-Кинди ушул араб философиясынын эң көрүнүктүү өкүлү.

Мунун өзү да тарых үчүн зор табылга десек болот.

“Чоң казатты айтасыңбы?”

Жааңгер кожонун кыймылына катышууга үлгүрө элек бир нече бийге наам, кымбат баалуу сыйлыктарды ыйгаруу жөнүндө атайын буйругун жарыялаган.

Абдраев өзүнүн талантын бардык музыкалык жанрларда көрсөтө алган.

Ошентип, тушоо кесүү тою аяктайт.

Белгилүү окумуштуу, академик тарабынан эмне себептен ушундай баа берилген?

Ахмед хандын кичүү уулу.

Юсупов бул опералардан тышкары бир топ хордук чыгармалардын автору.

Кыргызстан тарых энциклопедиясы.

Томирис өлгөндөн кийин сактарды бир эле маалда үч хан башкарып калган.

Ар бир күүнү ыр менен коштоп черткен.

Кийин колхоздордо жана совхоздордо зоотехник болуп иштеген.

Ал өзүнүн бүткүл өмүрүн советтик аскер авиациясынын тез учуучу жана ийкемдүү самолётко ээ болушуна жумшаган.

Плацдарм коргоп калынган.

Курамында бир аз йод, стронций, барий, калий, бериллий, литий, рубидий, радий бар.

Күчлүк хан башкарган мезгил чегараны коргоо, кеңейтүү максатында тынымсыз согуштар менен өткөн.

Энеси жашоо турмушунда динчил мещандык салтын бекем сактаган адам болгон экен.

Кыргыздын туңгуч дирижёру.

Абшыр-Сай шаркыратмасынын тегереги өзгөчө кооз, суу жээктей бадалдар өсөт; алардын арасына тал-терек, мөмө дарактары тигилген.

Шаабайдын оозу - башы кыбырап, тулку бою оор тартат.

Минералдуу суу муун, жарат, нерв ооруларына шыпаа берет.

Тянь-Шань районунун аймагында.

Экөө тең юрист.

Үсөнбаев физикалык жана химиялык ыкмаларды кеңири колдонуп, көмүртек элементи менен байланышкан катуу кен заттарды изилдөөгө чоң салым киргизген.

Енисейлик уруулардын ичинен бул жерде гэгунь же цзянь-кунь гана аталган.

«Арзан шаар кайда?»

Мына ушулардын бардыгы адабий тилдин фонетикалык өзгөчөлүгү енисейлик эстеликтер кыргыздарга таандык деген жобого каршы далил боло албайт.

Атасынын башынан өткөн ошол сырдуу күч кийин өзүнө оойт.

Республиканын климаттык шартында жайында күчөп эриген мөңгүлөр тоо этегиндеги сугатка муктаж болгон айыл-чарба талааларын суу менен жетишээрлик камсыз кылат.

Кучлук гана чакан кошууну менен кыргындан качып кутулду.

Көрүстөндөрдөн чопо идиштер, билерик, шуру, мончок, шакек, төөнөгүч, бычак, скиф тибиндеги жаа огунун колодон жасалган учтары табылган.

Атаңдын жолуна түшпөй, бизди неге айтпай жүрөсүң?

Ар бир музыкалык аспаптын өзүнө таандык добуштук тембри (боёгу), динамикалык чеги, белгилүү диапазону болот.

Жунгар хандыгынын түзүлүшү.

Улам ички жакка кирген сайын тоо кыркалары четки кырка тоолордон бийик болбосо жаан-чачын жетишээрлик түшпөйт жана мөнгүлөрдүн пайда болушу кыйын.

Кыргыз фольклору менен адабиятында рун жазма эстеликтеринен түптөлгөн кошок, керээз жанрлары бүгүнкү күнгө чейин адабий өмүрүн улантып келе жатат.

Бизге берер жоолугу дайын бекен?

Бирок негизги бөлүмдүн өзөгүн кайсы сюжет жана кандай окуя түзүүгө тийиш, эмнени баяндап, эмнени түркүк кылуу зарыл?

Аны менен кооз ландшафттуу парктар ачылган.

Капталдарында үбөлөнүү жана гравитациялык процесстер күчтүү өөрчүгөн.

Индиялык булактарда буларды турлар, байыркы кытайлык маалыматтарда сэ эли деп аташат.

Көп (борбордук, түштүк) бөлүгү түзгөн, аккумуляциялык жээк, айрым жерлери лагуна тибинде рельефтин эолдук формалары кездешет.

Кыргыз элинин чыгармаларында сүйүү ырлары да өзгөчө орунду ээлейт.

Ыр-күүлөрдүн мындайча таралышы элдин музыкалык аң-сезиминин өзгөчө бир түрдө калыптанышынын жана музыкалык речтин эркин импровизация ыкмасын шарттаган.

Канткенде окуучу эркин, чыгармачыл жана жоопкерчиликтүү инсан боло алат?

Дзюдо, самбо күрөштөрү боюнча республиканын бир нече жолку чемпиону, көптөгөн эл аралык мелдештерде байгелүү орундарды ээлеген.

Машине куруу обжекттерин долбоорлоонун автоматташтырылган системдерин иштеп чыгуу, формалдык тилдерде моделдөө тармактары боюнча кесип ээси.

Булут системалары, булут чогулмалары адатта планеталык масштабга ээ.

Ал дүйнөдөгү аял соло аткаруучунун эң узак мөөнөт бою чартта турган альбом болуп калды.

Жылуулук физика маселелерин математикалык жана компьютердик моделдөө илимий багыты боюнча кесип ээси.

Чыйратып жаткан аркандын алдынан өтпөйт, бою өспөй кыска болуп калат деген тыюу ошол замандарда пайда болушу мүмкүн.

Акырында жүктөөгө мүмкүн болгон керектүү файлдарды басып чыгаруучу менюга алып келет.

Обжектер классы деп аталган топко бир типтүү обжектер биригишет.

Символдорду тааныгыч магнит пастасы документтерди даярдоо учурунда колдонулат.

Маркумду көмүүдө отту колдонуу жана көрүстөндүн бир нече жерине чуңкурча казып буюм жашыруу енисей кыргыздарына да мүнөздүү.

Билим берүү тармагындагы кризистен кантип чыгабыз?

Билим берүү тармагы: кризистин өзөгү каякта?

Герц резонанстык контур теориясын түзгөн, катод нурларынын касиеттерин үйрөнгөн жана ультрафиолет нурларынын электрдик разрядга таасирин изилдеген.

Герц пайдаланган аппаратура азыр өтө эле жөнөкөй көрүнөт, бирок ошондон улам алынган натыйжалардын мыктылыгы билинет.

Ошентип, жамгырдын же кардын жаашы менен булуттардын арасында терс заряддар көбөйөт.

Күң ээси өлүп калса, күң анын балдарына өткөн.

Массагеттер байыркы кытай жылнаамаларында чоң юэчжилер деп белгиленет.

Алар баш сөөгүнүн түзүлүшү жагынан азыркы адамдардан жантайма чекеси, көзүнүн үстүндөгү дөңсөөлөрү, көлөмдүү ээги жана тиштеринин чоңдугу менен айырмаланган.

Абдаллах хандын тушунда кыргыз уруу башчылары мамлекеттик жогорку кызматтарды ээлеп турган.

Шаардын туристтерди кызыктыруучу негизги жайы – фьорддор.

Калыс адам бир, эки, үч деп үн чыгарганда экөө эки жакты көздөй бирин бири сүйрөп кетүүгө аракет кылышат.

Кыпчактар мусулман жазма булактарында «кыфчак», «кыбчак», орус жыл баяндарында «половец», «половцы», батыш жазма булактарында «куман», «коман» формаларында эскерилет.

Ошентип, чоң хандык пайда болгон.

Бирок, негизги маңызы – күнөөлүү тарапты жазалоо функциясы сакталып калган.

Тропосферада жана стратосферада жаралган, зор мейкиндикти ээлеген шамалдар системасы «аба агымы» деп аталат.

Квазарлардын жаратылышы галактикалардын активдүү ядросу сымал жана ал жылдыздардын системасынан өтө алыс жайгашкан.

Ошондуктан оорулуу атайын түкүргүч пайдаланып, өзүнчө идиш, сүлгү, тиш щётка, төшөнчү, шейшеп жана башкаларды колдонуусу зарыл.

Оорунун мындай түрүндө оорулуу мурда майып болчу, азыр көбүнчө оору айыгуу менен аяктайт.

Ооруну рентгендик текшерүүдөн өткөрүп, диагнозун аныктап врач дарылайт.

Укурук – азоо жылкыны кармоодо колдонулуучу учуна илмек кыл аргамжы (укурук боо) байланган эң жөнөкөй жыгач шайман.

Фрагменттөө файлдарды диске кошкондо же алып салуу процессинде фрагменттөө пайда болот.

Ушул мезгилде алардын коңшусу хунндар юэчжилерди кыйроого учуратат.

Бул мезгилде урук алгачкы коомдун экономикалык жана социалдык ячейкасы болгон.

Шаар эң негизги кербен жолунун боюна жайгашкандыктан, кылымдагы соода-сатык мамилелеринде чоң роль ойногон.

Ислам дини тарагандан баштап араб графикасы, араб тилинде жазылган эпитафиялар учурай баштаган.

Бул криптограф үчүн стандарттар тобу кабыл алынган.

Синьцзян - Уйгур автоном районунун административдик борбору.

Фуйү кыргыздарынын тили хакас, шор, этностук башатынын кыргыздар менен жалпылыгы аныкталып жаткан сарыг югур (сары уйгур), лобнорлуктар менен жакын турат.

Алар биригип маалыматты иштетүү циклын түзөт.

Бул уруктун өкүлдөрү жыл сайын, июнь айында бул жерге түлөө өткөрүшүп, сыйынышчу.

Себеби, кыз-күйөөнүн ортосундагы мамилелерде кыздын жеңеси абдан чоң ролду ойногон.

Плющенко ошондо жаракаты менен мелдештен баш тарткан.

Экинчиден, өтө майда тамчылардын пайда болушу үчүн конденсация ядролору болушу керек.

Тумандын пайда болушу конденсация ядролорунун жыштыгына гана эмес, суу буусунун тыгыздыгына да көз каранды.

Каерде?

Эмне себептүү?

Биримдик диалог, сүйлөшүүлөр, көбүнчө юридикалык жактан бекитилет да, декларация, келишимдерде жарыяланат.

Легитимдештирүү юридикалык функцияга ээ эмес жана укуктук процесс болуп саналбайт.

Ал эми «коркунучтуу уу» ичкен адамдардын тагдыры кандай болот?

Тарых кайталанып туруучу мүнөзгө ээ эмеспи.

Албетте негизги ишинен тышкары убакта эки өнөрдүн башын кошуп, көкүрөк өйүгөн ойлорун эл менен бөлүшсө жаманбы?

Ал адамзат маданиятынын көп түрдүүлүгүнө маани берип, «ар бир элдин өз цивилизациясы бар» деп ырастайт.

Ницше өзүнөн кийинки бардык философияга таасир көрсөткөн бир катар олуттуу эмгектерди жараткан.

Ницшенин динге карата көз карашы анын «артыкчылыктуу адам» концепциясы менен да байланышып турат.

Күрмөнтү цемент жана кыш заводдору бар.

Бруцеллёз менен ооруган мал көпчүлүк учурда өлүү тууйт.

Фейербах философия сезимдик маалыматтарга таянууга жана табият илимдери менен союз түзүүгө тийиш деп эсептейт.

Канттын тарых философиясынын концепциясы феодализмге жана абсолютизмге каршы багытталган.

Монтескье башкаруунун тарыхта жашап келген негизги үч түрүн: республикалык, монархиялык жана деспоттук түрүн бөлүп көрсөтөт.

Эмнеге канаттуулар?

Анын өз көз карашы боюнча ар бир адамдын чыгармачылык эволюциясын турмуштук күч, турмуштук умтулуш жана турмуштук рух башкарып турат.

Бердяев өтө көп сандагы китептерди жана макалаларды жазат.

Бердяев жана коом.

Бердяев коомдо жашап турган этиканы мыйзамдаштырылган адеп-ахлак эрежелери катарында карайт, адамдын күндөлүк жашоо-турмушу ушул эрежеге баш иет.

Боэцийдин ишмерлиги дал ушундай шартта өткөн.

Боэций грек философторунун жана окумуштууларынын чыгармаларын грек тилинен латынга которуу жаатында да көп ишти аткарган.

Ал өзүнүн алдына илимий усулду түзүү милдетин койгон биринчи философ болгон.

Эки учурда тең биз сүйлөмдөрдүн реалдуулукка ылайык келерин текшерүүгө муктаж эмеспиз.

Илимдин объектиси изилдөөдөн мурда бар болуп турган нерсе эмес, ал таанымдын жыйынтыгы, тааным аркылуу түзүлгөн нерсе.

Дьюинин көз карашында акыйкат, билим жана реалдуулук бири-бирине дал келет.

Кубулуш – маңыз жана кубулуш деген философиялык категориялардын бир бөлүгү.

Эгерде адам жаратылышы өзүндө болуп жаткандарды аңдап биле албаса, анда ал өзүнөн жогору турган нерсени кантип биле алмакчы?

Азыркы маалыматтарга ылайык, түш көрбөө же анын начар болушу нерв оорусуна, же башка психикалык бузулууларга алып келет.

Вексел берүүчү векселде каралган мөөнөт келери менен, вексель ээсине белгилүү бир сумманы төлөп берүүгө милдеттүү.

Жөнөкөй (добуш берүүчү) акцияга ээ акционер үлүштүк киреше алгандан тышкары акционердик коомду башкарууга катышууга укуктуу.

Гаудапада окуусунда ага чоң таасир берген (өзгөчө мадхьямиканын негативдик логикасы) буддизм менен көп окшоштуктары бар.

Кьеркегордун көз карашынын калыптанышына философтун өзүнүн жеке турмушу чоң таасир берген.

Кьеркегор тирүү кезинде жана өлгөндөн кийин да бир нече ондогон жылдар белгисиз бойдон калган.

Лавров үчүн жаратылышта кайталануучу мүнөзгө ээ болгон кубулуштардын мыйзамченемдүүлүгү үстөмдүк кылат.

Маймонид философия менен динди элдештирүү позициясында турган.

Бардык мына ушул жоболор анын фортуна концепциясында өз чагылышын тапкан, фортуна деп ал коомдук өнүгүүнүн объективдүү мыйзамченемдүүлүгүн түшүнгөн.

Мах үчүн негизги нерсе — байкоо.

Эгерде тарых индивидуалдык окуялар жөнүндө гана баяндай турган болсо, анда ал кандайча илим боло алат?

Аны жаратылыш деп атагың келеби?

Соловьёв өзүнүн бүткүл өмүрүндө руханий эволюцияны башынан өткөрөт.

Соловьёв үчүн абсолют түшүнүгү чоң мааниге ээ, бул бардык бар болуп жашап тургандардын биримдигин билдирет.

Бул бир бүтүн субстанция өзүнүн бар болуп жашап турушу үчүн эч нерсеге муктаж эмес.

Хомяков үчүн христианчылык эркиндиктин булагы болгон сүйүү дининин дал өзү.

«Өмүрлүк кылым», өлбөс-өчпөс нерсеге таандык болгондуктан, ал чексиз болуп саналат жана «түбөлүктүк» түшүнүгүн туюнтат.

Чет өлкөлүк юридикалык жактар жана жарандар, ошондой эле жарандыгы жоктор жерди мөөнөттүү пайдалануу укугуна ээ.

Буларга геометрия менен арифметиканын тарыхы, астрономия менен теологиянын тарыхы кирет жана алардагы цитаталар баа жеткис булактар бойдон калууда.

Лейбниц эки акыйкат: фактылардын акыйкаты жана зарылдык акыйкаты жөнүндөгү окууну негиздейт.

Дарендорф социалдык стратификация жана конфликттер теориясын иштеп чыккан.

Саясий багыты боюнча оңчул центристтик партия.

Драматург пьесанын башкы конфликтти бир тарапта падышалык бийлик, жергиликтүү бай-манаптар, экинчи тарапта кыргыздын калың букарасы турган карама-каршылыктын негизинде курат.

Башка жанрларга окшоп, уламыштардын деле эпизоддон эпизодго чубап айта берүүгө ылайыктуусу (окуялары кызыктуу болсо) тескерисинче алымча-кошумча кошууга муктаж эместери болот.

Миниатюра искусствосунан портреттик миниатюраны айырмалай билүү керек.

Өзгөчөлөнгөн бөлүнүү пайда болгондо дароо врач-гинекологго кайрылуу керек.

Жумушта кийилүүчү атайын кийимди уу химикат сакталган имаратка коюуга же үйгө алып кетүүгө тыюу салынат.

Аталган жоболорго ылайык, алар ыймандуу христиандардын мүнөзүн күтүүгө тийиш болушкан.

Ошондуктан, муну кыргыз улуттук эпикалык жанрынын өсүшүндөгү өзгөчө бир салаа катарында кароо абзел.

Маркетинг системасынын европалык өнүгүү шарттарында шаардык жамааттар да талкаланып жок болгон.

Эпикалык тектин чоң формасында – (эпос, роман) бир нече окуялардын системасы, мүнөзү ачылган бир канча каармандардын өз ара мамилелери баяндалат.

Ньяя кудайдын бар экендигине күмөн санабайт.

Асанов экзаменди «эң жакшы» баага тапшырат.

Оң логика – ойлоо процессинде төгүндөө менен байланышпаган логика.

Оң логиканын туура ойлоруна ылайык келген логикалык мыйзамдар тийиштүү логикалык эсептөөлөрдө сүрөттөлөт.

Кенч коло дооруна тиешелүү төрт буюмдан турган: бычак, көзөөч, шынаа сымал көлөмдөгү уңгусу жок керки жана көзөөч сымал керки.

Элемент деп эмнени эсептөөгө болот?

Анткени, йога да, санкхья сыяктуу эле дүйнө пракрити (материя) жана пуруша (идея) өңдүү эки башаттан турат деп ырастаган дуалисттик окуу.

Аллах болгон бүт нерселерди жоктон жараткан жана анын баарын бир ирээтке келтирилген абалда кылган.

Аллах жалган кудайларга баш ийүүгө тыюу салат.

Интеграциянын катышуучулары бийликти ишке ашыруу жана коомдук башкаруу менен байланышкан, белгилүү саясий функцияларга ээ уюмдар, топтор.

Мындай кемчиликтерди жолго кою үчүн көптөгөн изилдөөчүлөр иштеп, бир нече эмгектер жаралган.

Швейцер адам дүйнөнү таанып-билүү аркылуу эмес, ал жөнүндө толгонуу аркылуу өзүнө жакындатат деп эсептеген.

Кандайча окутуу керек?

Дидактикалык тесттер - окуу процессинде окуучунун билим деңгээлин тез аранын ичинде, объективдүү түрдө аныктоочу контролдоо формасы.

Тренинг тажрыйба аркылуу окутуунун негизги формаларынын бири болуп саналат.

Жогорку окуу жайларга студенттерди кабыл алууну, бүтүрүүчүлөрдү ишке бөлүштүрүүнү уюштурат жана ишке ашырат.

Кыргыз эли кандай адамды өстүрүү жөнүндө тилек кылган, эмнеге умтулган?

Бул ваннаны даярдоо үчүн суу мала кызыл түскө келгенче марганец калийдин коюу эритмесинин бир нече тамчысы кошулат.

Вегетативдик нерв системасынын четки бөлүгүнүн (вегетатив чатыштары жана түйүндөрү) ооруларында ошол жер ооруйт жана жанаша жаткан органдардын иши бузулат.

Артрит — муундардын сезгенүү оорусу.

Бул витамин сууда эрүүчү витаминдерге кирет.

Бандаж пайдаланышына жараша дарылоочу жана алдын алуучу (профилактикалык) болуп айырмаланат.

Антикоагулянттар — кан уюуу процессин басаңдатуучу жана тромбдун пайда болушуна тоскоол болуучу заттар.

Бөйрөк жабыркап, бел, ич катуу ооруйт, кан аралаш заара ушатат.

Бөйрөк жакшы иштебей заара денеге тарап, организмди уулантат.

Баш сөөктүн негизи сынганда кулак менен мурундан кан же жүлүн суусу агып, көз тегерегине кан уюйт.

Башы ооруйт, алы кетет, бат чарчайт, буту-колу ооруйт.

Сол капталды көздөй колуңарды суна, тулку боюңарды буруп, дем алгыла.

Ал үчүн теринин тикен кирген жерин жана ийненин учун йоддун спирттеги эритмеси менен сүртүү талап кылынат.

Ал нерв системасынын кайсы бир оорусунда, функциялык бузулууларында болот, кээде тукум кууйт.

Жүрөктүн ишемия оорусунда көкүрөктүн тушу ачышып ооруп, киши өзүн начар сезет.

Өөрчүбөгөн булчуңдар кишини алсыздандыруу менен бирге, түрдүү вирустук жана бактериялык ооруларга туруктуулугун төмөндөтүп, жүрөктүн сезгенүү ооруларынын пайда болуу мүмкүндүгүн көбөйтөт.

— Ырчы, ырчы,— деди Орозбеков шашыла.

Бактерия ооз аркылуу ичегиге түшүп ал жерде өсүп, көбөйүп ооруну пайда кылат.

Дарылоо врачтын көзөмөлүндө жүргүзүлөт.

Айрымдары жоош, уяң, таарынчак, ишенчээк болушат, мактоону жакшы көрүшөт, кээси ачуулуу, кекчил келишет.

Жылуулук менен дарылоо врачтын сунушу боюнча четки нерв системасынын, ички органдардын, буту-колдун, тери ооруларында жана башкаларда колдонулат.

Энелик безде ургаачылык жыныс клетка — энелик клетка өөрчүйт.

Кан агууну врач хирург гана биротоло токтото алат, ошондуктан жарадар болгон кишини тезинен ооруканага жеткирүү зарыл.

Коньюктивит катуу кармоочу жана өнөкөт болуп бөлүнөт.

Өнөкөт коньюктивит врач жазып берген көз айнекти пайдаланбаган, көзү начар көргөн кишилерде да байкалат.

Конъюнктивиттин өнөкөт түрү акырындык менен башталат.

Көз алмасынын арткы уюлунан көрүү нерви чыгып мээ менен байланышкан.

Бул дарылоонун түрү бүткөн соң ооруган жерди жылуулап, суук өтпөгөндөй кылып ороп коюу керек.

Көздү түрдүү урунуудан (айрыкча өндүрүштө), түрдүү оорулардан сактоо талапка ылайык.

Ал кезде азыркыдай телевизор, компьютер деген кайда?

Бул жерде көкүрөк өткөөлү жыйналган лимфаны акырек алдындагы вена кан тамыры менен моюндун терең вена кан тамыры кошулган бурчка куят.

Өнүгүп-өсүп жаткан организм сарптаган энергия үзгүлтүксүз толукталып турушун жана орган менен ткандардын калыптануусуна керектүү заттардын келип туруусун талап кылат.

Оору кармаганда оорулууну тынч, жарык жерге төшөккө жаткызып врач чакыруу керек.

Врач белгилеген дене тарбия көнүгүүлөрү: эртең мененки гимнастика жана күндүз, түнкү уйку алдында жөө басып сейилдөө пайдалуу.

Кээ бир мителердин өөрчүү цикли личинкалык, жыныстык жактан жетилүү стадиясынан турат.

Арадан убакыт өткөн сайын кунг-фу эл арасына кеңири тарайт.

Демейде бул суюктук мээ жана жүлүндүн жалтырак (кан тамырсыз) катмарынын алдына бөлүнүп чыгып, андан ары вена кан тамырына өтүп турат.

Эсине келгенде кускусу келип, жүрөгү айланат, башы ооруйт; травманын алдындагы окуя эсинде калбайт.

Ал өтө көп кезигүүчү оору.

Булар чогулуп мээ менен жүлүндүн боз затын түзөт.

Бул ыкма калкан сымал бездин шишигинде колдонулат, себеби ал без йодду, анын ичинде радиоактивдүү йодду өзүнө топтоого жөндөмдүү.

Нур менен дарылоодо өзгөчө орунду радон менен дарылоо ээлейт.

Көзү оорулууларды багуу.

Ичтеги оорууну туура таап, тиешелүү дарылоо ыкмасын врач гана белгилейт.

Орнитоз көбүнчө куш фермасында, фабрикасында, зоопаркта, зоологиялык дүкөндөрдө иштеген адамдарда көп кезигет.

Терең дем алуу учурунда өпкөнүн альвеолалары кеңеет.

Лямблия ичке ичегиден жоон ичегиге өткөндө ал жерде өөрчүшүнө шарт болбогондуктан циста формасына айланып, заң менен сыртка бөлүнүп чыгат.

Мындай оорулуу баланы туура багуу жана дарылоо оорукана шартында гана камсыз болот.

Алдын алууда өпкө жана бронх ооруларын өз убагында аныктап, аларды туура дарылоонун мааниси чоң.

Мисалы, йод тузу жетишпегендиктен калкан сымал бездин иши бузулат.

Кылымдар бою оорулардын алдын алуу медицинада башкы орунда болуп, анда жеке гигиенанын талаптары негизги ролду ойногон.

Мээ өзүнүн сезүү органдары аркылуу чагылдыруу функциясын жүзөгө ашырат.

Самын - сууда эрүүчү жуучу масса (бөлүкчө же коюуу суюктук).

Катуу атыр самындын дарылоочу жана дезинфекциялык касиетке ээ атайын түрлөрү да чыгарылат.

Аргасыз жагдайдын жалпы жонунан багынбас күчкө юридикалык аргасыз жагдайды да бөлүүгө болот.

Жылуу ванна, бут кетменин жана шыйрак булчуңдарын чыңдоочу массаж сунуш кылынат.

Дарылоо ооруканада жана жеңил түрүндө врачтын көзөмөлүндө үйдө жүргүзүлөт.

Көп өлчөмдө ичүүдөн катуу уулануу мүмкүн.

Бул дарыларды стрептококк, стафилококк, пневмококк, гонококк, менингококк, ошондой эле ичеги, дизентерия таякчалары, чоң вирустар, холера вибриону жана башкалар сезгич келет.

Катуу жер титирөөдө имараттан тез арада чыгып кетүү, ага жетишпей калса эшиктин босогосуна, терезелердин оюгуна тура калуу керек.

Баалоочу – баалоо ишмердүүлүгүн жүргүзүү үчүн зарыл болгон адистикке ээ, даярдыгы, тажрыйбасы жетиштүү, укугу бар юридикалык же жеке жак.

Баалуу кагаз ээлери менен анын шарттуу кармоочулары баалуу кагаз ээлеринин реестрин жүргүзүү тутумуна маалыматтарды берүү эрежесин сактоого милдеттүү.

Аны менен бирге массаж ткандарга түздөн-түз механикалык таасир этип, натыйжада лимфа, кан, ткандардын арасындагы суюктуктун айланышы күчөйт, зат алмашуу жакшырат.

Албетте, бул багытта атайын иш алып барган комиссиялар бир топ татаал маселелерди чечүүгө аракеттенгендигин белгилөө зарыл.

Жуугандан кийин терини сүлгү менен кургата сүртүп, ным тартуучу упа же дезодорант сээп коюу керек.

Тилдин булчуңдарынын ашкере өөрчүшүнөн ал өтө чоңоюшу мүмкүн.

Тиричилик — материянын жашоо формаларынын бири.

Жалпы тиричилик эки жогорку дүйнөгө бөлүнөт: прокариоттор жана эукариоттор.

Ал үчүн тиш жуугуч щётка, паста, күкүм жана атайын оозду чайкоочу заттар пайдаланылат.

Эки жаагы тең өсүп жетилбеген учурда беттин төмөн жагы кыска болуп, артка кеткенсип турат.

Токсикология уулануудан сактануу жана дарылоо жолдорун, ошондой эле биология жана медицинанын ар кандай тармактарында ууларды пайдаланууну изилдейт.

Айрым учурда эмчекте сүт көп болгондуктан эмчекти сүт тээп, эмчек чыңалып ооруйт.

Кишиде айрым хромосомалардын саны жетпесе же ашык болсо, тукум куума ооруларга алып келет.

Майлардын алмашуусунун тукум куума бузулушунан көздүн көрүүсү улам начарлап, кем акылдык башка нерв оорулары менен коштолот.

Абалы начарлап, кан келип, ичтин төмөн жагы ооруса сөзсүз врач-гинекологго кайрылуу зарыл.

Ал көп функцияларды аткарат.

Анын учуна кварц пластинкасы жабыштырылат.

Ошондой эле түрдүү сезгенүү жана жалпы инфекция ооруларын өз убагында дарылоо өтө маанилүү.

Уулануу — организмге уу зат таасир эткенде болуучу оорулуу абал.

Ал эми уу химикаттарды байкабай ичип алганда кусат, ич өтөт, баш, көкүрөк ооруйт, тердейт, ооз, мурундан былжыр агат.

Буларды колдонуу эрежелерин бузганда ар кандай оордуктагы ууланууга алып келет.

Себеби тааныш эмес өсүмдүктү татымал катары колдонгондо, балдар уулуу мөмөнү жеп алып ууланышы мүмкүн.

Өтө катуу ууланууда дене ысыйт, жүрөгү айланат жана кусат.

Уулуу балыктын (жылтыр, ит мурун, осетр сымалдар) икрасын жеп ууланганда кусат, ич өтүп, ооруйт.

Кээ бир өтө күчтүү уу бөлүп чыгаруучу микроб менен булганган тамак-ашты колдонуу ууланууга алып келет.

Активдүү уулуу жаныбарларга айрым балыктар (деңиз түрпүлөрү, деңиз ажыдаар балыгы) кирет.

Сары аарылар менен аарылар да уулуу.

Айрым уулуу өсүмдүктөр жашылча өсүмдүктөрүнө окшош болгондуктан тамак-ашка татымал катары жаңылыш пайдалануудан адам көп уугат.

Кээде уулуу эмес деп эсептелген өсүмдүктөрдөн да уулануу мүмкүн.

«Ленин жолу» газетасында иштеген.

Кула бээнин кулуну чоңоюп, тай болот.

Психикага таасир тийгизүүчү уу заттар.

Радиоактивдүү булгануу ядролук жарылуудан пайда болгон булуттан жерге түшөт.

Манас адегенде алдырып коё жаздап барып, анан гана мөрөйдү алат.

Ит эхинококкоз менен ылаңдап, аны кишилерге таратат.

Кош бойлуулар режимди туура пайдаланып, төрөттөн кийин бандаж кийип, массаж, гимнастика жасаганы талапка ылайык.

Бул вариант элге кеңири тараган туруктуу сюжеттүү варианттардан айрым бир деталдык жактан гана айырмачылыгы болбосо, негизинен аларга окшош.

Жебирейил шум бекен?

Күч эмгеги күчөгөн сайын жүрөк тез-тез кагып, иштеген булчуңдардын кан тамырлары кеңеет, тамак сиңирүү системасы менен теринин кан тамырлары тарыйт.

Массаж жана гимнастика баланын денеси менен психикасынын туура өсүп өнүгүшү үчүн маанилүү факторлордон болуп саналат.

Бөөдө элди кырып алабыз.

Эпидермофития ырбап кеткенде адамдын эти ысып, алсырайт.

Себеби өз бетинче дарыланган учурда эпидермофития ырбап кабылдап кетиши ыктымал.

Ит эхинококкоз менен ылаңдаган малдын өпкө-боорун жегенден кийин ылаңдайт.

Кээде эхинококк ыйлаакчасынын өт жолдорун кысуусунан оорулуу саргарып да кетиши мүмкүн.

Адегенде ал экөө ээринин кашы, как жүрөктүн башы — деп бири-бирине найза сайышып өтүштү.

Жуучуга көбүнчө эркек адамдар барган, алар сөзсүз түрдө үйлөнө турган жигиттин өз атасы же эң жакын туугандары болушу керек.

Бокситтен алюминий өндүрүлөт, жасалма корунд алынат, жогорку сапаттуу цемент жасалат.

Керээз — каада-салт ырларынын байыркы түрлөрүнүн бири.

Андан соң веб-сервер жооп иретинде, суралган маалыматтарды клиентке жиберет.

Бул термин арифметикалык орто сан, арифметикалык орто чоңдук деп да аталат.

Түрк элдеринде айрыкча ата-энесинин байлыгы эркек баласына калат.

Аңгыча кула бээ торучаар кулун тууйт.

Бээжинге аттанмак болгон элдин эсебин алса отуз жүз миң адам экен.

Абадан башка сөзүң жокпу?

Андыктан, эпосту аткарган манасчылар — төкмө акын, ойчул философ гана эмес, обондун кыраатын келтире аткарган музыканттар да.

Акунбешим паашанын жайсаңы.

Бул чоң согуш баатырлардын жекеме-жеке чыгуулары аркылуу өөрчүйт.

Аз жүрдүбү же көп жүрдүбү, аны ким билет?

Үйдүн ортосунан төбөсү асманга жеткен бийик терек өсүп чыкты, бул эмне түш кыздар?

Булак чыккан жерде юра мезгилинде пайда болгон алевролит, сланец, чопо, кумдун тектери жатат.

Сланец менен акиташ тектеринин кошулган жерлеринде сымап, сурьма, флюорит, мышьяк рудалары топтолгон кабат түрүндөгү жаспероиддер пайда болгон.

Зонанын ичинде демантоид щётка жана друза түрүндө кездешет.

Туф жашыл, кызгылтым түстө.

Рудалануу көмүрлүү юранын жел свитасы менен байланышкан.

Бул тарамдарда тоо хрусталынын топтошкон кристаллдары кезигет.

Рудалануу, скарн тибине, алтын-сульфид-кварц формациясына кирет.

Продуктулуу кабаттар озокерит менен сиңирилген чопо жана акиташ цементи толгон кумдуктар болуп эсептелет.

Глиежди жогорку маркадагы портланд цементти алуу үчүн активдүү минералдык кошунду катары пайдаланса болот.

Аларды пермь мезгилинде пайда болгон боз, орточо бүртүкчөлүү гранит-диорит штоктору менен дайкалары жиреп чыккан.

Брекчиянын тектоникалык жаракалар зонасы менен кошулган жеринде марганец - вольфрам рудасынын линза сымал тулкулары бар.

Аймакта негизинен палеозой (силур, девон, карбон, пермь), мезозой (триас, юра) жана кайнозой (палеоген) тоотектери жатат.

Кен аймагы протерозойдун кумдук, алевролит, сланец чөкмө тектери түзөт.

Сулайман — диний уламышта он сегиз миң ааламга падыша болгон легендарлуу пайгамбар.

"Манас" эпосунун өзгөчөлүктөрүнүн бири анын кыргыз элинде гана оозеки айтылып, нечен кылымдар бою ыйык мурас катары сакталып келгендиги болуп эсептелет.

Сейрек жана түстүү металлдар менен флюорит кендерин издөө боюнча көп сунуш киргизген.

Мындан ургаачы жыныс муунду өөрчүйт.

Дан өсүмдүктөрү, тоют ачыткылары, шроттор, жмых, беде уну, кургак сүт жана башка көп.

Алар активдүү, башкача айтканда оператор менен түз байланышууга жөндөмдүү же активсиз формада болушат.

Эволюциянын изилдөө усулдары - эволюцияны изилдөө усулдары көп түрлүү.

Хромосомдордун түзүлүш өзгөчөлүгүн изилдөөдө, алардын айрым бөлүктөрүн атайын боёктор менен боёп, аныктоо кеңири таралган.

Көп ядролуу, клеткасыз мицелиясы жакшы өөрчүгөн.

Тамырында жүндү сары түскө боёчу пигменти бар.

Жалбырактары сапсыз, түрпүчөдөй майда же өөрчүбөй калган.

Топ гүлү чатырчадай, жаш гүлдөрү ороочтуу.

Бодо малга жакшы тоют, бирок айрым маалыматтарга караганда, кээ бирде уу гликозид бар болгондуктан малды өлүмгө учуратат.

Кабыгынан кездеме боёгуч, өңдөгүч заттар, жалбырагынан эфир майы алынат.

Данчы чоң биттер дан өсүмдүктөрүнүн топ гүлү, жалбырагы менен азыктанып, көп зыян келтирет.

Өңүнөн (түсүнөн) ажыраган особь альбинос деп аталат.

Клетка теориясы – тирүү организмдердин бирдиги болгон клетканын түзүлүшү, анын көбөйүшү жана көп клеткалуу организмдердин калыптанышындагы мааниси жөнүндөгү жалпы түшүнүк.

Клетканын негизги структуралык элементи ядролуу эукариоттордо, ошондой эле ядросуз прокариоттордо да окшош болот.

Чычаң бези өөрчүгөн.

Балапандары жөжө тибинде, башкача айтканда жумурткадан тыбыт менен капталып чыгып, тез эле уясын таштайт.

Жалган буттар - эң жөнөкөйлөрдүн денесинин өсүндүлөрү (мисалы, амеба), башкача айтканда жылып жүрүүгө жардам берүүчү органдары.

Кээ бир өкүлдөрү – гербициддер, көпчүлүгү уулуу заттар.

Натрий селитрасы щелочтуу болгондуктан, кычкыл топурактуу жерлерге – кант кызылчасына, буудайга, арпага жана башка өсүмдүктөргө чачылат.

Тигил же бул радионуклиддер пайда болушуна алып келүүчү ядролук реакциялар белгилүү болгондуктан, баштапкы атом кайсыл атом экендигин аныктап алууга болот.

Суудагы эритмеси күчтүү щелочтук реакцияны көрсөтөт.

Медицинада тери оорууларын дарылоодо, парфюмерияда колдонулат.

Мындан газ аралашмасындагы каалаган компоненттин парциалдык басымы, жалпы басымдын, ошол компонент моль үлүшүнөн болгон көбөйтүндүсүнө барабар экендиги келип чыгат.

Абразиялык сырьёдон республикада корунд, бүлө, өгөө таштар, гранат бар.

Бул металлдар гидрооксиддери күчтүү (негиз) щелочь болгондуктан щелочтуу металлдар деп аталат.

Кычкыл чөйрөдө үч валенттүү темир туздарынын, жез хлоридинин жана цианиди эритмесинде жакшы эрийт.

Эритмеси щелочтуу чөйрөнү берет.

Суудагы эритмеси гидролизге дуушар болуп щелочтуу чөйрөнү берет.

Суу эритмеси күчтүү щелочтуу реакцияны берет.

Реакция күчтүү щелочтор таасири менен жүрөт.

Бул жыштыктын чоңдугу, электрондук курчоодогу сиңирүүчү ядро өтө күчтүү өз ара аракеттенүүсүнө жараша болот.

Ошондуктан өндүрүштө аны синтездөө щелочтуу чөйрөдө өткөрүлөт.

Мышьякты щелочтор менен эриткенде мышьяктуу кислотанын туздары – арсениттер алынат.

Суудагы эритмеси щелочтук реакцияны берет.

Сууда гидролизге дуушар болуп щелочтуу реакцияны берет.

Гидролизге дуушар болгондуктан суу чөйрөсү щелочтуу.

Көпчүлүк учурда бир эле алифаттык же нафтендүү углеводороддон ар түрдүү ароматтык углеводород пайда болушу мүмкүн.

Кислоталар, өзгөчө щелочтор катышуусунда гидролиз ылдамдыгы кескин жогорулайт.

Кислоталар менен аракеттенет, бирок щелочтор менен аракеттенбейт.

Крекинг баштапкы сырьёсу менен айырмаланат.

Марганец оксидин, натрий нитраты кошулган щелочтуу эритмеси, болоттон жасалган буюмдар үстүңкү бетине оксиддүү кабыкчаны пайда кылат.

Ал сыя жасоодо, боё ишинде колдонулат.

Кирхгоф законуна ылайык нерсе өзүнө кандай жарык спектринин бөлүгүн жутуп алса, ошондой эле жарык нурун чыгарат.

Полимерлешүү даражасынын өсүшү менен балкып эрүүсү азаят, суюктукка айлануу, эриткичтерде көбүү жана ысытканда илээшкек абалына өтүү касиеттери жоголот.

Хемосорбция – валенттик химиялык күчтөр таасири астында жүрүүчү "адсорбция".

Жасалма булалар өндүрүүдө целлюлозадан башка ар түрдүү химикаттар: щелочтор, күкүрт кислотасы, көмүртек сульфиди, уксус ангидриди, ацетон жана башка талап кылынат.

Газ фазасындагы реакциялар кинетикасын изилдөө химиялык лазерди жасоого жол ачкан.

Эгерде бул хром сульфаттары эритмесине щелочь кошсо негиздик туздар алынат, ал терини ашатууда кеңири колдонулат.

Каңдоодо жана ширетүүдө флюс ролун аткарат жана гальваностегияда колдонулат.

Электротехникалык тетиктер, аккумулятор бактарын жана башка щелочь эритмесин сактоочу идиштерди жасоодо колдонулат.

Электрод анод жана катод деп бөлүнөт.

Оң электрод электронду берүү менен окистенүү реакциясы, ал эми терс электрод электронду кошуп алуу менен калыбына келүү реакциясы жүрөт.

Атом химиялык касиети, анын ядро зарядынын жогорулашы менен өзгөрүүчү электрондук деңгээлдеринин түзүлүшүнө байланыштуу экендиги аныкталды.

Ар түрдүү ядродо айрым протондор жана нейтрондор байланыш энергиясы, өзгөчө жеңил ядродо, бир канчага айырмаланышы мүмкүн.

Оюнда күч, ийилчээк тикке тарбияланат, жаа атуунун ыкмаларын, эмгектенүүгө үйрөтөт.

Бутага көп жолу жаа атып тийгизген оюнчу жеңүүчү болот.

Башка жүктөр менен зыян келтирүү – камсыздандырылган жүккө башка жүктөр менен көмүскө же көрүнөө зыян же залал келтирүү.

Эгер биргелешкен менчиктин катышуучуларынын макулдашууларында башка жагдай каралбаса, алар мүлккө чогуу ээлик кылышат жана пайдаланышат.

Бирөңчөй товарлар – баары боюнча бирдей болуп эсептелбеген, бирок окшош мүнөздөмөлөргө ээ жана окшош нерселерден турган товарлар.

Валюта лицензиясы – товарга төлөөгө белгилүү суммадагы чет өлкө валютасын экспорттоочуга которуу үчүн тийешелүү орган тарабынан импорттоочуга уруксат берилген документ.

«Отко таазим» көркөм фильмин түзүүчүлөрдүн бири.

Менин адабиятка аралашып калганыма эмнелер таасир этти?

Көп сандаган очерктери, аңгемелери, фельетондору республикалык гезиттерде үзбөй чыгып турган.

Доктриналдык чечмелөө – укук ченемин ырасмий эмес чечмелөөнүн бир түрү, кадыр-барктуу окумуштуу юристтин чечмелеп берүүсү.

Билет жана дүмүрчөк тариздери унаа уставдарында жана кодекстеринде белгиленген тартипте аныкталат.

Ижара келишиминин негизинде ижара берүүчү мүлктү ижара алуучуга убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга бере алат.

Ишеним көрсөтпөө вотуму – ишеним көрсөтпөө.

Өндүрүштүк ишкердик андан ары керектөөчүлөргө сатылуучу товарларды, жумуш, кызмат көрсөтүүнү, маалыматтык, рухий байлыкты өндүрүүчү өндүрүш фазасын жана керектөө фазасын камтыйт.

Кайтарым талап – өз аракети аркылуу аткаруунун мындай юридикалык зарылчылыгына түрткөн үчүнчү жакка карата милдеттенмени аткаруучунун талабы.

Клиринг валютасы – эсептешүү валюта бирдиги; теңдөө жагы каралган макулдашуусун түзгөн өлкөлөр ортосунда ар кандай аткарымдар жүргүзүү түрүндө иштейт.

Парламент тарабынан министрлердин бирине ишеним көрсөтпөө вотуму кабыл алынганда, эреже катары бүтүндөй өкмөттүн кызматтан кетишине алып келет.

Конституциянын түздөн-түз колдонулуусу – өзгөчө юридикалык документ катары конституциянын касиеттеринин бири.

Ушул себептерге байланыштуу «таза фреска» деп аталган, оңдоого мүмкүн болбогон техника менен иштөө оор жана сейрек кездешет.

Мисалы, алмаз, изумруд, корунд (сапфир, рубин), шпинель, түссүз рутил.

Сүрөттү которуунун катардагы ыкмалары масштабды өзгөртпөйт, арт жагын атайын боёп алгандан кийин, түп нусканын контурлары чийилип алынат, "калька, припорох" жасалат.

Москвада живопись, зодчийлик жана скульпторлук орто окуу жайы бар.

Троянка (шынаа) – таштын ар түрдүү породасын иштетүүдө скульптор колдонгон болот шайман.

Ал дээрлик үч жүз жыл бою япон гравюрасын азыктандырып турган жана ага дүйнөлүк атак-даңкты алып келген.

Шекспирдин эмгектери жөнөкөй, ачык-айрым жана терең лиризмге каныккан.

Зээндүү бала ага аябай кызыгып, балалык баёо сезимдери менен баатырдын эрдиктерин көңүлүнө бекем түйүп өсөт.

Санкт-Петербург шаары.

Лизинг төлөмдөрү – лизинг алуучунун лизинг келишими боюнча берилген мүлктү пайдаланганы үчүн төлөмү.

Бул кылмыш боюнча тергөө улуттук коопсуздук кызматынын тергөөчүлөрү тарабынан жүргүзүлөт.

Оффшордук компания (эларалык ишкер компаниясы) – оффшордук тилкеде каттоодон өткөн чет өлкөлүк компания.

Темир жол – укук жагынан алып караганда, жолоочулар менен жүк ташууга арналып, техникалык каражаттар менен атайын курулуштардын биримдигинен турган унаа ишканасы.

Тергөө иш-аракеттери – мыйзамда белгиленген тартипте далилдерди чогултуу жана текшерүү жаатында тергөөчү, алгачкы тергөө органы, прокурор тарабынан жүргүзүлүүчү иш-аракеттер.

Тыюу салуучу укук ченемдер – жактардын кандайдыр бир аракетине жол берилбей тургандыгын көрсөтүүчү юридикалык укук ченемдер.

Укук статистикасы – укук процесстеринин өсүүсүн мүнөздөөчү, сандык көрсөткүчтөрүн изилдөөчү юридикалык колдонмо илим.

Жарандардан айырмалуу юридикалык жактардын укук жөндөмдүүлүгү жана жөндөмсүздүгү бир убакта пайда болот жана токтотулат.

Фонограмма жасоочу – кандайдыр бир чыгарманын биринчи үн жазуу жоопкерчилиги менен демилгесин өзүнө алган жеке же юридикалык жак.

Эл аралык кылмыштар – эл аралык укуктун ченемдери менен принциптерин адамзат цивилизациясы үчүн өзгөчө коркунучтуу деңгээлде бузуу.

Ассоциация юридикалык жак болуп саналат.

Коңгуроо кайда?

Тыва жергесин адамзат тээ эзелтеден, байыркы таш доорунан бери байырлай баштаган.

Стивен режиссер катары эле эмес, ал продюссер жана сценарист катары белгилүү.

Эл оозунан зор көлөмдөгү оозеки маалыматтарды жыйнап кагаз бетине түшүргөн жана кол жазмалар фондуна сактоо үчүн тапшырган.

Дүйнөлүк оозеки чыгармачылыкта жана диний түшүнүктөрдө аалам дарагы (өмүр дарагы, космос дарагы) жөнүндөгү миф кеңири белгилүү.

Жусуп Мамай - кытайлык кыргыздардан чыккан үлкөн тарыхчы, этнограф, адабият таануучу.

Эң кызыктуусу, табын этнониминин параллелдери хакастардын жана фуюй кыргыздарынын (хакастарда - «табхын», фуюй кыргыздарында - «табындар») курамдарынан кездешет.

Улуту боюнча хакас (хоорай).

Коралл рифтери деген эмне?

Кантип көбөйүшөт?

Ошого байланыштуу жайытта мал багуу этногенез процессинде да чоң роль ойногон.

Кайын эженин, тай эженин, аяш эженин күйөөсү да жезде делет.

«Чилдег» сөөгү хакас тарыхый фольклорунда желден, шамалдан туулган баладан тарагандыгын баяндайт.

Жүн сабоо - жип ийрүү, аркан эшүү, кийиз жасоо, жууркан - төшөк каптоо иштеринин башталышы, анын алгачкы этабы.

Иероглиф деп адатта байыркы жана азыркы кытай жазмасы, сүрөт түрүндөгү хетт жазмаларынын бири сыяктуу жазмалар аталат.

Бул мисалдар жалпы карга «харга» харги терминдеринин баштапкы тотемистик негизин аныктап жүрбөсүн?

«Мажму ат-Таварихте» генонимдин «кулан» формасында чагылдырылышы анын баштапкы маанисин аныктоого көмөк берери ырас.

Көмөч казан көчмөнчүлүк жана талаа шартында өтө ыңгайлуу.

Бир, эки же үч ярустуу ачык же жабык типтеги очоктор белгилүү.

Кыргыз-хакас тарыхый-этностук алакалары, маданий алакалары окумуштууларды эбактан кызыктырып келет.

Мисалы, хакастарды «чити пүүр» уруусу ах пүүр, хара пүүр, көк пүүр жана башка жети уруктан турары маалым.

Кошуналык (аймактык) же дыйкан общинасы - жеке менчикке негизделген таптык коомдун социалдык организминин эң төмөнкү ячейкасы.

Айрым учурларда общинанын мүчөлөрү өз ара чогулушуп жардамга муктаж болгон кишиге иштеп беришет.

Гүлдөө алдында алынган канттуу ширесинен алкоголь ичимдиктер даярдалат.

Браконьерлер менен күрөш жүргүзүү, жейрендин жашаган жерлерине малды жайууга тыюу салуу.

Кадимки жираф зор жаныбар.

Таалайгүл кийин театрдан кетип, биротоло педагогдук кесипке оойт.

Ал түрдүү европалык мамлекеттердеги жана түрдүү социалдык топтордогу үй-бүлө жашоосунун өзгөчөлүктөрүн кеңири изилдеп чыккан.

Же башка да жакшы көрүнүш барбы?

Антсе, өмүр ошол бойдон өтөбү?

Йоттошкон ё тамгасы.

Кениянын батыш бөлүгүн калдык тоолору бар бийик келки бөксө тоо ээлейт.

Аймагынын басымдуу бөлүгүн феррозём топурактары ээлейт, чыгышында жана түндүк-чыгышында шор жерлер да кездешет.

Автомобиль кураштыруу ишканалары, нефть иштетүүчү завод (импорттук сырьё) бар.

Чыгыш жээгин бойлой дюна тилкеси созулса, деңиз жагын лагуналар ээлейт.

Негизги экспорттук товарлары: нефть жана нефть продуктулары, ошондой эле аз өлчөмдө химия өнөр-жай продукциялары (негизинен семирткичтер).

Кувейт элинин адабияты – жалпы араб маданиятынын бир бөлүгү.

Фестиваль чоң абройго ээ болот.

Ошентип батыш аймакта көптөгөн элдер чогулуп,чоң хандык пайда болгон.

Ошондон кийин гана курал ойлоп табуу ааламына жол ачылган.

Айыл элине жардам катары жүн иштетүү, тери иштетүү жана сүт иштетүү цехтерин куруу пландаштырылды.

Уук учун, кереге көздөрүн көзөөчү курал үшкү делет.

Анан көктөн экөө, кызылдан үчөө, кайра көктөн үчөө, кызылдан үчөө түшөт, көктөн төртөө келгенде кызылдан илинбейт, көктөн кайра бешөө түшөт.

Төрт бурчуна боо тагылып, экөө керегенин башына, экөө уукка байланат.

Пётрдун төрөлгөн жери туралуу так маалыматтар жок.

«Пётр» аталышынын себеби белгисиз.

Пётр аз сабаттуу болгондугунан өмүрүнүн аягына чейин каталар менен жазып өткөн.

Автомобиль чогултулат.

Борбордо жыл сайын китеп ярмаркасы өткөрүлүп турат.

Молдавия талаа жана токойлуу талаа зонасында жайгашкан.

Кишинёв шаарында жайгашкан.

Мажлис кабыл алган макулдугу менен күчүнө кирет.

Араб платформасынын чыгыш бөлүгүн ээлейт.

Текстиль өнөр жайынын туруктуу өнүккөн тармактары — трикотаж жана тигүү өндүрүштөрү; булгаары өнөр жайы сумка, чемодан, бут кийим чыгарууга адистешкен.

Сырьё, нефть-химия продукцияларын да сатып алат.

Биометрикалык паспорт деген эмне?

